Η γερμανική αναπτυξιακή βοήθεια μπαίνει στο επίκεντρο σκληρής κριτικής, καθώς ομοσπονδιακοί προϋπολογισμοί μειώνουν δραστικά τα κονδύλια για συνεργασία και ανθρωπιστική στήριξη. Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι η στροφή προς στρατιωτικές δαπάνες υπονομεύει τη διεθνή αξιοπιστία της Γερμανίας και αφήνει κενό στις πιο ευάλωτες χώρες.
Η γερμανική αναπτυξιακή βοήθεια βρίσκεται σε τροχιά συρρίκνωσης, με τις δαπάνες για αναπτυξιακή συνεργασία και ανθρωπιστική στήριξη να έχουν μειωθεί περίπου κατά ένα τρίτο από το 2022. Το υπόλοιπο κονδύλι, γύρω στα 10 δισ. € για ανάπτυξη και 1 δισ. € για ανθρωπιστική βοήθεια, θεωρείται πλέον ανεπαρκές σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων συγκρούσεων, κλιματικών κρίσεων και επισιτιστικής ανασφάλειας.
Πού σκοντάφτει η γερμανική αναπτυξιακή βοήθεια ως στρατηγική;
Οι μεγάλες ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο πεδίο επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος των πόρων, αλλά η απουσία συνεκτικής στρατηγικής που να συνδέει αναπτυξιακή πολιτική, ειρηνευτικές παρεμβάσεις και ανθρωπιστική δράση. Υπογραμμίζουν ότι χωρίς μακροπρόθεσμο, πολυετές χρηματοδοτικό ορίζοντα, η βοήθεια γίνεται αποσπασματική, με μειωμένη αποτελεσματικότητα και χαμηλή προβλεψιμότητα για τις χώρες-εταίρους.
Κεντρική κριτική αφορά και τη φύση των «εταιρικών σχέσεων» που προωθεί το Βερολίνο, οι οποίες συχνά εκλαμβάνονται ως ασύμμετρες και προσανατολισμένες πρωτίστως στα γερμανικά οικονομικά συμφέροντα. Οι οργανώσεις ζητούν ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών από τον Παγκόσμιο Νότο, ιδίως των νέων, τόσο στη διαμόρφωση όσο και στην αξιολόγηση των πολιτικών, ώστε η βοήθεια να αποκτήσει νομιμοποίηση και βιωσιμότητα.
Πώς συνδέονται οι περικοπές με τη νέα παγκόσμια γεωπολιτική ισορροπία;
Η απόφαση της Γερμανίας να μειώσει τις δαπάνες για αναπτυξιακή πολιτική εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές μοτίβο, όπου οι αμυντικοί προϋπολογισμοί αυξάνονται ενώ οι πόροι για την αντιμετώπιση της φτώχειας και των ανθρωπιστικών κρίσεων περιορίζονται. Αυτή η μετατόπιση ενισχύει την κριτική ότι η Δύση επιχειρεί να θωρακιστεί στρατιωτικά, αφήνοντας όμως κενό διακυβέρνησης και σταθεροποίησης σε περιοχές με εύθραυστα κράτη.
Ως αντίβαρο, το Βερολίνο προωθεί τη δημιουργία μιας νέας Επιτροπής Βορρά-Νότου, με περίπου 20 εμπειρογνώμονες από ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, με στόχο την αναδιαμόρφωση των σχέσεων με τον Παγκόσμιο Νότο. Η κυβέρνηση παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως εργαλείο για σταθερές, ισότιμες συνεργασίες, ωστόσο η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι πρόκειται περισσότερο για συμβολική κίνηση, τη στιγμή που οι πραγματικοί πόροι για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία στις φτωχότερες χώρες συρρικνώνονται.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις στη γερμανική αναπτυξιακή βοήθεια έχουν άμεσο ενδιαφέρον, καθώς επηρεάζουν τη συνολική ευρωπαϊκή ισχύ ήπιας ισχύος σε γειτονικές περιοχές όπως τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ανατολική Μεσόγειος και η Βόρεια Αφρική. Μείωση της γερμανικής παρουσίας σε αναπτυξιακά προγράμματα μπορεί να ανοίξει χώρο για άλλους παίκτες, από την Κίνα και τη Ρωσία έως περιφερειακές δυνάμεις, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες σε περιοχές ζωτικού ενδιαφέροντος για την Αθήνα.
Παράλληλα, η συζήτηση στο Βερολίνο για καλύτερη σύνδεση αναπτυξιακής βοήθειας, ειρήνης και ανθρωπιστικής δράσης θέτει και για την Ελλάδα το ερώτημα αν η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας χρειάζεται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και διαφορετικές προτεραιότητες. Η Αθήνα έχει περιθώριο να αξιοποιήσει το κενό που δημιουργείται, προτείνοντας στο πλαίσιο της ΕΕ πιο στοχευμένες παρεμβάσεις σε τομείς όπως η κλιματική ανθεκτικότητα, η διαχείριση μεταναστευτικών ροών και η στήριξη υγειονομικών συστημάτων σε χώρες προέλευσης.
Σχόλιο 
: Η αναδιάταξη της γερμανικής αναπτυξιακής βοήθειας είναι ένδειξη μιας ευρύτερης μετατόπισης πόρων από την πρόληψη κρίσεων προς τη διαχείρισή τους μέσω στρατιωτικών δαπανών, με μακροπρόθεσμο κόστος για τη σταθερότητα. Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να συμβάλει μέσα από την ΕΕ στη διατήρηση επαρκών πόρων για τον Παγκόσμιο Νότο, αφετέρου να σχεδιάσει δικές της, στοχευμένες πρωτοβουλίες σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος, ώστε να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού πυλώνα σταθερότητας.
Διαβάστε επίσης:
Τουρισμός σε καλοκαίρι αναμονής με άλμα στις αεροπορικές θέσεις
Γερμανία: Προς όριο ηλικίας στα κοινωνικά δίκτυα για ανηλίκους
#Γερμανία #αναπτυξιακήβοήθεια #ανθρωπιστικήκρίση #ΕυρωπαϊκήΈνωση #παγκόσμιαδιακυβέρνηση
