Η βιομηχανία τροφίμων παραμένει πυλώνας της ελληνικής μεταποίησης, αλλά πιέζεται από υψηλό ενεργειακό κόστος και ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Ο κλάδος ζητά στροφή από την τιμωρητική ρυθμιστική λογική σε στοχευμένη βιομηχανική πολιτική.
Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει τον κίνδυνο νέου κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια και, κατ’ επέκταση, στα τρόφιμα. Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών εμφανίζεται ως ταυτόχρονα ευάλωτος και κρίσιμος πυλώνας: με κύκλο εργασιών 26,2 δισ. €, επενδύσεις 7,2 δισ. € την περίοδο 2015-2024 και πάνω από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας, αποτελεί τον μεγαλύτερο κλάδο της μεταποίησης και βασικό εξαγωγικό βραχίονα, με εξαγωγές 7,4 δισ. € ή 15% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών.
Ενεργειακό κόστος, μικρό μέγεθος και πλαφόν κερδοφορίας
Παρά τη βαρύτητά του, ο κλάδος επισημαίνει ότι λειτουργεί με σημαντικά μειονεκτήματα. Το υψηλό ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα, ιδίως όταν οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν παραγωγούς από χώρες με χαμηλότερες τιμές ενέργειας ή ισχυρότερη κρατική στήριξη. Επιπλέον, η δομή της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων παραμένει κατακερματισμένη: πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν αυτόνομα δίκτυα διανομής και μάρκετινγκ στο εξωτερικό, περιορίζοντας την εξαγωγική διείσδυση, ακόμη και σε προϊόντα με ισχυρή φήμη.
Σ’ αυτό το ήδη πιεσμένο πλαίσιο, οι κρατικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, όπως το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε πάνω από 60 κατηγορίες βασικών προϊόντων, προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας. Ο περιορισμός του περιθωρίου στο μέσο επίπεδο του 2025, σε συνδυασμό με την απειλή προστίμων, αντιμετωπίζεται από τις επιχειρήσεις ως μέτρο που δεν στοχεύει στις πραγματικές πηγές κόστους (ενέργεια, πρώτες ύλες, μεταφορές), αλλά στο τελικό στάδιο της αλυσίδας αξίας.
Πληθωρισμός τροφίμων και όρια της ρυθμιστικής πολιτικής
Η δημόσια συζήτηση τείνει να εστιάζει στη «αισχροκέρδεια», όμως οι βιομηχανίες τροφίμων υπογραμμίζουν ότι η ακρίβεια υπονομεύει και τις ίδιες, μειώνοντας τον όγκο πωλήσεων και πιέζοντας τις επενδύσεις. Ο κλάδος ζητά να σταματήσει η στοχοποίηση για τις αυξήσεις τιμών και να αναγνωριστεί ότι ο πληθωρισμός τροφίμων είναι αποτέλεσμα διεθνών ανατιμήσεων σε ενέργεια και αγροτικά προϊόντα, διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξημένου χρηματοοικονομικού κόστους.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, αφετέρου η ενίσχυση ενός κλάδου που μπορεί να λειτουργήσει ως σταθερός εξαγωγικός πυλώνας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Η μετατόπιση από οριζόντια πλαφόν και πρόστιμα σε συνεκτική βιομηχανική πολιτική –με μείωση ενεργειακού κόστους, στήριξη συνεργατικών σχημάτων εξαγωγών και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο– θα κρίνει αν η βιομηχανία τροφίμων θα παραμείνει εγκλωβισμένη στην εσωτερική αγορά ή θα κεφαλαιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνικής διατροφικής ταυτότητας.
#ακρίβεια #τρόφιμα #πληθωρισμός #βιομηχανίαΤροφίμων #ενέργεια
