Η ισότητα αμοιβών μπαίνει στο επίκεντρο με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας που κατατέθηκε στη Βουλή, ενσωματώνοντας την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970. Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει μια συνταγματική αρχή σε μετρήσιμο κανόνα της αγοράς εργασίας, με υποχρεωτική διαφάνεια και ελέγχους.
Η ισότητα αμοιβών περνά από τη θεωρία στην υποχρέωση με το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας, που στοχεύει να αποσυνδέσει οριστικά το φύλο από τον μισθό για όμοια ή ισάξια εργασία. Η πολιτική ηγεσία επενδύει σε ένα καθεστώς διαφάνειας, όπου οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εξηγούν τις διαφορές αποδοχών και όχι οι εργαζόμενοι να αποδεικνύουν την αδικία.
Πώς αλλάζει στην πράξη η ισότητα αμοιβών στην αγορά εργασίας;
Ο πυρήνας της ρύθμισης είναι ότι η αμοιβή «πρέπει να καθορίζεται από τη δουλειά και την αξία» και όχι από το φύλο, όπως δηλώνει η Νίκη Κεραμέως. Για να πάψει η ίση αμοιβή να είναι απλώς νομική διακήρυξη, το νομοσχέδιο επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις πληροφόρησης πριν και μετά την πρόσληψη, αλλά και εσωτερικούς ελέγχους μισθολογικού χάσματος.
Πριν την πρόσληψη, ο εργοδότης οφείλει να ανακοινώνει αμοιβή ή μισθολογικό εύρος και δεν μπορεί να ρωτά προηγούμενο μισθό, κόβοντας τη «γέφυρα» που διαιωνίζει παλιές ανισότητες. Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι επιχειρήσεις υποχρεώνονται να υποβάλουν στοιχεία για μισθολογικό χάσμα σε μισθούς, παροχές και bonus, ενώ οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε μέσες αμοιβές ανά φύλο για ίδια ή ισάξια εργασία.
Ποιοι θεσμοί ενεργοποιούνται και ποιο είναι το νέο πλαίσιο ελέγχου;
Κεντρικός θεσμικός παίκτης αναδεικνύεται ο Συνήγορος του Πολίτη, που αποκτά ρόλο-κόμβο στη διαχείριση αιτημάτων πληροφόρησης και καταγγελιών για μισθολογικές διακρίσεις. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί τις αρμοδιότητες επιβολής κυρώσεων, με δυνατότητα προστίμων και υποχρέωσης διόρθωσης αδικαιολόγητων αποκλίσεων.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις (250+ εργαζόμενοι ετησίως, 100+ ανά τριετία) υποχρεώνονται σε συστηματικό εσωτερικό έλεγχο μισθολογικού χάσματος, με αναλυτικά στοιχεία ανά κατηγορία προσωπικού και παροχές. Όπου εντοπίζεται απόκλιση χωρίς αντικειμενική εξήγηση, η επιχείρηση οφείλει να προχωρά σε διορθωτικές κινήσεις, μεταφέροντας ουσιαστικά το βάρος τεκμηρίωσης από τον εργαζόμενο στον εργοδότη.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για μια εργαζόμενη γυναίκα, το νέο πλαίσιο σημαίνει ότι μπορεί να ζητήσει και να λάβει στοιχεία για το πού τοποθετείται μισθολογικά και ποιες είναι οι μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών σε αντίστοιχες θέσεις, κάτι που μέχρι σήμερα ήταν συχνά «κλειστή πληροφορία». Αν θεωρεί ότι υφίσταται διάκριση, έχει πλέον διαδρομή: αίτημα στοιχείων, προσφυγή στην Επιθεώρηση Εργασίας ή στη δικαιοσύνη, με στήριξη από Συνήγορο του Πολίτη ή συνδικαλιστική οργάνωση και με το βάρος απόδειξης να μεταφέρεται στον εργοδότη όταν υπάρχουν ενδείξεις.
Για τους εργαζόμενους στο ΕΣΥ και το ΕΚΑΒ, το νομοσχέδιο έχει άμεσο ασφαλιστικό αποτύπωμα, εντάσσοντας νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες στα βαρέα και ανθυγιεινά με δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 και αναγνώριση προηγούμενου χρόνου. Για όλους τους εργαζόμενους, η θεσμοθέτηση ψηφιακού μητρώου συλλογικών συμβάσεων και η ενίσχυση των ΣΣΕ ως τεκμηρίου μη διάκρισης δημιουργεί πιο καθαρούς κανόνες μισθολογικής οργάνωσης, αλλά και μεγαλύτερη ευθύνη των κοινωνικών εταίρων.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει το μισθολογικό χάσμα από «αόρατη» ανισότητα σε μετρήσιμο δείκτη που παράγει υποχρεώσεις, συνδέοντας την ισότητα αμοιβών με τη διαφάνεια και τους θεσμικούς ελέγχους. Το αν η παρέμβαση θα αλλάξει πραγματικά τις ισορροπίες στην αγορά εργασίας θα κριθεί από την αντοχή των ελέγχων απέναντι σε πρακτικές καταστρατήγησης και από το κατά πόσο οι εργαζόμενοι θα αξιοποιήσουν τα νέα δικαιώματα πληροφόρησης.
Διαβάστε επίσης:
Κεραμέως ανακοινώνει προγράμματα ΔΥΠΑ και νομοσχέδιο ίσης αμοιβής
#ΝίκηΚεραμέως #ΥπουργείοΕργασίας #ισότητααμοιβών #μισθολογικόχάσμα #ΕΣΥ
