Τα 83,5 τρισ. δολάρια που αναμένεται να περάσουν από τη γενιά των Baby Boomers στις επόμενες γενιές μέχρι το 2045 δεν αποτελούν απλώς ένα οικονομικό γεγονός. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές που έχουν καταγραφεί στη σύγχρονη ιστορία.
Οι αγορές συχνά αντιμετωπίζουν το θέμα ως μια υπόθεση διαχείρισης περιουσίας. Οι τράπεζες βλέπουν νέους πελάτες. Οι επενδυτικοί οίκοι βλέπουν νέα κεφάλαια. Οι εταιρείες private equity βλέπουν νέες ευκαιρίες.
Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ βαθύτερη.
Αυτό που μεταφέρεται δεν είναι μόνο χρήματα. Μεταφέρεται οικονομική ισχύς, κοινωνική επιρροή και η δυνατότητα διαμόρφωσης των επενδυτικών προτεραιοτήτων του 21ου αιώνα.
Η πρώτη γενιά δημιούργησε τον πλούτο.
Η δεύτερη καλείται να αποφασίσει τι θα τον κάνει.
Οι περισσότεροι αυτοδημιούργητοι επιχειρηματίες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα έχτισαν τις περιουσίες τους με έναν σχετικά απλό τρόπο. Δημιούργησαν εταιρείες, αγόρασαν ακίνητα, επένδυσαν σε λίγες αγορές που γνώριζαν καλά και συσσώρευσαν κεφάλαιο μέσα από δεκαετίες ανάπτυξης.
Η φιλοσοφία τους βασιζόταν στη συγκέντρωση.
Συγκέντρωση περιουσίας, συγκέντρωση ελέγχου και συγκέντρωση αποφάσεων.
Οι διάδοχοί τους σκέφτονται διαφορετικά.
Είναι περισσότερο διεθνοποιημένοι, έχουν σπουδάσει σε διαφορετικές χώρες, χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες, επενδύουν παγκόσμια και αντιλαμβάνονται τον πλούτο ως εργαλείο και όχι ως αυτοσκοπό.
Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που θα αλλάξουν χέρια δεν πρόκειται να παραμείνει εκεί όπου δημιουργήθηκε.
Η ακίνητη περιουσία, που αποτέλεσε το θεμέλιο του πλούτου εκατομμυρίων οικογενειών, πιθανόν να χάσει μέρος της σχετικής της βαρύτητας. Αντίθετα, οι ιδιωτικές αγορές, οι τεχνολογικές επενδύσεις, οι εναλλακτικές τοποθετήσεις και τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία αναμένεται να προσελκύσουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι αλλάζει η ίδια η έννοια της επιτυχίας.
Για τις παλαιότερες γενιές η συσσώρευση κεφαλαίου αποτελούσε απόδειξη επιτυχίας.
Για πολλούς νέους κληρονόμους, η επιτυχία συνδέεται περισσότερο με την ποιότητα ζωής, την κινητικότητα, την ελευθερία επιλογών και την προσωπική επίδραση στην κοινωνία.
Η αλλαγή αυτή εξηγεί γιατί οι νεότεροι επενδυτές εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να αναλάβουν ρίσκο, να επενδύσουν σε τεχνολογίες αιχμής ή να τοποθετηθούν σε αγορές που οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν υπερβολικά αβέβαιες.
Ταυτόχρονα όμως δημιουργείται και ένας σημαντικός κίνδυνος.
Η ιστορία δείχνει ότι η δημιουργία πλούτου είναι συνήθως ευκολότερη από τη διατήρησή του.
Η γνωστή φράση «από τα μανίκια στα μανίκια σε τρεις γενιές» έχει επιβεβαιωθεί αμέτρητες φορές σε όλο τον κόσμο. Η πρώτη γενιά χτίζει, η δεύτερη διαχειρίζεται και η τρίτη συχνά καταναλώνει.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγαλύτεροι σύμβουλοι οικογενειακών γραφείων (family offices) θεωρούν πλέον τις οικογενειακές συγκρούσεις μεγαλύτερη απειλή από τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις.
Οι περισσότερες μεγάλες περιουσίες δεν χάνονται επειδή οι αγορές καταρρέουν.
Χάνονται επειδή οι οικογένειες διαφωνούν.
Η επόμενη εικοσαετία θα δοκιμάσει αυτήν ακριβώς τη σχέση. Οι ιδρυτές που έλεγχαν προσωπικά κάθε απόφαση θα πρέπει να παραδώσουν τον έλεγχο σε διαδόχους με διαφορετικές αξίες, διαφορετική κουλτούρα και διαφορετική αντίληψη για τον κόσμο.
Το φαινόμενο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή όπου η ανισότητα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Η μεταφορά δεκάδων τρισεκατομμυρίων δολαρίων δεν θα επηρεάσει μόνο τις αγορές. Θα επηρεάσει την πολιτική, τη φορολογία, την αγορά ακινήτων, τη φιλανθρωπία, την τεχνολογία και την κοινωνική κινητικότητα.
Οι κυβερνήσεις παρακολουθούν ήδη στενά το θέμα. Η συζήτηση για φόρους κληρονομιάς, φορολόγηση μεγάλων περιουσιών και αναδιανομή εισοδήματος αναμένεται να ενταθεί καθώς η νέα γενιά κληρονομεί πρωτοφανή επίπεδα πλούτου.
Το πραγματικό ερώτημα όμως δεν είναι ποιος θα πάρει τα χρήματα.
Το ερώτημα είναι τι θα κάνει με αυτά.
Αν η νέα γενιά κατευθύνει σημαντικό μέρος των κεφαλαίων προς την καινοτομία, την παραγωγικότητα και τις νέες τεχνολογίες, η παγκόσμια οικονομία μπορεί να γνωρίσει μια νέα περίοδο δυναμικής ανάπτυξης.
Αν όμως ο πλούτος μετατραπεί κυρίως σε καταναλωτική δύναμη ή εγκλωβιστεί σε νέες μορφές κερδοσκοπίας, τότε η ιστορική αυτή μεταφορά μπορεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο τις ανισότητες.
Τα 83,5 τρισ. δολάρια που αλλάζουν χέρια δεν είναι απλώς ένας αριθμός.
Είναι η οικονομική κληρονομιά του 20ού αιώνα που παραδίδεται στους ανθρώπους που θα διαμορφώσουν τον 21ο.
Και από τον τρόπο που θα τη διαχειριστούν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.
SBC Editorial Note
Η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην ιστορία δεν αποτελεί μόνο επενδυτική ιστορία αλλά και ιστορία εξουσίας. Οι νέοι κάτοχοι κεφαλαίων θα επηρεάσουν τις αγορές, τις τεχνολογίες που θα χρηματοδοτηθούν, την κατεύθυνση της καινοτομίας και τον τρόπο με τον οποίο θα αναδιαμορφωθεί ο παγκόσμιος καπιταλισμός τις επόμενες δύο δεκαετίες.
