Η Βρετανία δοκιμάζει μια ριζοσπαστική ιδέα: πρόωρη πρόσβαση σε μελλοντικές συντάξεις για να στηριχθούν οι νέοι. Το σχέδιο φωτίζει το δομικό ρήγμα πλούτου μεταξύ γενεών στην Ευρώπη.
Η συζήτηση στη Βρετανία για τη στήριξη των νέων εργαζομένων φέρνει στο προσκήνιο ένα τολμηρό σχέδιο: πρόωρη πρόσβαση σε μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές με αντάλλαγμα την καθυστέρηση της σύνταξης. Η πρόταση επιχειρεί να απαντήσει σε μια ιστορική ανατροπή, καθώς η σημερινή γενιά κάτω των 40 ετών κινδυνεύει να ζήσει φτωχότερη από τους γονείς της.
Πώς λειτουργεί η ιδέα της «πολίτικης προκαταβολής» για τους νέους;
Ο πυρήνας του σχεδίου προβλέπει ότι εργαζόμενοι κάτω των 40 ετών μπορούν να λάβουν εφάπαξ περίπου 12.500 λίρες σήμερα, μεταθέτοντας κατά έναν χρόνο την ηλικία λήψης της κρατικής σύνταξης. Η πρόσβαση θα δίνεται μόνο σε όσους έχουν τουλάχιστον 10 έτη εισφορών, ώστε να διατηρείται ο ανταποδοτικός χαρακτήρας του μέτρου.
Για έναν νέο που ξεκινά εργασία ή μαθητεία στα 18, η προκαταβολή θα μπορούσε να ληφθεί γύρω στα 28, ενώ για πτυχιούχους περίπου στα 31. Το ποσό στοχεύει να καλύψει κρίσιμες ανάγκες: αποπληρωμή ακριβού χρέους, δημιουργία αποταμίευσης ασφαλείας και ενίσχυση ιδίων κεφαλαίων για αγορά πρώτης κατοικίας. Με βάση τις τρέχουσες τιμές, ένα ζευγάρι που θα αξιοποιήσει και τις δύο προκαταβολές μπορεί να συγκεντρώσει περί το 10% μέσος όρος προκαταβολής για κατοικία.
Ποιο είναι το ευρύτερο πλαίσιο της γενεακής ανισότητας πλούτου;
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο που η Βρετανία εισέρχεται στη φάση της λεγόμενης «μεγάλης μεταβίβασης πλούτου», με εκτιμώμενες κληρονομιές 5,5 τρισ. λιρών από τη γενιά των baby boomers στις επόμενες δεκαετίες. Ωστόσο, μόνο περίπου το ένα τρίτο των ενηλίκων αναμένει να λάβει ποτέ σημαντική οικογενειακή οικονομική ενίσχυση, γεγονός που διευρύνει την απόσταση μεταξύ όσων έχουν «οικογενειακή τράπεζα» και όσων ξεκινούν από το μηδέν.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι άνω των 60 ετών κατέχουν πάνω από το ήμισυ του στεγαστικού πλούτου, ενώ οι κάτω των 40 μόλις ένα μικρό κλάσμα της συνολικής περιουσίας. Στην πράξη, η αγορά κατοικίας για ένα μεγάλο μέρος των νέων εξαρτάται από τη στήριξη γονέων, με τις οικογενειακές μεταβιβάσεις να καλύπτουν περίπου τους μισούς πρώτους αγοραστές. Όσοι μένουν εκτός αυτής της άτυπης «ασφάλισης» εγκλωβίζονται σε υψηλά ενοίκια και αδυναμία σχηματισμού περιουσίας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η βρετανική συζήτηση λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα και για την Ελλάδα, όπου η ανισότητα μεταξύ ιδιοκτητών ακινήτων μεγαλύτερης ηλικίας και νέων με επισφαλή εισοδήματα βαθαίνει. Η εκτόξευση τιμών κατοικίας, η περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό για νέους και η συγκέντρωση πλούτου σε παλαιότερες γενιές δημιουργούν παρόμοιες πιέσεις, έστω με διαφορετική ένταση.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομική πολιτική, το βρετανικό παράδειγμα ανοίγει τη συζήτηση για εργαλεία πρόωρης ενίσχυσης των νέων, χωρίς δημοσιονομική έκρηξη αλλά με ανακατανομή στον χρόνο. Η όποια προσαρμογή σε ελληνικά δεδομένα θα πρέπει να σταθμίσει τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού, τη φορολογική μεταχείριση της κληρονομικής περιουσίας και στοχευμένα προγράμματα στέγασης, ώστε να περιοριστεί η μετατροπή της γενεακής ανισότητας σε μόνιμη δομική παγίδα φτώχειας για τους νεότερους.
Διαβάστε επίσης:
Βρετανία: Η Κούπερ καλεί Ιράν και Ισραήλ να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση
#Βρετανία #νέαγενιά #ανισότηταπλούτου #συνταξιοδοτικό #στέγαση
