Το 2025 κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό κρατικών συγκρούσεων από το 1946 και μία από τις πιο αιματηρές χρονιές μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η κλιμάκωση βίας κατά αμάχων και η πολυπλοκότητα των μετώπων διαμορφώνουν ένα νέο, πιο εύφλεκτο διεθνές περιβάλλον.
Το 2025 ο αριθμός των ενόπλων συγκρούσεων με συμμετοχή κρατών έφτασε σε ιστορικό υψηλό, καταγράφοντας 65 περιπτώσεις παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές το κατέστησαν την τρίτη πιο θανατηφόρα χρονιά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, με επίκεντρο την Ουκρανία, τη Γάζα και το Σουδάν.
Πώς αλλάζει ο χάρτης των συγκρούσεων και της διεθνούς ασφάλειας;
Οι ερευνητές καταγράφουν όχι μόνο αύξηση του αριθμού των συγκρούσεων, αλλά και ποιοτική μεταβολή στη δομή τους, με περισσότερους εμπλεκόμενους δρώντες και ταυτόχρονα μέτωπα. Χώρες όπως το Ισραήλ συμμετέχουν πλέον σε πολλαπλές συγκρούσεις, από τη Γάζα και τον Λίβανο έως τη Συρία, το Ιράν και την Υεμένη, δημιουργώντας ένα πλέγμα διασυνδεδεμένης αστάθειας.
Παράλληλα, οι διακρατικές συγκρούσεις διπλασιάστηκαν μέσα σε ένα έτος, φτάνοντας τις οκτώ, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα σύνορα Ινδίας–Πακιστάν, Αφγανιστάν–Πακιστάν, Καμπότζης–Ταϊλάνδης και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η γεωγραφική κατανομή δείχνει την Αφρική ως την περισσότερο πληττόμενη ήπειρο, ακολουθούμενη από την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την αμερικανική ήπειρο και την Ευρώπη.
Γιατί η κλιμάκωση της βίας κατά αμάχων ανησυχεί τις αγορές;
Οι θάνατοι που συνδέονται άμεσα με μάχες εκτιμώνται σε περίπου 245.000 μέσα στο 2025, με εντυπωσιακή αύξηση των επιθέσεων που στοχεύουν αμάχους. Οι απώλειες από τέτοιες επιθέσεις εκτοξεύθηκαν σε περίπου 76.500, από 14.200 ένα χρόνο πριν, υποδηλώνοντας μετατόπιση προς πιο απροκάλυπτη και μαζική χρήση βίας.
Η τελευταία πενταετία συγκεντρώνει περισσότερους θανάτους από τις δύο προηγούμενες δεκαετίες μαζί, εξαιτίας της ταυτόχρονης παρουσίας πολλών μεγάλων πολέμων. Αυτό το συνεχές υψηλό επίπεδο έντασης ακυρώνει τα «διαλείμματα αποκλιμάκωσης» που χαρακτήριζαν παλαιότερες περιόδους, αυξάνοντας τον γεωπολιτικό κίνδυνο που τιμολογούν οι αγορές και τα ασφαλιστικά συμβόλαια κινδύνου.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η νέα πραγματικότητα των πολλαπλών συγκρούσεων μεταφράζεται σε σταθερά υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου στην ευρύτερη γειτονιά της, από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα. Αυτό επηρεάζει το κόστος ναυτιλίας, την ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και τις αποφάσεις επενδυτών για τοποθετήσεις σε περιουσιακά στοιχεία της περιοχής.
Σχόλιο 
: Η σταθεροποίηση της Ελλάδας ως πυλώνα ασφάλειας στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ αποκτά πρόσθετη αξία σε ένα περιβάλλον διαρκούς σύγκρουσης, αλλά συνοδεύεται από αυξημένες αμυντικές δαπάνες και ανάγκη για πιο ενεργή διπλωματία. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ειδικά στη ναυτιλία, την ενέργεια και τις υποδομές, η ικανότητα διαχείρισης γεωπολιτικού κινδύνου γίνεται κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ για την οικονομική πολιτική τίθεται πιο επιτακτικά το ζήτημα ανθεκτικότητας εφοδιαστικών αλυσίδων και διαφοροποίησης πηγών ενέργειας.
#Παγκόσμιεςσυγκρούσεις #Γεωπολιτικόςκίνδυνος #Διεθνήςασφάλεια #Παγκόσμιαοικονομία #Ελλάδα
