Ο «μόνιμος υφυπουργός Εξωτερικών» αναδεικνύεται σε νέο πεδίο θεσμικής αντιπαράθεσης, μετά την απόφαση της κυβέρνησης να τοποθετήσει στην πρώτη ιστορικά θητεία την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Ο πρόεδρος της «Νίκης» Δημήτρης Νατσιός στηρίζει τον θεσμό, αλλά αποδομεί πλήρως τον τρόπο ψήφισης και το πρόσωπο που επελέγη.
Ο «μόνιμος υφυπουργός Εξωτερικών» εισάγεται επιτέλους στην ελληνική θεσμική αρχιτεκτονική, αλλά η πρώτη εφαρμογή του συνοδεύεται από βαριά πολιτική σκιά. Ο Δημήτρης Νατσιός, πρόεδρος της «Νίκης», χαιρετίζει την ενεργοποίηση της συνταγματικής πρόβλεψης, ωστόσο καταγγέλλει τόσο τη νυχτερινή διαδικασία ψήφισης όσο και την επιλογή της Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου για τη θέση.
Πώς κρίνει ο Νατσιός τον θεσμό του μόνιμου υφυπουργού Εξωτερικών;
Ο Νατσιός χαρακτηρίζει τη θεσμοθέτηση θέσης μόνιμου υφυπουργού Εξωτερικών «σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση», υπενθυμίζοντας ότι προβλέπεται από το άρθρο 81 του Συντάγματος. Τονίζει ότι ο θεσμός, με έμπειρο αφυπηρετήσαν στέλεχος του Διπλωματικού Σώματος, μπορεί να διασφαλίσει συνέχεια στη «γραμμή πλεύσης» της εξωτερικής πολιτικής, όπως συμβαίνει σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ και στην Τουρκία.
Κατά την ανάλυσή του, η ελληνική καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της πρόβλεψης αποδίδεται στον κομματικό ανταγωνισμό και τις μικροπολιτικές σκοπιμότητες. Υπογραμμίζει ότι η «ιδιότης της μονιμότητος» απαιτεί γενική αποδοχή των υποψηφίων από τα κοινοβουλευτικά κόμματα, ώστε να διασφαλίζονται εμπιστοσύνη και συνεργασία γύρω από τον νέο θεσμό.
Γιατί στοχοποιεί την κυβέρνηση και την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου;
Ο πρόεδρος της «Νίκης» καταγγέλλει ότι η ρύθμιση ψηφίστηκε «μαύρα μεσάνυχτα», χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και συζήτηση στη Βουλή, εξομοιώνοντάς την με «πονηρές» τροπολογίες. Κατά τον ίδιο, αυτό υπονομεύει «εκ γενετής» το κύρος του θεσμού, πριν ακόμη κριθεί στην πράξη η λειτουργία του.
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, για την οποία υποστηρίζει ότι δεν συγκεντρώνει θετικές γνώμες εκτός του στενού περιβάλλοντος του πρωθυπουργού. Περιγράφει την υπηρεσιακή της πορεία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταπολιτευτικής ανέλιξης μέσω πολιτικών διασυνδέσεων, συνδέοντάς την με τη Ντόρα Μπακογιάννη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ποιο είναι το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της αντιπαράθεσης;
Ο Νατσιός επεκτείνει την κριτική του στην ουσία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων ετών, αποδίδοντας στην Παπαδοπούλου ρόλο στη «γραμμή» πλήρους ευθυγράμμισης με τις ΗΠΑ και το «διευθυντήριο των Βρυξελλών». Συνδέει την παρουσία της με την «κήρυξη πολέμου» στη Ρωσία, όπως τη χαρακτηρίζει, και με τη στενή σχέση με αμερικανικούς κύκλους.
Επιπλέον, της χρεώνει συμβολή στη στρατηγική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία, στη «Διακήρυξη των Αθηνών» και στην ατολμία έναντι της Άγκυρας, αλλά και στην αποτυχία της ελληνικής πολιτικής απέναντι στο τουρκολιβυκό σύμφωνο. Έτσι, η τοποθέτησή της ως πρώτης μόνιμης υφυπουργού Εξωτερικών παρουσιάζεται ως προοίμιο για την πορεία και την αξιοπιστία του ίδιου του θεσμού.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η συζήτηση αυτή ξεπερνά το πρόσωπο και αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική, χωρίς διαφάνεια και διακομματική συνεννόηση. Όταν ένας θεσμός που σχετίζεται με την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων εγκαινιάζεται με κατηγορίες περί κομματικής επιλογής, τίθεται ζήτημα εμπιστοσύνης προς τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων.
Η κριτική για «κομματικούς εγκάθετους» σε καίριες θέσεις συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της διακυβέρνησης και την ικανότητα του κράτους να διαπραγματεύεται αποτελεσματικά διεθνώς. Αν ο μόνιμος υφυπουργός Εξωτερικών εξελιχθεί σε ακόμη έναν κρίκο στο «μακρύ κατήφορο της αναξιοκρατίας», όπως προειδοποιεί ο Νατσιός, τότε το κόστος μπορεί να αποτυπωθεί σε εθνικές υποχωρήσεις, χαμένες ευκαιρίες και μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Νατσιού φωτίζει μια σταθερή παθογένεια: ακόμη και όταν η Πολιτεία ενεργοποιεί ξεχασμένες συνταγματικές προβλέψεις, το πράττει με διαδικασίες που εκλαμβάνονται ως κλειστές και κομματικά ελεγχόμενες. Η σύγκρουση γύρω από τον μόνιμο υφυπουργό Εξωτερικών δεν αφορά μόνο την Παπαδοπούλου, αλλά το αν η ελληνική εξωτερική πολιτική μπορεί να αποκτήσει θεσμική συνέχεια χωρίς να παραμένει όμηρος προσωπικών σχέσεων και κυβερνητικών ισορροπιών.
#ΔημήτρηςΝατσιός #Νίκη #ΑλεξάνδραΠαπαδοπούλου #ΥπουργείοΕξωτερικών #εξωτερικήπολιτική
