Η Αρμενία ψηφίζει σε μια αναμέτρηση που λειτουργεί ως δημοψήφισμα για τον γεωπολιτικό της προσανατολισμό. Η σύγκρουση Δύσης–Ρωσίας μεταφέρεται θεσμικά στον Νότιο Καύκασο με άμεσες οικονομικές προεκτάσεις.
Η Αρμενία προσέρχεται στις κάλπες σε μια εκλογική διαδικασία που ξεπερνά τα εθνικά της σύνορα, καθώς το διακύβευμα είναι η τελική κατεύθυνση μιας χώρας που επί δεκαετίες βρισκόταν στην τροχιά της Μόσχας. Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν, με το κόμμα «Πολιτική Συμφωνία», διεκδικεί ανανέωση της εντολής του με ατζέντα σαφή στροφή προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ απέναντί του βρίσκεται η νεοσύστατη, φιλορωσική «Ισχυρή Αρμενία», που επενδύει στον φόβο απώλειας της ρωσικής ομπρέλας ασφαλείας και οικονομικής στήριξης. Η αναμέτρηση λειτουργεί ταυτόχρονα ως κρίση εμπιστοσύνης στη διαχείριση του πολέμου και της ειρήνης με το Αζερμπαϊτζάν.
Γεωπολιτική αναδιάταξη και οικονομική πίεση
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν σαφές προβάδισμα στον Πασινιάν, χωρίς όμως αυτοδυναμία, γεγονός που προοιωνίζεται περίπλοκες ισορροπίες σε μια Βουλή όπου θα συνυπάρχουν φιλοευρωπαϊκές και φιλορωσικές δυνάμεις. Η Μόσχα έχει ήδη επιχειρήσει να τιμολογήσει το πολιτικό διακύβευμα, προχωρώντας σε περιορισμούς στις εισαγωγές αρμενικών αγροτικών προϊόντων και αφήνοντας να εννοηθεί ότι η απομάκρυνση από τη ρωσική σφαίρα θα έχει άμεσο εμπορικό και ενεργειακό κόστος. Παράλληλα, το Κρεμλίνο εργαλειοποιεί το ουκρανικό προηγούμενο, προειδοποιώντας ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μπορεί να συνοδευθεί από αστάθεια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαντά με πακέτο χρηματοδοτικής στήριξης και διευκολύνσεις στο εμπόριο, επιχειρώντας να καλύψει μέρος του κενού που θα άφηνε μια σταδιακή αποσύνδεση από τη ρωσική οικονομία. Η Αρμενία, με πληθυσμό περίπου 3 εκατομμυρίων και έντονη διασπορά, βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας μάχης επιρροής όπου οι δασμοί, οι εισαγωγές και οι ροές κεφαλαίων λειτουργούν ως βασικά εργαλεία πίεσης. Το αποτέλεσμα της κάλπης θα καθορίσει αν το Γερεβάν θα επιχειρήσει θεσμική σύγκλιση με την ευρωπαϊκή αγορά ή θα παραμείνει αγκυροβολημένο στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση υπό ρωσική ηγεμονία.
Ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν και επενδυτικός κίνδυνος
Κεντρικός άξονας της εκλογικής αντιπαράθεσης είναι η ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν μετά την απώλεια του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ο Πασινιάν κατηγορείται από την αντιπολίτευση για υπερβολικές παραχωρήσεις, ενώ η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι χωρίς συμφωνία η χώρα θα παρέμενε σε διαρκή πολεμική ετοιμότητα, με υψηλό δημοσιονομικό και κοινωνικό κόστος. Η σταθεροποίηση των συνόρων αποτελεί προϋπόθεση για επενδύσεις σε υποδομές, διαμετακομικό εμπόριο και ενέργεια, καθώς ο Νότιος Καύκασος αποτελεί κρίσιμο διάδρομο αγωγών και μεταφορών που ενδιαφέρει άμεσα τόσο την Ευρώπη όσο και περιφερειακές δυνάμεις.
Σχόλιο
: Για την ελληνική οικονομία, η έκβαση των εκλογών στην Αρμενία συνδέεται με τη διαμόρφωση ενός νέου χάρτη διαμετακομιστικών διαδρομών και ενεργειακών ροών στην ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και του Καυκάσου. Μια πιο σταθερή και θεσμικά ευθυγραμμισμένη με την ΕΕ Αρμενία μπορεί να ενισχύσει τις προοπτικές για εναλλακτικούς άξονες μεταφοράς εμπορευμάτων και ενέργειας, στους οποίους η Ελλάδα επιδιώκει ρόλο πύλης. Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση οικονομικών κυρώσεων και εμπορικών περιορισμών ως εργαλείων εξωτερικής πολιτικής υπενθυμίζει στις ελληνικές επιχειρήσεις την ανάγκη για διαφοροποίηση αγορών και προσεκτική διαχείριση γεωπολιτικού ρίσκου στις εξαγωγές και τις επενδύσεις.





