Πρόσθετο κόστος 600 εκατ. € την ημέρα επιβαρύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον Επίτροπο Νταν Γιόργκενσεν. Η Κομισιόν απαντά με το Πακέτο για τα Δίκτυα και νέο Ευρωπαϊκό Σχέδιο Εξηλεκτρισμού, επιχειρώντας να θωρακίσει τιμές και ενεργειακή ασφάλεια.
Η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται ήδη σε απτό οικονομικό βάρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση: 600 εκατ. € ημερησίως, λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, συνδέει ευθέως αυτό το κόστος με την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία καθιστούν την Ευρώπη ευάλωτη σε κάθε αναταραχή στις διεθνείς αγορές.
Παρά την ισχυρή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, ο ρυθμός δεν επαρκεί. «Πέρυσι εγκαταστάθηκαν ΑΠΕ συνολικής ισχύος 89 γιγαβάτ, έναντι 78 γιγαβάτ ένα χρόνο νωρίτερα. Ωστόσο, πρέπει να επιταχύνουμε», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η απανθρακοποίηση δεν είναι πλέον μόνο κλιματικός στόχος, αλλά και εργαλείο μείωσης του γεωπολιτικού ρίσκου.
Πόσο διαρκεί το σοκ στις αγορές ενέργειας;
Ο Γιόργκενσεν εκτίμησε ότι ακόμη και αν η κρίση στον Περσικό Κόλπο λυνόταν άμεσα, η επιστροφή στην ομαλότητα δεν θα ήταν στιγμιαία. Η αγορά πετρελαίου θα χρειαζόταν μήνες για να σταθεροποιηθεί, ενώ η αγορά φυσικού αερίου «λίγα χρόνια», αφήνοντας τις ευρωπαϊκές οικονομίες εκτεθειμένες σε παρατεταμένη μεταβλητότητα τιμών.
Για το φετινό καλοκαίρι δεν διαφαίνεται πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού, ακόμη και στα αεροπορικά καύσιμα. Ωστόσο, αν η αστάθεια παραταθεί μετά τη θερινή περίοδο, οι πιέσεις στις αγορές αναμένεται να ενταθούν. Η Επιτροπή έχει ήδη δημιουργήσει μηχανισμό επιτήρησης ειδικά για τα αεροπορικά καύσιμα, ώστε να παρακολουθεί αποθέματα, ροές και πιθανά σημεία συμφόρησης.
Πακέτο για τα Δίκτυα και Ευρωπαϊκό Σχέδιο Εξηλεκτρισμού
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της Κομισιόν βρίσκεται το νέο «Πακέτο για τα Δίκτυα» (Grids Package), που στοχεύει σε αναβάθμιση και ενοποίηση των ευρωπαϊκών υποδομών. Η λογική είναι η μετάβαση από κατακερματισμένους εθνικούς σχεδιασμούς σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο, ώστε να επιταχύνονται κρίσιμα έργα και να μειώνονται οι παρενέργειες από ασυντόνιστες επενδύσεις.
Κεντρικός στόχος είναι η βελτίωση της διασυνδεσιμότητας, η οποία επηρεάζει άμεσα τις τιμές: όσο μεγαλύτερη η διείσδυση ΑΠΕ και η διασύνδεση, τόσο χαμηλότερο και πιο σταθερό το κόστος ενέργειας. Παράλληλα, προωθείται επιτάχυνση αδειοδοτήσεων για δίκτυα και ΑΠΕ, με στόχο να ξεμπλοκάρουν επενδύσεις που, όπως τονίζει ο Επίτροπος, έχουν σύντομο χρόνο απόσβεσης.
Μεταφορές, κτίρια, βιομηχανία και data centers
Το επόμενο βήμα θα είναι το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Εξηλεκτρισμού, με τρεις άξονες: μεταφορές, κτίρια, βιομηχανία. Στις μεταφορές θα επιταχυνθεί η διείσδυση ηλεκτρικών οχημάτων, στα κτίρια η αντικατάσταση καυστήρων ορυκτών καυσίμων από αντλίες θερμότητας, ενώ στη βιομηχανία θα ενισχυθεί η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας ως πιο αποδοτικής και λιγότερο ρυπογόνου επιλογής.
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης δεσμευτικά πρότυπα για την ενεργειακή απόδοση και τη χρήση νερού στα data centers, έναν κλάδο με ταχύτατα αυξανόμενη κατανάλωση ενέργειας και προοπτική διπλασιασμού της μέσα στην επόμενη πενταετία. Το νέο πλαίσιο στοχεύει να διασφαλίσει ότι η ψηφιακή ανάπτυξη δεν θα εκτροχιάσει τους ενεργειακούς στόχους.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, το ημερήσιο κόστος των 600 εκατ. € για την ΕΕ σημαίνει επίμονο ανοδικό κίνδυνο σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια, όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή. Η επιτάχυνση των διασυνδέσεων και των ΑΠΕ στην Ευρώπη, όπου η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά, μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο, περιορίζοντας τη μετακύλιση των διεθνών διακυμάνσεων στους λογαριασμούς ρεύματος. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Εξηλεκτρισμού προοιωνίζεται ενισχυμένα κίνητρα για αντλίες θερμότητας και ηλεκτρική κινητικότητα, άρα νέες ευκαιρίες για επενδύσεις σε δίκτυα και εξοπλισμό, αλλά και σταδιακή μετατόπιση του κόστους από τα καύσιμα προς την ηλεκτρική ενέργεια, με κρίσιμο παράγοντα τη μείωση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων και την επάρκεια των δικτύων.
#Ενέργεια #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ΑΠΕ #Δίκτυα #Εξηλεκτρισμός
