Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φτάνει σήμερα στην ολομέλεια της Βουλής, ανοίγοντας θεσμική συζήτηση για τον τρόπο εκλογής και τις αρμοδιότητες των ΟΤΑ. Η κυβερνητική πλειοψηφία στηρίζει το μοντέλο «ενός γύρου», ενώ η αντιπολίτευση προειδοποιεί για υπερσυγκέντρωση εξουσίας στους δημάρχους.
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φτάνει σήμερα στην ολομέλεια της Βουλής, σηματοδοτώντας την πιο ουσιαστική αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας των ΟΤΑ των τελευταίων ετών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αλλαγή του εκλογικού συστήματος σε «έναν γύρο», με την κυβέρνηση να μιλά για ενίσχυση της συμμετοχής και της κυβερνησιμότητας.
Τι αλλάζει με τον νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις εκλογές;
Η βασική τομή του νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση εκλογής αιρετών «σε ένα γύρο», αντί του μέχρι σήμερα συστήματος δύο γύρων. Ο υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Λιβάνιος υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή θα αυξήσει τη συμμετοχή, θα ενδυναμώσει τους δημάρχους και θα ενθαρρύνει προεκλογικές συνεργασίες και κοινά ψηφοδέλτια.
Κατά τον ίδιο, ο προγραμματικός διάλογος θα μεταφερθεί πριν από την κάλπη, αντί να εξαντλείται σε διαπραγματεύσεις μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής. Στην επιτροπή της Βουλής, η Νέα Δημοκρατία τάχθηκε «υπέρ» επί της αρχής, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας ψήφισαν «κατά» και ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και «Νίκη» επιφυλάχθηκαν για την ολομέλεια.
Πώς επηρεάζονται αρμοδιότητες και σχέσεις Κράτους – Αυτοδιοίκησης;
Παράλληλα με το εκλογικό σκέλος, ανοίγει ξανά η συζήτηση για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο κ. Λιβάνιος μίλησε για την ανάγκη «πολύ σοβαρής συζήτησης», φέρνοντας ως παράδειγμα την ανάληψη των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας από την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, σε λογική αντίστοιχη με το «Transport for London».
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός αναγνώρισε ότι δεν είναι όλες οι αρμοδιότητες ώριμες για αποκέντρωση, επικαλούμενος το παράδειγμα των Κέντρων Υγείας. Όπως είπε, δεν έχει πειστεί ότι θα λειτουργούσαν καλύτερα αν περνούσαν στην Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση, αντί να παραμείνουν ενταγμένα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, το σύστημα «ενός γύρου» σημαίνει ότι ο δήμαρχος και το περιφερειακό σχήμα θα κρίνονται σε μία μόνο αναμέτρηση, με ισχυρότερο κίνητρο για προεκλογικές συμμαχίες και καθαρότερες δεσμεύσεις πριν από την κάλπη. Η ενδεχόμενη μεταφορά αρμοδιοτήτων, όπως οι αστικές συγκοινωνίες, θα μπορούσε να φέρει πιο άμεση λογοδοσία σε τοπικό επίπεδο, αλλά και μεγαλύτερες ευθύνες στους αιρετούς για την καθημερινότητα.
Σχόλιο
: Η συζήτηση για τον νέο κώδικα δείχνει ότι η κεντρική πολιτική σκηνή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Αυτοδιοίκηση κυρίως μέσα από το πρίσμα της εκλογικής μηχανικής και λιγότερο ως αυτόνομο πυλώνα διακυβέρνησης. Το πώς θα ισορροπήσει η ενίσχυση των δημάρχων με ουσιαστικό έλεγχο και επαρκείς πόρους θα κρίνει αν η μεταρρύθμιση θα αλλάξει πραγματικά την ποιότητα τοπικής διακυβέρνησης.






