Με εντολή του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο νέος Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας φέρει πλέον το όνομα «Νικόλαος Ταγαράς». Η κίνηση λειτουργεί ως θεσμική αναγνώριση της συμβολής του εκλιπόντος πολιτικού στον χωρικό σχεδιασμό.
Σε μια κίνηση με έντονο θεσμικό και συμβολικό φορτίο, η κυβέρνηση αποφάσισε ο νέος «Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας» να φέρει το όνομα «Νικόλαος Ταγαράς». Η μετονομασία κατατέθηκε ως νομοτεχνική βελτίωση από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, κατόπιν εντολής του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στην έναρξη της συζήτησης του νομοσχεδίου στην ολομέλεια της Βουλής.
Η επιλογή να συνδεθεί μια κωδικοποίηση κανόνων χωροταξίας και πολεοδομίας με συγκεκριμένο πολιτικό πρόσωπο δείχνει πρόθεση θεσμικής μνήμης σε έναν τομέα όπου η συνέχεια του κράτους δοκιμάζεται διαχρονικά.
Ποιο μήνυμα στέλνει η ονοματοδοσία
Ο Σταύρος Παπασταύρου περιέγραψε τον Νίκο Ταγαρά ως «πρωτεργάτη του σύγχρονου πολεοδομικού σχεδιασμού» και «σημείο αναφοράς πέρα από κόμματα και παρατάξεις». Υπογράμμισε ότι η συμβολή του εκλιπόντος υπήρξε καθοριστική στην προώθηση πολιτικών χωροταξίας, πολεοδομικού σχεδιασμού και προστασίας του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος.
Η αναφορά στην υπερκομματική αποδοχή δεν είναι τυπική. Όπως σημείωσε ο υπουργός, στην κοινοβουλευτική επιτροπή όλοι οι εκπρόσωποι των κομμάτων μίλησαν με λόγια ειλικρινούς αναγνώρισης για τον χαρακτήρα και την προσφορά του Ταγαρά. Η ονοματοδοσία επιχειρεί έτσι να εγγράψει τον νέο Κώδικα σε ένα αφήγημα συναίνεσης και θεσμικής συνέχειας.
Από τον «λαβύρινθο» στους «καθαρούς κανόνες»;
Κεντρικό στοιχείο της πολιτικής παρακαταθήκης που αποδίδεται στον Νίκο Ταγαρά είναι η μάχη κατά της πολυνομίας και της διοικητικής σύγχυσης στην πολεοδομία. Ο υπουργός μίλησε για ανάγκη απλοποίησης διαδικασιών, αντιμετώπισης του «λαβύρινθου της πολεοδομίας», ψηφιοποίησης και ενοποίησης υπηρεσιών, με στόχο «καθαρούς, ξεκάθαρους κανόνες» για πολίτες, μηχανικούς, αυτοδιοίκηση και περιβάλλον.
Η ρητορική αυτή συνδέει ευθέως το πρόσωπο του Ταγαρά με την ουσία της μεταρρύθμισης: μετάβαση «από τη φθορά της πολυνομίας στην τάξη, από την αδράνεια στην πράξη, από τη σύγχυση στον κανόνα». Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι ο νέος Κώδικας δεν είναι απλώς τεχνική κωδικοποίηση, αλλά συνέχεια ενός συγκεκριμένου πολιτικού προτάγματος.
Θεσμική μνήμη και κοινοβουλευτικό ήθος
Η ολομέλεια της Βουλής τήρησε ενός λεπτού σιγή για τον Νίκο Ταγαρά, αλλά και για τον δημοσιογράφο και πρώην βουλευτή Νάσο Αθανασίου. Το κοινοβουλευτικό και πολιτικό ήθος του Ταγαρά αναγνωρίστηκε από όλες τις πτέρυγες, με τον υπουργό να τον περιγράφει ως «άνθρωπο του μέτρου», «χωρίς έπαρση» και με «αδιαπραγμάτευτο ήθος».
Η επιλογή να δοθεί το όνομά του σε έναν «ιστορικό», όπως χαρακτηρίστηκε, κώδικα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού λειτουργεί ως ελάχιστη ένδειξη τιμής, αλλά και ως υπενθύμιση ότι η πολιτική μπορεί να ταυτιστεί με συνέπεια, αξιοπρέπεια και απτό αποτέλεσμα στον χώρο όπου ζουν και εργάζονται οι πολίτες.
Σχόλιο
: Για τον πολίτη, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο όνομα του Κώδικα, αλλά στο αν η εξαγγελθείσα μετάβαση από τον «λαβύρινθο» στους «καθαρούς κανόνες» θα υλοποιηθεί στην πράξη. Αν ο νέος Κώδικας αποτυπώσει πράγματι απλούστερες διαδικασίες, ψηφιοποίηση και σαφείς κανόνες, μπορεί να μειώσει καθυστερήσεις σε άδειες, αβεβαιότητα για επενδύσεις και συγκρούσεις με την πολεοδομία, με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα και στο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παράλληλα, η ονοματοδοσία υπενθυμίζει ότι ο χωρικός σχεδιασμός δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά κεντρικό πεδίο άσκησης πολιτικής: από αυτόν εξαρτώνται η ποιότητα ζωής στις πόλεις, η προστασία του περιβάλλοντος και η δυνατότητα της αυτοδιοίκησης να σχεδιάζει με σταθερούς κανόνες. Η πρόκληση για το πολιτικό σύστημα είναι να μετατρέψει τον θεσμικό συμβολισμό σε μετρήσιμη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους.





