Τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ μπαίνουν στο κέντρο της θεσμικής δοκιμασίας στην Ουγγαρία, με τη Βουδαπέστη να φιλοξενεί την πρώτη Pride μετά την αποχώρηση Όρμπαν. Η μεγάλη συμμετοχή λειτουργεί ως άτυπο δημοψήφισμα για το αν η νέα κυβέρνηση θα μετατρέψει την αλλαγή κλίματος σε αλλαγή νόμων.
Τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ μπαίνουν εκ νέου στο επίκεντρο της ουγγρικής πολιτικής σκηνής, καθώς δεκάδες χιλιάδες συμμετείχαν στη φετινή παρέλαση Pride στη Βουδαπέστη, την πρώτη μετά την εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν. Η εικόνα μαζικής παρουσίας στους δρόμους λειτουργεί ως σαφές πολιτικό σήμα προς τη νέα κυβέρνηση του Πέτερ Μάγιαρ, η οποία μέχρι στιγμής τηρεί στάση αναμονής στο πεδίο των θεσμικών αλλαγών.
Πώς η Βουδαπέστη Pride μετατρέπεται σε τεστ για τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ;
Η φετινή διοργάνωση έχει διαφορετικό πολιτικό βάρος, καθώς δεν διεξάγεται πλέον απέναντι σε μια εδραιωμένη συντηρητική πλειοψηφία, αλλά σε μια νέα κυβέρνηση που υπόσχεται θεσμική «αποπολιτικοποίηση» του ιδιωτικού βίου. Η μετάβαση από το καθεστώς απαγορεύσεων και συνταγματικών περιορισμών σε μια πιο φιλελεύθερη πρακτική δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί σε συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Υπενθυμίζεται ότι επί Όρμπαν υιοθετήθηκαν με συνταγματική θωράκιση η απαγόρευση υιοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια, η απαγόρευση αλλαγής φύλου στα δημόσια έγγραφα και αυστηροί περιορισμοί στο εκπαιδευτικό υλικό που θεωρείται ότι «προωθεί» την ομοφυλοφιλία ή την ταυτότητα φύλου. Επιπλέον, επιχειρήθηκε ακόμη και πλήρης απαγόρευση της ίδιας της παρέλασης Pride με επίκληση της «προστασίας των παιδιών», αφήνοντας παρακαταθήκη νομικών κειμένων που δύσκολα αναιρούνται χωρίς ευρεία πολιτική συναίνεση.
Ποιο είναι το θεσμικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ουγγρική στροφή;
Η νέα κυβέρνηση Μάγιαρ, με σαφή τοποθέτηση υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής, γνωρίζει ότι η στάση της στα δικαιώματα των μειονοτήτων συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία της έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη χρησιμοποιήσει τα εργαλεία αιρεσιμότητας χρηματοδότησης έναντι της Ουγγαρίας, με την κατάσταση του κράτους δικαίου –συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ– να αποτελεί κρίσιμο κριτήριο για την πλήρη αποδέσμευση πόρων.
Παρά τη ρητορική περί «ελευθερίας να αγαπάς όποιον θέλεις», ο Πέτερ Μάγιαρ δεν έχει ανακοινώσει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αναθεώρηση των νόμων της περιόδου Όρμπαν. Η αναφορά του ότι τέτοια ζητήματα θα συζητηθούν «εφόσον υπάρξει κοινωνική ζήτηση» δείχνει μια προσεκτική, σταδιακή προσέγγιση, ώστε να μην προκληθεί απότομη πολιτική πόλωση σε μια κοινωνία που παραμένει βαθιά διχασμένη στα ζητήματα ταυτότητας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη στην Ουγγαρία έχει διπλή σημασία: αφενός επηρεάζει τη συνολική εικόνα της ΕΕ ως προς την τήρηση του κράτους δικαίου, άρα και τη διαπραγματευτική ισχύ των χωρών που ζητούν αυστηρή εφαρμογή των κανόνων. Αφετέρου, μια σταδιακή ομαλοποίηση της ουγγρικής σχέσης με τις Βρυξέλλες μπορεί να επιταχύνει αποφάσεις σε επίπεδο προϋπολογισμού και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, από τις οποίες επωφελείται και η ελληνική οικονομία.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ στην Ουγγαρία δεν είναι «περιθωριακό» κοινωνικό θέμα, αλλά κρίσιμος δείκτης για το πώς η ΕΕ θα συνδέει στο εξής τις αξίες με τους πόρους. Όσο ενισχύεται η τάση για αιρεσιμότητα χρηματοδότησης με βάση το κράτος δικαίου, τόσο η Ελλάδα –ως χώρα που επιδιώκει σταθερά ευρωπαϊκή κανονικότητα– έχει συμφέρον να στηρίζει θεσμικές λύσεις που μειώνουν τις εστίες έντασης και επιταχύνουν τις κοινές ευρωπαϊκές αποφάσεις.
Διαβάστε επίσης:
Ουγγαρία: Επιχείρηση κάθαρσης στο μετα-Όρμπαν θεσμικό τοπίο
Πιερρακάκης από Βουδαπέστη στηρίζει ευρωπαϊκή πορεία Ουγγαρίας
#Ουγγαρία #Βουδαπέστη #δικαιώματαΛΟΑΤΚΙ #ΕυρωπαϊκήΈνωση #κράτοςδικαίου
