Τα ιρανικά παγωμένα κεφάλαια στο Κατάρ μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, καθώς ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν δηλώνει ότι 6 δισ. δολάρια θα επιστραφούν βάσει προκαταρκτικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Η δήλωση ανοίγει νέο κύκλο συζήτησης για τα όρια της πυρηνικής πολιτικής της Τεχεράνης και τις αντιδράσεις στο Ισραήλ.
Τα ιρανικά παγωμένα κεφάλαια στο Κατάρ επανέρχονται δυναμικά στο διπλωματικό προσκήνιο, μετά τη δήλωση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιαν ότι 6 δισ. δολάρια θα επιστραφούν στο Ιράν στο πλαίσιο προκαταρκτικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Ο ίδιος υποστήριξε ότι «όλες οι πρόνοιες» του σχετικού μνημονίου κατανόησης είναι «υπέρ μας», προαναγγέλλοντας απτά αποτελέσματα σύντομα.
Πώς αλλάζουν οι ισορροπίες με τα ιρανικά παγωμένα κεφάλαια;
Σύμφωνα με τον Πεζεσκιαν, η επιστροφή των κεφαλαίων από το Κατάρ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο προκαταρκτικό πλαίσιο συνεννόησης με την Ουάσιγκτον, όπου ο βασικός όρος των ΗΠΑ είναι το Ιράν «να μην κατέχει ατομική βόμβα». Ο Ιρανός πρόεδρος εμφανίστηκε διατεθειμένος να το αποτυπώσει «και γραπτώς», αλλά ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκαταλείψει «το δικαίωμά μας στον εμπλουτισμό».
Η επιμονή στο δικαίωμα εμπλουτισμού σηματοδοτεί προσπάθεια της ιρανικής ηγεσίας να διαχωρίσει την στρατιωτική διάσταση από την πολιτική-ενεργειακή χρήση της πυρηνικής τεχνολογίας, χωρίς να αποδεχθεί περιορισμούς που αντιλαμβάνεται ως υποχώρηση κυριαρχίας. Ο Πεζεσκιαν εκτίμησε ότι «η άλλη πλευρά δεν θα έχει άλλη επιλογή» από το να αποδεχθεί αυτή τη θέση, δείχνοντας βεβαιότητα ότι η ανάγκη για συμφωνία είναι αμοιβαία.
Γιατί στοχοποιείται ο Νετανιάχου από την Τεχεράνη;
Στο πολιτικό σκέλος, ο Ιρανός πρόεδρος επέλεξε να κατονομάσει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ως «τον πρώτο που θα δυσαρεστηθεί από τις διαπραγματεύσεις», στέλνοντας μήνυμα ότι τυχόν πρόοδος με τις ΗΠΑ δεν θα γίνει σε συνεννόηση με το Ισραήλ. Η αναφορά αυτή καταδεικνύει πως η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται την ισραηλινή κυβέρνηση ως βασικό παράγοντα πίεσης κατά οποιασδήποτε χαλάρωσης της γραμμής έναντι του ιρανικού προγράμματος.
Παράλληλα, η ρητή αποδοχή της δέσμευσης «χωρίς ατομική βόμβα» επιχειρεί να προσφέρει πολιτικό επιχείρημα σε όσους στις ΗΠΑ υποστηρίζουν τη διαπραγμάτευση με το Ιράν, ενώ η εμφατική διατήρηση του εμπλουτισμού απευθύνεται στο εσωτερικό ακροατήριο. Το αποτέλεσμα είναι μια λεπτή ισορροπία: η Τεχεράνη προβάλλει συμβιβαστική στάση στο ζήτημα του όπλου, αλλά αμετακίνητη στα τεχνολογικά της περιθώρια.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση που αφορά τα ιρανικά παγωμένα κεφάλαια και το πυρηνικό ζήτημα επηρεάζει το ευρύτερο περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, όπου η χώρα έχει αναβαθμίσει τον ρόλο της. Μια σταδιακή αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να μειώσει τις εντάσεις στις θαλάσσιες οδούς ενέργειας, από τις οποίες εξαρτώνται οι ευρωπαϊκές και ελληνικές ενεργειακές ροές.
Σχόλιο 
: Αν η προκαταρκτική συμφωνία οδηγήσει όντως σε σταθερότερο πλαίσιο για το ιρανικό πρόγραμμα, η Αθήνα θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη στενή συνεργασία με ΗΠΑ και Ισραήλ και στην ανάγκη για προβλέψιμο περιβάλλον στην περιοχή. Η ουσία για την Ελλάδα δεν είναι το ίδιο το ποσό των 6 δισ., αλλά το αν η κίνηση αυτή σηματοδοτεί νέα φάση στις σχέσεις Δύσης–Ιράν, με άμεσες συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια και τις διπλωματικές της πρωτοβουλίες.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Τετραμερής συνάντηση με ΗΠΑ για Λίβανο και κυρώσεις
ΗΠΑ: Ο Βανς ξεκινά διαπραγματεύσεις με Ιράν για κατάπαυση πυρός
#Ιράν #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΜασούντΠεζεσκιαν #ΜπενιαμίνΝετανιάχου #Κατάρ
