Η νόσος του κολυμβητή, δηλαδή η εξωτερική ωτίτιδα, γίνεται κάθε καλοκαίρι ένας από τους συχνότερους λόγους επίσκεψης στον ωτορινολαρυγγολόγο. Πρόκειται για φλεγμονή στον έξω ακουστικό πόρο που προκαλεί έντονο πόνο, υγρό από το αυτί και προσωρινή απώλεια ακοής.
Η νόσος του κολυμβητή, δηλαδή η εξωτερική ωτίτιδα, γίνεται κάθε καλοκαίρι ένας από τους συχνότερους λόγους επίσκεψης στον ωτορινολαρυγγολόγο. Η παραμονή νερού στο αυτί μετά το μπάνιο στη θάλασσα ή την πισίνα δημιουργεί ιδανικό περιβάλλον για μικρόβια, με αποτέλεσμα φλεγμονή και συχνά πολύ έντονο πόνο.
Τι ακριβώς είναι η νόσος του κολυμβητή και γιατί εμφανίζεται;
Η εξωτερική ωτίτιδα είναι φλεγμονή στο δέρμα του έξω ακουστικού πόρου, δηλαδή στο «τούνελ» που ενώνει το πτερύγιο με το τύμπανο. Συνήθως οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη και πιο σπάνια σε μύκητες, που μπαίνουν από μικροσκοπικές αμυχές στο δέρμα.
Τέτοιες αμυχές δημιουργούνται εύκολα με μπατονέτες, τσιμπιδάκια, έντονο ξύσιμο με το δάχτυλο, ακόμη και με κακή χρήση ωτοασπίδων ή ακουστικών. Η παρατεταμένη υγρασία στο αυτί, η αυξημένη εφίδρωση και δερματικές παθήσεις όπως δερματίτιδα, ψωρίαση ή αλλεργίες διευκολύνουν ακόμη περισσότερο τη φλεγμονή.
Γι’ αυτό η πάθηση ονομάζεται και «νόσος του κολυμβητή»: το νερό που μένει παγιδευμένο στο αυτί μετά το μπάνιο, ειδικά αν η θάλασσα ή η πισίνα δεν είναι καθαρή, βοηθά τα μικρόβια να πολλαπλασιαστούν γρήγορα.
Ποια συμπτώματα πρέπει να σας ανησυχήσουν;
Στην αρχή τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια: κνησμός (φαγούρα) στο αυτί, ερυθρότητα και μια ελαφριά ενόχληση που χειροτερεύει όταν πιέζετε το πτερύγιο ή τον μικρό χόνδρο μπροστά από το αυτί (τράγος). Μπορεί επίσης να δείτε λίγες σταγόνες διαυγούς, άοσμου υγρού να βγαίνουν από το αυτί.
Αν δεν αντιμετωπιστεί, η εικόνα επιδεινώνεται γρήγορα. Ο πόνος γίνεται έντονος, εμφανίζεται περισσότερη ωτόρροια (υγρό ή πύον), αυξάνονται η ερυθρότητα και το οίδημα, και δημιουργείται αίσθηση «βουλωμένου» αυτιού. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν και σημαντική μείωση στην ακοή από την πάσχουσα πλευρά.
Σε προχωρημένα στάδια, ο πόνος μπορεί να αντανακλά στο πρόσωπο, στο λαιμό ή στην ίδια πλευρά του κεφαλιού. Το αυτί εξωτερικά πρήζεται και κοκκινίζει, διογκώνονται λεμφαδένες στον λαιμό και μπορεί να εμφανιστεί πυρετός – σημάδια που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Πώς γίνεται η διάγνωση και ποια είναι η σωστή θεραπεία;
Ο γιατρός στηρίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση με ωτοσκόπιο ή ωτομικροσκόπηση. Με αυτόν τον ειδικό φακό βλέπει αν ο έξω ακουστικός πόρος είναι πρησμένος, κόκκινος και αν υπάρχουν εκκρίσεις, αλλά και αν το τύμπανο είναι άθικτο ή έχει τρύπα.
Η ακεραιότητα του τυμπάνου είναι κρίσιμη, γιατί ορισμένες σταγόνες αυτιού δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν όταν υπάρχει διάτρηση. Αν η θεραπεία δεν φέρει το αναμενόμενο αποτέλεσμα ή η λοίμωξη είναι βαριά, μπορεί να ληφθεί δείγμα από το υγρό για καλλιέργεια, ώστε να επιλεγεί στοχευμένο αντιβιοτικό.
Η θεραπεία στοχεύει στην πλήρη υποχώρηση της φλεγμονής και στην επούλωση του δέρματος. Αν ο πόρος είναι φραγμένος από εκκρίσεις ή κερί, γίνεται προσεκτικός καθαρισμός στο ιατρείο και τοποθετείται μικρό κομμάτι γάζας ή σπόγγου με αντιβιοτική αλοιφή ή ειδικές σταγόνες.
Συνήθως χορηγούνται τοπικές ωτικές σταγόνες που μπορεί να περιέχουν οξεϊκό οξύ (ρυθμίζει το pH), κορτιζόνη (μειώνει τη φλεγμονή) και αντιβιοτικό ή αντιμυκητιασικό φάρμακο, ανάλογα με το αίτιο. Σε σοβαρές ή ανθεκτικές περιπτώσεις προστίθεται αντιβίωση από το στόμα, ενώ δίνονται και αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για τον πόνο.
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας είναι απαραίτητο να μένει το αυτί στεγνό, να αποφεύγεται το μπάνιο και να μην μπαίνει τίποτα μέσα στον ακουστικό πόρο, ακόμη και αν ο κνησμός είναι έντονος.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα που περνά μεγάλο μέρος του καλοκαιριού στη θάλασσα, η πρόληψη της νόσου του κολυμβητή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Στεγνώνετε τα αυτιά απαλά με πετσέτα μετά το μπάνιο και γέρνετε το κεφάλι στο πλάι για να φύγει το νερό, χωρίς να χρησιμοποιείτε μπατονέτες.
Αν έχετε ιστορικό εξωτερικής ωτίτιδας, δερματίτιδας ή ψωρίασης, συζητήστε με τον ωτορινολαρυγγολόγο σας πριν τις διακοπές για προληπτικές σταγόνες ή ειδικές οδηγίες. Αποφύγετε βουτιές σε αμφίβολης καθαριότητας νερά και μην μοιράζεστε ακουστικά ή ωτοασπίδες.
Σε κάθε πόνο στο αυτί που επιμένει πάνω από 24 ώρες, ειδικά αν συνοδεύεται από υγρό, βούλωμα ή πυρετό, μην επιχειρείτε «σπιτικές» λύσεις με λάδια, ξύδια ή παλιά φάρμακα. Απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό, γιατί η έγκαιρη θεραπεία προλαμβάνει επιπλοκές και γρηγορότερα επιστρέφετε με ασφάλεια στη θάλασσα.
Σχόλιο
: Σε μια χώρα με τόσο έντονη καλοκαιρινή κολύμβηση όσο η Ελλάδα, η εξωτερική ωτίτιδα παραμένει υποτιμημένη αιτία πόνου, απουσιών από την εργασία και άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών. Η οργανωμένη ενημέρωση από το ΕΣΥ –ιδίως σε νησιά και τουριστικές περιοχές– για σωστό καθαρισμό αυτιών και έγκαιρη ιατρική εκτίμηση θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά επισκέψεις σε ΤΕΠ και να περιορίσει την αντοχή στα αντιβιοτικά.
Πηγή: iatronet.gr






