Τα καινοτόμα φάρμακα κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Ελλάδας, καθώς ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου προειδοποίησε ότι «3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα οι εταιρείες δεν έχουν σκοπό να τα φέρουν». Ο Άδωνις Γεωργιάδης απάντησε πως η δαπάνη δεν μπορεί να αυξάνεται χωρίς όρια.
Τα καινοτόμα φάρμακα κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Ελλάδας, καθώς ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου προειδοποίησε ότι «3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα οι εταιρείες δεν έχουν σκοπό να τα φέρουν» τα επόμενα 2-3 χρόνια. Ο διάλογός του με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη στο 3ο ΣΦΕΕ Summit ανέδειξε βαθιές διαφωνίες για το πώς θα πληρωθεί η φαρμακευτική καινοτομία.
Πόσο απειλούνται τα καινοτόμα φάρμακα στην Ελλάδα;
Στο συνέδριο του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, το βασικό θέμα ήταν η πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες και η βιωσιμότητα της φαρμακευτικής δαπάνης. Ο Άδωνις Γεωργιάδης εξήγησε ότι ο μηχανισμός υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) είναι ουσιαστικά το «ταβάνι» που βάζει το κράτος στη δαπάνη για φάρμακα. Τόνισε ότι η έκρηξη κόστους στα ακριβά αντικαρκινικά είναι ενδεικτική: η νοσοκομειακή δαπάνη γι’ αυτά αυξήθηκε 21% από το 2024 στο 2025 και άλλο 20% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, δηλαδή περίπου 40% μέσα σε δύο χρόνια.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι διεθνώς μπαίνουμε σε εποχή θεραπειών με πολύ υψηλό κόστος, που πιέζουν όλους τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Επανέλαβε ότι «η αέναη αύξηση της δαπάνης δεν είναι λογική» και ότι η Πολιτεία πρέπει να κρατήσει όρθιο το σύστημα για όλους τους ασθενείς, όχι μόνο για όσους χρειάζονται ακριβές, εξειδικευμένες θεραπείες.
Πού συγκρούονται κυβέρνηση και φαρμακοβιομηχανία;
Ο Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε τις κινήσεις της κυβέρνησης για έλεγχο της δαπάνης: ενίσχυση ελέγχων, κλειστούς προϋπολογισμούς και επέκταση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Από 1η Ιουλίου ξεκινά η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, με δυνατότητα παρακολούθησης της συνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο και, αργότερα, χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό υπερβολών. Υποστήριξε επίσης ότι τα τελευταία χρόνια σημαντικοί πόροι κατευθύνθηκαν σε νέες θεραπείες και ότι πλέον εγκρίνονται «4-5 νέα φάρμακα τον μήνα».
Παράλληλα, ο υπουργός τόνισε πως οι πολύ ακριβές καινοτόμες θεραπείες αφορούν περίπου το 25% των ασθενών, ενώ το 75% χρειάζεται βασικά, φθηνότερα φάρμακα που πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμα. Επικαλέστηκε το χαμηλό επίπεδο ελλείψεων φαρμάκων στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, λέγοντας ότι το κράτος έχει πρώτα ευθύνη να εξασφαλίζει τις βασικές θεραπείες για όλους.
Απέναντι σε αυτό το σκεπτικό, ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου μίλησε για ανάγκη «πλαισίου συνυπευθυνότητας». Κατήγγειλε ότι το κράτος ορίζει τον προϋπολογισμό, χωρίς να καθορίζει επαρκώς τι ακριβώς αγοράζει, με αποτέλεσμα να μεταφέρεται δυσανάλογα το βάρος στις φαρμακευτικές. Αποκάλυψε ότι τα τελευταία νοσοκομειακά σημειώματα για το clawback του πρώτου εξαμήνου 2025 δείχνουν μέσο επίπεδο επιστροφών 80,6%, το οποίο παρομοίασε με λογική «μας κλέβετε και, επειδή μας κλέβετε, φέρτε πίσω το 80%».
Προειδοποίησε ότι, χωρίς θεσμοθετημένη ρήτρα συνυπευθυνότητας κράτους–βιομηχανίας, «όλα αυτά που το Υπουργείο θέλει να κάνει είναι ευσεβείς πόθοι». Με βάση έρευνες στα μέλη του ΣΦΕΕ, είπε ότι πολλές εταιρείες σχεδιάζουν να καθυστερήσουν ή και να αποφύγουν την κυκλοφορία νέων θεραπειών στη χώρα, με αποτέλεσμα «3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα» να μην έρθουν στην Ελλάδα την επόμενη διετία–τριετία.
Ο υπουργός αμφισβήτησε την εικόνα «ασφυξίας», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ και συνεχίζει να προσελκύει επενδύσεις και κλινικές μελέτες. Είπε ότι «θαύματα» δεν μπορούν να γίνουν και πως στόχος είναι ένα σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην καινοτομία, τη βιωσιμότητα της αγοράς και την κάλυψη των αναγκών όλων των ασθενών. Στο θέμα των τιμών, ο ΣΦΕΕ ζήτησε εξαιρέσεις για τα γενόσημα από το clawback και αλλαγές σε προστατευτικές ρυθμίσεις, ενώ ο υπουργός άφησε ανοιχτό νέο γύρο διαβούλευσης μέσα στο έτος.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα ασθενή ή οικογένεια, η συζήτηση αυτή μεταφράζεται σε ένα βασικό ερώτημα: όταν χρειαστώ μια νέα, εξειδικευμένη θεραπεία, θα είναι διαθέσιμη στη χώρα ή θα πρέπει να ψάξω λύσεις στο εξωτερικό; Αν πράγματι 3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα δεν κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα, ο κίνδυνος είναι να καθυστερείτε ή να χάνετε πρόσβαση σε πιο σύγχρονες θεραπείες για καρκίνο, σπάνιες παθήσεις ή χρόνιες νόσους.
Από την άλλη, η συγκράτηση της δαπάνης σημαίνει ότι το σύστημα προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι τα βασικά φάρμακα –αντιυπερτασικά, αντιδιαβητικά, αντιβιοτικά, φάρμακα για χρόνια νοσήματα– θα συνεχίσουν να αποζημιώνονται και να μην λείπουν από τα ράφια. Για εσάς αυτό σημαίνει: λιγότερες ελλείψεις στα καθημερινά φάρμακα, αλλά πιθανώς περισσότερη αναμονή και διαπραγματεύσεις για τα πολύ ακριβά και νέα.
Τι μπορείτε να κάνετε πρακτικά; Αν πάσχετε από σοβαρή ή σπάνια νόσο, να ενημερώνεστε συστηματικά από τον γιατρό σας για το ποιες θεραπείες είναι ήδη διαθέσιμες στην Ελλάδα και ποιες όχι. Σε περίπτωση που μια νέα θεραπεία δεν κυκλοφορεί στη χώρα, ρωτήστε για εναλλακτικές: συμμετοχή σε κλινικές μελέτες, πρόσβαση μέσω ειδικών προγραμμάτων ή αιτήματα σε επιτροπές του ΕΟΠΥΥ. Τέλος, η πίεση από συλλόγους ασθενών και επιστημονικές εταιρείες παραμένει κρίσιμη για να μπαίνουν προτεραιότητες στη χρηματοδότηση των νέων θεραπειών.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση γύρω από τα καινοτόμα φάρμακα αποκαλύπτει ένα κενό στρατηγικής στην ελληνική φαρμακευτική πολιτική: δεν υπάρχει ακόμη σαφής, διαφανής ιεράρχηση για το ποια νέα φάρμακα η χώρα θεωρεί «απαραίτητα» και πώς θα τα χρηματοδοτήσει χωρίς να τινάξει στον αέρα τον προϋπολογισμό. Χωρίς τέτοιο σχέδιο, ο κίνδυνος είναι η Ελλάδα να γίνει «δεύτερης ταχύτητας» αγορά, όπου οι ασθενείς βλέπουν τις θεραπείες να εγκρίνονται στην Ευρώπη αλλά να καθυστερούν ή να μην φτάνουν ποτέ στα ελληνικά νοσοκομεία.
Διαβάστε επίσης:
Βρετανία: Νέο χάπι παχυσαρκίας αναδιατάσσει την παγκόσμια φαρμακευτική αγορά
ΜΗΣΥΦΑ: Πώς τα «φθηνά» φάρμακα έγιναν ακριβό αγαθό για τα ελληνικά νοικοκυριά
#Φάρμακα #Καινοτομία #ΣΦΕΕ #ΥπουργείοΥγείας #Clawback
