Το ευρω πακέτο δικτύων αλλάζει τους κανόνες χρηματοδότησης και αδειοδότησης για τα δίκτυα ηλεκτρισμού, με άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον. Η Ελλάδα βλέπει κρίσιμα έργα διασύνδεσης να αποκτούν ευρωπαϊκή διάσταση, με στόχο χαμηλότερο κόστος ενέργειας και ισχυρότερο ρόλο στην αγορά.
Το ευρω πακέτο δικτύων αλλάζει ριζικά τον τρόπο που σχεδιάζονται, αδειοδοτούνται και χρηματοδοτούνται τα διασυνοριακά δίκτυα ηλεκτρισμού στην ΕΕ, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στους βασικούς ωφελημένους. Η συμβιβαστική συμφωνία των «27» στο Λουξεμβούργο δίνει προτεραιότητα σε περιφερειακά άκρα όπως η ΝΑ Ευρώπη και μεταφέρει τον σχεδιασμό των επενδύσεων σε πιο κεντρικό, ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πώς αλλάζει το ευρω πακέτο δικτύων τον χάρτη των επενδύσεων;
Ο νέος κανονισμός για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα και η οδηγία για την αδειοδότηση υιοθετούν την ελληνική γραμμή για κεντρικό σχεδιασμό των επενδύσεων στα γηρασμένα δίκτυα, αντί για αποσπασματικές εθνικές προτεραιότητες. Αυτό σημαίνει ότι έργα στρατηγικής σημασίας για τη ΝΑ Ευρώπη, από τις διασυνδέσεις με την Ανατολική Μεσόγειο έως τα Δυτικά Βαλκάνια, θα αξιολογούνται ως κρίσιμα για την ασφάλεια εφοδιασμού όλης της Ένωσης.
Παράλληλα, το πακέτο δημιουργεί πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τα ελληνικά projects να αδειοδοτούνται ταχύτερα, μειώνοντας τους σημερινούς χρόνους των 5-10 ετών. Η ευκολότερη πρόσβαση σε κοινοτικά χρηματοδοτικά εργαλεία ενισχύει τη δυνατότητα της χώρας να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου διακίνησης ηλεκτρικής ενέργειας προς την Κεντρική Ευρώπη.
Ποιες είναι οι βασικές ρυθμίσεις για χρηματοδότηση και αδειοδοτήσεις;
Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, η συμφωνία προβλέπει ότι από το 2028 θα δεσμεύεται σε κεντρικό επίπεδο το 10% των εσόδων από τις συμφορήσεις στις διασυνδέσεις, με σταδιακή αύξηση έως 25% το 2031, για τη στήριξη νέων ευρωπαϊκών έργων δικτύων. Τα έσοδα αυτά, που σήμερα παραμένουν στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, θα κατευθύνονται λογιστικά σε επενδύσεις διασυνδέσεων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, εξαιρώντας τα παλαιά ποσά και τις εσωτερικές ζώνες προσφοράς.
Στις αδειοδοτήσεις, η αρχική πρόταση για υποχρεωτική «σιωπηρή συγκατάθεση» όταν καθυστερούν οι εθνικές αρχές μετατράπηκε σε προαιρετικό εργαλείο, μετά από αντιδράσεις χωρών όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να εφαρμόζουν σιωπηρή έγκριση σε περιβαλλοντικές και τελικές αποφάσεις, αλλά μόνο αν το επιλέξουν, διατηρώντας μέρος του ελέγχου στις εθνικές διαδικασίες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ουσία του ευρω-πακέτου είναι ότι ενισχύεται η προοπτική για πιο σταθερές και, σε βάθος χρόνου, χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεγαλύτερη διασυνδεσιμότητα και η άρση «στενωπών» όπως το σημερινό bottleneck Βουλγαρίας-Ρουμανίας μειώνουν τον κίνδυνο τοπικών εκρήξεων τιμών που μεταφέρονται και στη χονδρική αγορά της περιοχής.
Έργα όπως η διασύνδεση «Green Aegean» προς Γερμανία και το καλώδιο Ελλάδας-Αιγύπτου (GREGY), όταν προχωρήσουν ευκολότερα σε ευρωπαϊκή βάση, αυξάνουν τις δυνατότητες εξαγωγών και εισαγωγών ρεύματος, άρα και τον ανταγωνισμό στις αγορές. Όπως σημειώνει ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος, το Grids Package στοχεύει σε ένα πιο αποδοτικό σύστημα με χαμηλότερες τιμές στο μέλλον, κάτι που μεταφράζεται σε μικρότερη έκθεση των λογαριασμών ρεύματος σε ακραίες διακυμάνσεις.
Σχόλιο 
: Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δίκτυα δεν μειώνει άμεσα τους λογαριασμούς, αλλά βάζει τις βάσεις για φθηνότερη και πιο προβλέψιμη ενέργεια στην Ελλάδα την επόμενη δεκαετία. Όσο η χώρα αξιοποιεί την κεντρική χρηματοδότηση και τις ταχύτερες αδειοδοτήσεις για να ολοκληρώσει κρίσιμες διασυνδέσεις, τόσο θα περιορίζεται ο κίνδυνος ενεργειακών «στενώσεων» που πληρώνουν τελικά οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις.
Διαβάστε επίσης:
ΕΕ υπογράφει τριμερή συμφωνία και δρομολογεί 35 GW αποθήκευσης
Έξι μήνες δουλειάς για το κράτος: Τι δείχνει η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #Δίκτυαηλεκτρισμού #ΑΔΜΗΕ #Ελλάδα #ΝΑΕυρώπη
