Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει αλλαγές στον τρόπο ανάδειξης δημάρχων και περιφερειαρχών, με εκλογή «σε μία Κυριακή» και εισαγωγή ηλεκτρονικής ψήφου. Η κυβέρνηση συνδέει τις ρυθμίσεις με αύξηση συμμετοχής και εξοικονόμηση πόρων για έργα σε δήμους και περιφέρειες.
Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης τίθεται προς ψήφιση, με κεντρικό άξονα την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών «σε μία Κυριακή» και την πιλοτική εισαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Η κυβέρνηση, δια του υφυπουργού Εσωτερικών Βασίλη Σπανάκη, υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο θα μειώσει την αποχή και θα απελευθερώσει πόρους για τοπικά έργα.
Πώς αλλάζει ο Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης τις αυτοδιοικητικές κάλπες;
Η βασική θεσμική τομή είναι η εκλογή των αυτοδιοικητικών αρχών σε έναν μόνο γύρο, με τον πολίτη να καλείται να επιλέξει δήμαρχο ή περιφερειάρχη «σε μία Κυριακή». Ο υφυπουργός Εσωτερικών επιμένει ότι η μονογύρη διαδικασία «δεν μειώνει τον δημοκρατικό τρόπο εκλογής», αλλά απλουστεύει την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προβάλλει ως επιχείρημα την εξοικονόμηση δαπανών από την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής, πόροι που –όπως τονίζεται– θα κατευθυνθούν σε πρόσθετα έργα δήμων και περιφερειών. Η σύνδεση του κόστους της εκλογικής διαδικασίας με την τοπική αναπτυξιακή πολιτική αναδεικνύει μια πιο «λογιστική» προσέγγιση στη λειτουργία της δημοκρατικής διαδικασίας.
Πώς εντάσσεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία στο νέο πλαίσιο;
Κρίσιμη καινοτομία του νομοσχεδίου είναι η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά τμήματα, για όσους δηλώσουν εγκαίρως ότι δεν μπορούν να βρεθούν στον δήμο εγγραφής τους. Ο Βασίλης Σπανάκης περιγράφει το μέτρο ως «τομή», ιδίως για εργαζόμενους που μετακινούνται σε άλλα νησιά ή πόλεις και συχνά απέχουν λόγω κόστους και χρόνου μετακίνησης.
Η κυβέρνηση συνδέει ευθέως την ηλεκτρονική ψήφο με την αντιμετώπιση της αποχής, υπενθυμίζοντας ότι στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023 η αποχή την πρώτη Κυριακή έφθασε το 47,5% και αυξήθηκε περαιτέρω στη δεύτερη. Η επιλογή να δοθεί δυνατότητα ψήφου από οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα σε μεγάλες πόλεις και τουριστικούς προορισμούς στοχεύει σε εκείνο το τμήμα του εκλογικού σώματος που «χάνεται» λόγω μετακίνησης.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον ψηφοφόρο, το νέο σύστημα σημαίνει ότι η απόφαση για τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη θα κριθεί σε μία μόνο αναμέτρηση, χωρίς «δεύτερη ευκαιρία» ή διορθωτική ψήφο τη δεύτερη Κυριακή. Η ευθύνη της επιλογής συγκεντρώνεται χρονικά και πολιτικά, με την ανάγκη ενημέρωσης και στάθμισης των συνεπειών να γίνεται πιο πιεστική.
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία υπόσχεται μεγαλύτερη ευκολία, ιδίως για όσους εργάζονται ή σπουδάζουν μακριά από τον τόπο εγγραφής τους, αλλά ταυτόχρονα μεταφέρει το βάρος στην έγκαιρη δήλωση και στην εμπιστοσύνη στην τεχνολογική υποδομή. Η εξοικονόμηση πόρων από τη δεύτερη Κυριακή, εφόσον πράγματι κατευθυνθεί σε τοπικά έργα όπως ανακοινώνεται, μπορεί να ενισχύσει τις παρεμβάσεις σε υποδομές, αλλά απαιτεί διαφάνεια στην ιεράρχηση και υλοποίηση.
Σχόλιο 
: Η κυβερνητική επιλογή να «κλειδώσει» τον εκλογικό τρόπο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση έγκαιρα και με έμφαση στη συμμετοχή δείχνει μια προσπάθεια θεσμικής σταθεροποίησης, αλλά και ενίσχυσης του ελέγχου επί των κανόνων του παιχνιδιού. Η συζήτηση για τον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποκαλύπτει ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η αποχή, αλλά το ποιος ορίζει, πότε και με ποια κριτήρια, τους όρους με τους οποίους οι τοπικές κοινωνίες εκφράζονται στην κάλπη.
#ΒασίληςΣπανάκης #ΤοπικήΑυτοδιοίκηση #ΥπουργείοΕσωτερικών #ΝέαΔημοκρατία #Ηλεκτρονικήψηφοφορία
