Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης αξιοποιεί το ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» για να επαναφέρει την κριτική στη διαχείριση του δημοψηφίσματος από τον Αλέξη Τσίπρα. Θέτει ζήτημα πολιτικής ευθύνης, επιμένοντας ότι η στάση Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ τότε διατήρησε τη χώρα στην ευρωπαϊκή τροχιά.
Με αφορμή τις νέες μαρτυρίες που έρχονται στο φως από το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ «Στο χιλιοστό», ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέφερε στο προσκήνιο την πιο φορτισμένη πολιτικά στιγμή της μνημονιακής περιόδου: το δημοψήφισμα. Η δήλωσή του δεν περιορίζεται σε σχολιασμό του οπτικοακουστικού υλικού, αλλά επιχειρεί να επαναχαράξει τη θεσμική και πολιτική ανάγνωση εκείνων των ημερών, με σαφείς αιχμές προς τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.
Πώς αξιοποιεί η κυβέρνηση το ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό»
Ο Παύλος Μαρινάκης κάνει λόγο για «αποκαλύψεις» που «συγκλονίζουν ακόμη και όλους όσοι έζησαν από πρώτο χέρι εκείνη την περίοδο». Περιγράφει την τότε διακυβέρνηση ως «παρέα μαθητευόμενων μάγων», επιχειρώντας να υπογραμμίσει ότι οι επιλογές της δεν είχαν θεσμική ωριμότητα ούτε επαρκή επίγνωση των συνεπειών για τη χώρα.
Η αναφορά στο ντοκιμαντέρ λειτουργεί ως αφετηρία για να συνδεθεί το οπτικό υλικό με μια ευρύτερη πολιτική κατηγορία: ότι όσα καταγράφονται επιβεβαιώνουν, κατά την κυβέρνηση, την εικόνα μιας περιόδου όπου η χώρα και οι πολίτες βρέθηκαν στο επίκεντρο πειραματισμών. Η κυβερνητική ρητορική αξιοποιεί έτσι ένα προϊόν δημοσιογραφικής και τηλεοπτικής έρευνας ως εργαλείο πολιτικής μνήμης.
Το δημοψήφισμα ως «επικοινωνιακό αδιέξοδο» και η κατηγορία περί παραπλάνησης
Κεντρικό σημείο της δήλωσης Μαρινάκη είναι ο χαρακτηρισμός του δημοψηφίσματος ως επιλογής που προέκυψε από το «επικοινωνιακό αδιέξοδο» του Αλέξη Τσίπρα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστηρίζει ότι το ερώτημα του δημοψηφίσματος ήταν «ψευδεπίγραφο» και ότι οδηγούσε «με μαθηματική ακρίβεια» τη χώρα «εκτός ευρώ και εκτός Ευρώπης».
Η κατηγορία είναι διπλή: αφενός ότι η κοινή γνώμη παραπλανήθηκε ως προς το πραγματικό διακύβευμα, αφετέρου ότι η θεσμική διαδικασία του δημοψηφίσματος χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πολιτικής διαχείρισης και όχι ως ουσιαστικός μηχανισμός λαϊκής κυριαρχίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η έννοια της πολιτικής ευθύνης για τον τρόπο με τον οποίο τίθεται ένα εθνικό ερώτημα στους πολίτες, όταν αυτό μπορεί να επηρεάσει τη θέση της χώρας σε κρίσιμες διεθνείς συμμαχίες.
Η «κωλοτούμπα» και ο ρόλος ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στη Βουλή
Ο Παύλος Μαρινάκης συνδέει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος με αυτό που ονομάζει «μεγάλη κωλοτούμπα» της τότε κυβέρνησης. Με αυτόν τον τρόπο, αναδεικνύει την αντίφαση ανάμεσα στο πολιτικό μήνυμα που εκφράστηκε στην κάλπη και στην τελική συμφωνία που ακολούθησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, αποδίδει καθοριστικό ρόλο στους τότε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζοντας ότι «αν δεν ήταν» αυτοί, «η Ελλάδα σήμερα δεν θα ήταν στην Ευρώπη». Η αναφορά αυτή επιχειρεί να αποδώσει θεσμική νομιμοποίηση στην επιλογή στήριξης της ευρωπαϊκής πορείας μέσα από τη Βουλή, ακόμη και κόντρα στο κλίμα πόλωσης εκείνης της περιόδου.
Η σιωπή Τσίπρα και το αίτημα για «συγγνώμη»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στο γεγονός ότι, όπως λέει, «ο Αλέξης Τσίπρας αρνήθηκε να μιλήσει στο ντοκιμαντέρ» και «ακόμα και σήμερα δεν έχει ψελλίσει ούτε μια συγγνώμη». Η κριτική αυτή δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τη σημερινή στάση του πρώην πρωθυπουργού απέναντι σε εκείνες τις αποφάσεις.
Ο Μαρινάκης υποστηρίζει ότι ο κ. Τσίπρας «προσπαθεί να επανέλθει για να δοξαστεί κρυπτόμενος», διατυπώνοντας την άποψη ότι δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική επανεμφάνιση χωρίς προηγούμενη λογοδοσία για τις επιλογές του 2015. Η απαίτηση για «απαντήσεις σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες» μετατρέπει την ιστορική αποτίμηση σε ζήτημα τρέχουσας πολιτικής νομιμοποίησης.
«Τίποτα δεν θα ξεχαστεί»: η μνήμη ως πολιτικό εργαλείο
Η δήλωση κλείνει με τη φράση «τίποτα δεν πρόκειται να ξεχαστεί» και με την προειδοποίηση να μην επιτραπεί «η χώρα να επιστρέψει σε εκείνες τις μαύρες ημέρες». Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να σταθεροποιήσει ένα συγκεκριμένο αφήγημα για την κρίσιμη εκείνη περίοδο: ότι αποτέλεσε ένα οριακό σημείο για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, με ευθύνη της τότε ηγεσίας.
Η επίκληση της μνήμης λειτουργεί διπλά: αφενός ως υπενθύμιση του κόστους που είχαν οι πολιτικές επιλογές, αφετέρου ως προειδοποίηση προς τους ψηφοφόρους για μελλοντικές εκλογικές αποφάσεις. Η αντιπαράθεση για το πώς γράφεται η πρόσφατη πολιτική ιστορία μετατρέπεται σε εργαλείο διαμόρφωσης της σημερινής πολιτικής σκηνής.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη, η σύγκρουση γύρω από το δημοψήφισμα και το ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» δεν είναι απλώς μια διαμάχη για το παρελθόν, αλλά μια μάχη για το ποιος θα ορίσει το πλαίσιο της πολιτικής ευθύνης στο μέλλον. Αν η δημόσια συζήτηση μείνει μόνο σε καταγγελίες και χαρακτηρισμούς, χωρίς θεσμική αυτοκριτική για το πώς λαμβάνονται αποφάσεις σε συνθήκες κρίσης, ο κίνδυνος είναι να επαναληφθούν μοτίβα αιφνιδιασμών, πόλωσης και ελλιπούς ενημέρωσης. Η υπενθύμιση του ρόλου της Βουλής και των κομμάτων στην αποτροπή ακραίων εξελίξεων αναδεικνύει τη σημασία ισχυρών θεσμών, αλλά ταυτόχρονα θέτει το ερώτημα αν το πολιτικό σύστημα έχει θωρακιστεί επαρκώς ώστε, σε μια επόμενη κρίση, οι αποφάσεις να λαμβάνονται με μεγαλύτερη διαφάνεια, σαφέστερα ερωτήματα προς τους πολίτες και ουσιαστική λογοδοσία από όσους διαχειρίζονται την εξουσία.
#Μαρινάκης #Τσίπρας #δημοψήφισμα #ΝΔ #ΠΑΣΟΚ
