Το Ιράν αμφισβητεί ανοιχτά την αμεροληψία του γενικού διευθυντή της IAEA Ραφαέλ Γκρόσι, κατηγορώντας τον για πολιτική στάση. Η αντιπαράθεση συνδέεται με τους περιορισμούς πρόσβασης σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και τις επιπτώσεις στρατιωτικών πληγμάτων από ΗΠΑ και Ισραήλ.
Η Τεχεράνη ανοίγει νέο μέτωπο με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, στοχοποιώντας προσωπικά τον γενικό διευθυντή της Ραφαέλ Γκρόσι. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, τον κατηγορεί ότι ακολουθεί «πολιτική προσέγγιση» απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και θέτει υπό αμφισβήτηση την αμεροληψία του.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Ιρανός αξιωματούχος υποστηρίζει ότι οι ανησυχίες της IAEA για «ασάφεια», «έλλειψη πρόσβασης» και «απώλεια συνέχειας γνώσης» δεν οφείλονται στην Τεχεράνη. Κατά τον ίδιο, πηγάζουν από στρατιωτικά πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ σε εγκαταστάσεις που τελούν υπό τις εγγυήσεις της Υπηρεσίας.
Η αντιπαράθεση για την πρόσβαση και τον βαθμό εμπλουτισμού
Οι δηλώσεις Γκαριμπαμπαντί έρχονται ως απάντηση στην προειδοποίηση του Γκρόσι ότι το Ιράν έχει αρνηθεί στην IAEA πρόσβαση στη μεγάλη πλειονότητα των πυρηνικών του εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Υπηρεσίας, μόνο ο Πυρηνικός Σταθμός του Μπουσέρ παραμένει ανοιχτός για επιθεωρήσεις, γεγονός που χαρακτήρισε «πρωτοφανή κατάσταση».
Η Τεχεράνη απορρίπτει την εστίαση στον εμπλουτισμό ουρανίου στο 60%, επιμένοντας ότι το πρόγραμμα παραμένει «ειρηνικό». Ο Ιρανός αξιωματούχος τονίζει ότι το ουσιαστικό νομικό ζήτημα είναι αν το πυρηνικό υλικό εκτρέπεται για στρατιωτικούς σκοπούς και όχι το ίδιο το επίπεδο εμπλουτισμού. Παράλληλα, κατηγορεί τον Γκρόσι ότι δεν καταδίκασε τα στρατιωτικά πλήγματα σε εγκαταστάσεις υπό επιτήρηση της IAEA και ότι οι συνέπειές τους δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται εναντίον του Ιράν.
Θεσμική αξιοπιστία και γεωπολιτικές ισορροπίες
Η δημόσια αμφισβήτηση της αμεροληψίας του επικεφαλής της IAEA αγγίζει τον πυρήνα της αξιοπιστίας του διεθνούς συστήματος ελέγχου των πυρηνικών. Αν η εικόνα της Υπηρεσίας ως ουδέτερου τεχνικού θεσμού διαβρωθεί, οι διαπραγματεύσεις για διαφάνεια και πρόσβαση σε εγκαταστάσεις γίνονται πιο δύσκολες και ευάλωτες σε γεωπολιτικές πιέσεις.
Την ίδια στιγμή, η επιμονή του Ιράν ότι οι επιπτώσεις στρατιωτικών ενεργειών από ΗΠΑ και Ισραήλ δεν πρέπει να μετατρέπονται σε κατηγορίες κατά της Τεχεράνης, αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα σε τεχνικό έλεγχο και στρατιωτική ισχύ. Η διαφωνία για το πώς ερμηνεύονται τα κενά πρόσβασης και γνώσης δεν είναι μόνο νομική, αλλά και βαθιά πολιτική, με άμεσες συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η αξιοπιστία της IAEA είναι κρίσιμη, καθώς επηρεάζει συνολικά το καθεστώς μη διάδοσης πυρηνικών όπλων, στο οποίο στηρίζεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια. Τυχόν περαιτέρω αποσταθεροποίηση στο ιρανικό πυρηνικό ζήτημα μπορεί να εντείνει τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, με επιπτώσεις στις θαλάσσιες οδούς ενέργειας και εμπορίου που συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τη Μεσόγειο. Αυτό αφορά άμεσα την ελληνική ναυτιλία, αλλά και τον ευρύτερο ρόλο της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συζητήσεις για κυρώσεις, διπλωματικές πρωτοβουλίες και ενεργειακή ασφάλεια.
#Ιράν #IAEA #Γκρόσι #ΠυρηνικόΠρόγραμμα #ΜέσηΑνατολή
