Η κυριαρχία του Λιβάνου τοποθετείται στο επίκεντρο της ιρανικής ρητορικής, με τον πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ να δεσμεύεται ότι η Τεχεράνη θα την «εγγυηθεί» απέναντι στις ισραηλινές επιθέσεις στη Βηρυτό. Η δήλωση έρχεται σε μια στιγμή που Ιράν και ΗΠΑ πλησιάζουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή.
Η κυριαρχία του Λιβάνου αναδεικνύεται σε κεντρικό διακύβευμα της αντιπαράθεσης Ιράν–Ισραήλ, καθώς ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα «εγγυηθεί την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα» της χώρας. Η τοποθέτηση συνδέεται άμεσα με τις πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις στη Βηρυτό και τροφοδοτεί νέο κύκλο ανησυχίας για την ασφάλεια στον ήδη εύφλεκτο λιβανικό χώρο.
Πώς επιχειρεί το Ιράν να επηρεάσει την κυριαρχία του Λιβάνου;
Ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη θα κινηθεί μέσω «ισχυρής διπλωματίας» για να εγγυηθεί την κυριαρχία του Λιβάνου και να «τερματίσει την παραφροσύνη και την πολεμοκαπηλεία του ισραηλινού καθεστώτος». Η επιλογή της λέξης «εγγύηση» παραπέμπει σε ρόλο προστάτιδας δύναμης, ενισχύοντας την εικόνα του Ιράν ως βασικού παράγοντα ασφαλείας στον Λίβανο και κατ’ επέκταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ο Ιρανός αξιωματούχος κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι έδωσαν το «πράσινο φως» στις ισραηλινές επιθέσεις, συνδέοντας άμεσα την κλιμάκωση στο πεδίο με τις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις. Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να αποστασιοποιείται από το πλήγμα, καταδικάζοντας τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για την απόφαση να το διατάξει.
Ποιο είναι το περιφερειακό πλαίσιο της ιρανικής δέσμευσης;
Οι δηλώσεις Γκαλιμπάφ γίνονται την ώρα που Τεχεράνη και Ουάσινγκτον πλησιάζουν, σύμφωνα με τις διαρροές, στην υπογραφή συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου και την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή. Η ιρανική πλευρά αξιοποιεί το διαπραγματευτικό αυτό Momentum για να εμφανιστεί ως δύναμη σταθεροποίησης, την ίδια στιγμή που καταγγέλλει τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Η κριτική προς τις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την αποστασιοποίηση Τραμπ από την απόφαση Νετανιάχου, υπογραμμίζει μια σπάνια δημόσια ρωγμή ανάμεσα στους δύο παραδοσιακούς συμμάχους. Αυτή η απόσταση δεν αναιρεί τη στενή στρατηγική σχέση, αλλά δημιουργεί περιθώρια για ιρανική διπλωματική πρωτοβουλία, ιδίως σε ένα πεδίο όπως ο Λίβανος όπου η Τεχεράνη έχει ήδη ισχυρά ερείσματα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε αναδιαμόρφωση ισορροπιών γύρω από την κυριαρχία του Λιβάνου επηρεάζει το ευρύτερο περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Αθήνα έχει αυξημένο διπλωματικό και ναυτιλιακό ενδιαφέρον. Η σταθερότητα στον λιβανικό χώρο συνδέεται με τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας και εμπορίου, αλλά και με τις ευρωπαϊκές συζητήσεις για τον ρόλο της ΕΕ στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο
: Η ιρανική δήλωση «εγγύησης» για τον Λίβανο υπενθυμίζει ότι τα κενά ασφάλειας στην περιοχή δεν μένουν ποτέ κενά, αλλά τα καταλαμβάνουν περιφερειακές δυνάμεις με δική τους ατζέντα. Η ελληνική διπλωματία οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ώστε η συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τη Μέση Ανατολή να στηρίζεται σε ρεαλιστική εκτίμηση των πραγματικών ισορροπιών ισχύος.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Ο στρατός διακηρύσσει ισχυρότερη πολεμική ισχύ από ποτέ
Ιράν προαναγγέλλει ισχυρή αντίδραση στις επιθέσεις στη Βηρυτό





