Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν για τερματισμό του πολέμου μπαίνει σε νέα φάση, καθώς η Τεχεράνη θέτει ως όρο την αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο. Η σύνδεση της εκεχειρίας με το μέτωπο του Λιβάνου περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις και αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο στην ευρύτερη περιοχή.
Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν για τερματισμό του πολέμου μπαίνει σε κρίσιμη δοκιμασία, καθώς η Τεχεράνη δηλώνει ότι η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα εδάφη που κατέλαβαν στον Λίβανο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ειρηνευτικής διαδικασίας. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Νετανιάχου διαμηνύει ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει σε Λίβανο, Συρία και Γάζα «όσο χρειαστεί», δημιουργώντας ένα σαφές ρήγμα ανάμεσα στο πλαίσιο που συζητούν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη και στις επιχειρησιακές επιλογές του Ισραήλ.
Πόσο σταθερή είναι η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν με ανοιχτό το μέτωπο του Λιβάνου;
Το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης παραμένει σκόπιμα γενικό, περιοριζόμενο σε άμεσες κινήσεις όπως η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η άρση του ναυτικού αποκλεισμού, χωρίς λεπτομερή ρύθμιση του ρόλου του Ισραήλ στα περιφερειακά μέτωπα. Η Τεχεράνη, αξιοποιώντας την επιρροή της στη Χεζμπολάχ, επιχειρεί να εντάξει τον Λίβανο στο πακέτο, προειδοποιώντας ότι νέες ισραηλινές επιθέσεις θα θεωρηθούν παραβίαση του μνημονίου και άρα λόγος ακύρωσης της εκεχειρίας.
Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να σταθεροποιήσει κατά προτεραιότητα τις ενεργειακές ροές και να επαναφέρει τους διεθνείς επιθεωρητές στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αφήνοντας τα πιο σύνθετα ζητήματα για επόμενες φάσεις διαπραγμάτευσης. Αυτή η ασυμμετρία στόχων δημιουργεί κίνδυνο παρερμηνειών: για τις ΗΠΑ η συμφωνία είναι εργαλείο αποκλιμάκωσης, ενώ για το Ιράν μοχλός αναδιαμόρφωσης του περιφερειακού συσχετισμού ισχύος σε Λίβανο, Συρία και Γάζα.
Πώς επηρεάζει η κρίση στον Λίβανο την περιφερειακή ασφάλεια και τις αγορές;
Η εμπλοκή του Λιβάνου, μετά τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ και την ισραηλινή χερσαία εισβολή, μετατρέπει τον βόρειο άξονα του Ισραήλ σε μόνιμη ζώνη αστάθειας, με άμεσες συνέπειες για τις ασφαλιστικές αγορές, τα ναύλα και τον κίνδυνο διασποράς της σύγκρουσης προς τη Μεσόγειο. Η επιμονή της Τεχεράνης να συνδέσει την αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο με την τήρηση της συμφωνίας αυξάνει τον κίνδυνο νέου κύκλου συγκρούσεων, αν η ισραηλινή κυβέρνηση επιλέξει να αγνοήσει το πλαίσιο που διαμορφώνουν ΗΠΑ και Ιράν.
Παράλληλα, η επιστροφή των διεθνών επιθεωρητών στο Ιράν, εφόσον υλοποιηθεί, θα αποτελέσει κρίσιμο δείκτη για τις αγορές ως προς την αξιοπιστία της συμφωνίας και τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης. Ωστόσο, η απουσία σαφούς οδικού χάρτη για το πυρηνικό πρόγραμμα και για τον ρόλο των ιρανικών πληρεξουσίων στην περιοχή σημαίνει ότι οι επενδυτές θα συνεχίσουν να τιμολογούν σημαντικό γεωπολιτικό premium σε ενέργεια, ναυτιλία και αμυντική βιομηχανία.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη της συμφωνίας ΗΠΑ Ιράν και η έκβασή της στον Λίβανο συνδέονται άμεσα με το κόστος ενέργειας, τη ναυτιλία και τη γεωπολιτική σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Μια πιο σταθερή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να περιορίσει τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και να στηρίξει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, αλλά η παρατεταμένη ένταση στον Λίβανο διατηρεί υψηλά τα ασφάλιστρα κινδύνου και το ρίσκο για τα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα οφείλει να αξιοποιήσει διπλωματικά την ιδιότητά της ως κράτους-μέλους της ΕΕ και ναυτιλιακής δύναμης, προωθώντας πρωτοβουλίες για σταθερούς θαλάσσιους διαδρόμους και συντονισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές ενεργειακής ασφάλειας, ενώ παράλληλα οι ελληνικές επιχειρήσεις ενέργειας και μεταφορών χρειάζεται να ενισχύσουν τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου (hedging, διαφοροποίηση προμηθευτών) απέναντι σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική αστάθεια παραμένει δομικό χαρακτηριστικό.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ και Ιράν ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ και πιέζουν το πετρέλαιο
Οι διαφωνίες για τα Στενά του Ορμούζ και το ρίσκο για πετρέλαιο και LNG
#ΗΠΑ #Ιράν #Λίβανος #Ισραήλ #Ενέργεια
