Ειδική προσαρμογή του προγράμματος Προσωπικού Βοηθού για τα μικρά νησιά ανακοίνωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου. Συνδέει κοινωνική πολιτική, στέγαση και δημογραφία με τη βιωσιμότητα της νησιωτικής Ελλάδας.
Την ανάγκη η κοινωνική πολιτική να μετριέται εκεί όπου «είναι πιο δύσκολο να φτάσει» έθεσε στο επίκεντρο η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, παρεμβαίνοντας σε πάνελ για τη «Μετάβαση των μικρών νησιών προς ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον» στην Attica Green Expo 2026. Η υπουργός περιέγραψε τα μικρά νησιά όχι μόνο ως πεδίο περιβαλλοντικής πολιτικής, αλλά ως δοκιμασία για το αν το κράτος μπορεί να στηρίξει την καθημερινή ζωή των κατοίκων τους.
Πώς αλλάζει ο Προσωπικός Βοηθός στα μικρά νησιά
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης της Δόμνας Μιχαηλίδου ήταν το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού για Άτομα με Αναπηρία. Η αρχική φιλοσοφία του προγράμματος, όπως υπενθύμισε, είναι η ανεξάρτητη διαβίωση: ένα άτομο με αναπηρία να υποστηρίζεται από πρόσωπο εκτός του στενού οικογενειακού κύκλου, ώστε να ενισχύεται ουσιαστικά η αυτονομία του.
Στα μικρά νησιά, όμως, αναδείχθηκε ένα δομικό εμπόδιο: συχνά δεν υπάρχουν καθόλου διαθέσιμοι Προσωπικοί Βοηθοί. Αυτή η έλλειψη κινδυνεύει να μετατρέψει μια θεσμική κατάκτηση σε κενό γράμμα για τους πιο απομακρυσμένους πολίτες. Γι’ αυτό, η υπουργός ανακοίνωσε ότι το υπουργείο «παραμετροποιεί» το πρόγραμμα, προσαρμόζοντάς το στις συνθήκες της νησιωτικής καθημερινότητας.
Σύμφωνα με την ίδια, όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμοι Προσωπικοί Βοηθοί, θα δίνεται η δυνατότητα να αναλαμβάνουν τον ρόλο συγγενικά πρόσωπα. Η συμμετοχή τους θα γίνεται με σαφές πλαίσιο και δικλίδες ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα Άτομα με Αναπηρία δεν στερούνται την υπηρεσία, αλλά και ότι η σχέση εξάρτησης δεν ενισχύεται ανεξέλεγκτα. Η πολιτική αυτή μετατοπίζει το κέντρο βάρους από την «ιδανική» εφαρμογή του θεσμού στην προσαρμοσμένη, αλλά εφαρμόσιμη λύση για τις νησιωτικές κοινότητες.
«Νταντάδες της Γειτονιάς» και οικογενειακή φροντίδα στις τοπικές κοινωνίες
Στο ίδιο πνεύμα, η Δόμνα Μιχαηλίδου ανέδειξε τις «Νταντάδες της Γειτονιάς» ως παράδειγμα πολιτικής που απαντά σε πραγματικές ανάγκες οικογενειών με μικρά παιδιά. Σε μικρά νησιά και περιοχές με περιορισμένο δίκτυο βρεφονηπιακών σταθμών, αλλά και έντονη εποχικότητα στην εργασία, η πρόσβαση σε φροντίδα για τα παιδιά γίνεται κρίσιμος παράγοντας για το αν οι γονείς μπορούν να παραμείνουν στον τόπο τους.
Η δυνατότητα συμμετοχής παππούδων και γιαγιάδων, εφόσον πιστοποιηθούν, αξιοποιεί ένα προϋπάρχον δίκτυο εμπιστοσύνης στις τοπικές κοινωνίες. Θεσμοθετεί, με όρους ελέγχου και ποιότητας, αυτό που ήδη συμβαίνει άτυπα σε πολλές οικογένειες. Η επιλογή αυτή δείχνει μια κατεύθυνση κοινωνικής πολιτικής που δεν επιχειρεί να υποκαταστήσει τις κοινότητες, αλλά να τις εντάξει σε ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο παροχής φροντίδας.
Στέγαση, δημογραφία και βιωσιμότητα των μικρών νησιών
Η υπουργός συνέδεσε ευθέως τη βιωσιμότητα των μικρών νησιών με τη στέγαση και τη δημογραφική ανθεκτικότητα. Τόνισε ότι κανένας νέος, καμία οικογένεια και κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να μείνει σε έναν τόπο χωρίς αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία. Η παραδοχή αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από τις υποδομές και την ενέργεια στις συνθήκες ζωής, που τελικά καθορίζουν αν ένας τόπος θα ερημώσει ή θα κρατήσει τον πληθυσμό του.
Στο πλαίσιο αυτό, η Δόμνα Μιχαηλίδου αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» και στην ενίσχυση 10.000 ευρώ για οικογένειες που μετεγκαθίστανται στην ακριτική Ελλάδα. Επισήμανε, επίσης, ότι σχεδιάζεται η διεύρυνση του προγράμματος στα μικρά νησιά, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων. Η σύνδεση στεγαστικής πολιτικής με την περιφερειακή και νησιωτική πολιτική δείχνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να χρησιμοποιήσει οικονομικά κίνητρα για να αντιστρέψει την τάση εγκατάλειψης των πιο απομακρυσμένων περιοχών.
Η κοινωνική πολιτική ως κριτήριο για τη νησιωτική Ελλάδα
Με τη φράση «η κοινωνική πολιτική δεν έχει αξία αν δεν φτάνει παντού», η υπουργός έθεσε ένα κριτήριο αξιολόγησης των δημόσιων πολιτικών πέρα από τους αριθμούς και τα κονδύλια. Η πραγματική δοκιμασία, όπως περιέγραψε, είναι αν οι κάτοικοι των μικρών νησιών μπορούν να εργαστούν, να στεγαστούν, να μεγαλώσουν οικογένεια και να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας και υποστήριξης.
Η επιλογή να παρουσιαστούν οι παρεμβάσεις αυτές στο πλαίσιο μιας περιβαλλοντικής έκθεσης, όπως η Attica Green Expo 2026, αναδεικνύει μια πιο ολιστική προσέγγιση: η βιωσιμότητα δεν είναι μόνο ενεργειακή ή περιβαλλοντική, αλλά βαθιά κοινωνική. Χωρίς κοινωνική συνοχή και δημογραφική ανθεκτικότητα, τα μικρά νησιά κινδυνεύουν να μείνουν με έργα υποδομής, αλλά χωρίς ανθρώπους.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη της νησιωτικής Ελλάδας, οι εξαγγελίες αυτές αγγίζουν τον πυρήνα της καθημερινότητας: το αν θα μπορεί να μείνει στον τόπο του με αξιοπρεπείς όρους. Η παραμετροποίηση του Προσωπικού Βοηθού και η θεσμοθέτηση ρόλων για συγγενείς και παππούδες-γιαγιάδες μετατρέπουν άτυπες πρακτικές φροντίδας σε αναγνωρισμένες υπηρεσίες, με πιθανή βελτίωση της ποιότητας ζωής για άτομα με αναπηρία και οικογένειες με μικρά παιδιά. Την ίδια στιγμή, η σύνδεση στεγαστικών κινήτρων με τα μικρά νησιά δείχνει ότι η δημογραφική πολιτική περνά πλέον και μέσα από την κατοικία. Το ζητούμενο, ωστόσο, θα είναι η εφαρμογή: αν οι πόροι, οι έλεγχοι και η διοικητική ικανότητα επαρκέσουν ώστε οι εξαγγελίες να μετατραπούν σε σταθερές δομές και όχι σε αποσπασματικές παροχές, τότε η νησιωτική Ελλάδα μπορεί να δει μια ουσιαστική ενίσχυση της κοινωνικής της αντοχής.
#Μιχαηλίδου #ΠροσωπικόςΒοηθός #Νησιωτικότητα #ΚοινωνικήΠολιτική #ΣπίτιΜουΙΙ
