Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αϊατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ παρουσιάζει τη στάση της Τεχεράνης απέναντι σε ΗΠΑ και Ισραήλ ως «πηγή υπερηφάνειας» για άλλα έθνη. Η παρέμβαση έρχεται ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει έτοιμος για συνάντηση με τον Ιρανό ηγέτη για το πυρηνικό ζήτημα.
Με πολιτικό μήνυμα που ξεπερνά τον επετειακό χαρακτήρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αϊατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ αξιοποίησε την επέτειο θανάτου του πατέρα και προκατόχου του, Αλί Χαμενεΐ, για να επαναβεβαιώσει τη γραμμή σκληρής αντίστασης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Περιέγραψε την επιλογή μη «παράδοσης» ως θεμέλιο της διεθνούς εικόνας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η ρητορική της «υπερηφάνειας» και η εσωτερική συνοχή
Στο μήνυμά του, ο Χαμενεΐ υποστήριξε ότι, επειδή το Ιράν δεν υποχώρησε έναντι ΗΠΑ και Ισραήλ, έχει καταστεί «πηγή υπερηφάνειας για τα απελευθερωμένα έθνη». Η φράση δεν απευθύνεται μόνο στο εξωτερικό ακροατήριο, αλλά λειτουργεί και ως εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης, συνδέοντας τη σημερινή ηγεσία με την κληρονομιά του προκατόχου του.
Καλώντας «όλους» να «εξουδετερώσουν το σχέδιο του εχθρού» μέσω σταθερότητας, «διαύγειας», ενότητας και «αμοιβαίας εμπιστοσύνης», ο Ιρανός ηγέτης επαναφέρει το γνώριμο σχήμα της περικύκλωσης από εξωτερικούς αντιπάλους. Η αναφορά στην «μη ευθυγράμμιση» με τον εχθρό στοχεύει και σε εσωτερικές διαφωνίες, στέλνοντας μήνυμα προς πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που θα επιθυμούσαν πιο διαλλακτική προσέγγιση.
Το άνοιγμα Τραμπ και το πυρηνικό παζλ
Την παραμονή της επιστολής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σε δημοσιευμένη συνέντευξη, δήλωσε ότι θα ήθελε να συναντήσει τον Χαμενεΐ για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό καθεστώς του Ιράν. Η τοποθέτηση αυτή δείχνει πρόθεση πολιτικής διαπραγμάτευσης, ακόμη και με τον ανώτατο θρησκευτικό και πολιτικό πόλο εξουσίας στην Τεχεράνη.
Η αντίστιξη ανάμεσα στη ρητορική αντίστασης του Χαμενεΐ και στο άνοιγμα Τραμπ για διάλογο φωτίζει το κεντρικό διακύβευμα: αν η ιρανική ηγεσία θα αξιοποιήσει τη διαπραγμάτευση ως μέσο άρσης πιέσεων ή θα προκρίνει τη συνέχιση της γραμμής αποστασιοποίησης, με κόστος αλλά και με διατήρηση του αφηγήματος περί «απελευθερωμένων εθνών».
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει κυρίως γεωπολιτική σημασία. Τυχόν επανεκκίνηση διαλόγου ΗΠΑ–Ιράν για το πυρηνικό ζήτημα επηρεάζει την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, άρα και τη σταθερότητα στις θαλάσσιες οδούς ενέργειας που ενδιαφέρουν άμεσα την ελληνική ναυτιλία και την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική στην οποία συμμετέχει η Αθήνα.






