Η παιδική παχυσαρκία φαίνεται να σχετίζεται πολύ περισσότερο με τα γονίδια παρά με το βάρος των γονέων στην εγκυμοσύνη, σύμφωνα με μεγάλη σκανδιναβική μελέτη σε 86.000 παιδιά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι έως και 8 στα 10 περιστατικά οφείλονται κυρίως σε κληρονομικότητα.
Η παιδική παχυσαρκία φαίνεται να σχετίζεται πολύ περισσότερο με τα γονίδια παρά με το βάρος των γονέων στην εγκυμοσύνη, σύμφωνα με μεγάλη σκανδιναβική μελέτη σε 86.000 παιδιά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου το 79% της σχέσης ανάμεσα στον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) μητέρας και παιδιού και το 94% της σχέσης πατέρα – παιδιού εξηγείται από κληρονομικά γονίδια.
Πώς εξηγείται η παιδική παχυσαρκία μέσα στην οικογένεια;
Η έρευνα βασίστηκε στη Νορβηγική Μελέτη Κοόρτης Μητέρας, Πατέρα και Παιδιού, με παρακολούθηση από τη γέννηση έως τα 8 έτη. Καταγράφηκαν βάρος γέννησης, ΔΜΣ από 6 μηνών έως 8 ετών και διατροφικές συμπεριφορές, όπως ανταπόκριση στο φαγητό και συναισθηματική υπερφαγία.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν σχέσεις διδύμων, αδελφών και ετεροθαλών αδελφών σε πολλές γενιές για να ξεχωρίσουν τι οφείλεται σε γονίδια και τι σε περιβάλλον. Έτσι μπόρεσαν να «μετρήσουν» άμεσα πόσο από τη συσχέτιση ΔΜΣ γονέα – παιδιού είναι γενετική και πόσο μπορεί να οφείλεται σε επιδράσεις της εγκυμοσύνης ή της συμπεριφοράς στο σπίτι.
Τι βρήκαν για τη μητρική εγκυμοσύνη και το βάρος του παιδιού;
Ο ΔΜΣ της μητέρας συνδέθηκε πιο έντονα με το βάρος γέννησης του μωρού σε σχέση με τον πατέρα, κάτι που δείχνει ισχυρή επίδραση του ενδομήτριου περιβάλλοντος στην αρχή της ζωής. Ωστόσο, από τα 2 έως τα 8 χρόνια, η συσχέτιση του ΔΜΣ μητέρας – παιδιού και πατέρα – παιδιού ήταν σχεδόν ίδια.
Τα στατιστικά μοντέλα έδειξαν ότι περίπου το 79% της σχέσης μητέρας – παιδιού και το 94% της σχέσης πατέρα – παιδιού στον ΔΜΣ στα 8 χρόνια εξηγούνται από γενετική κληρονομικότητα. Ο υψηλότερος ΔΜΣ των γονέων συνδέθηκε επίσης με «παχυντικές» διατροφικές συμπεριφορές στα παιδιά, αλλά η μελέτη δεν μπόρεσε να πει με βεβαιότητα αν αυτό είναι καθαρά γενετικό ή και θέμα μίμησης.
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως η παιδική παχυσαρκία είναι «γραμμένη» και αναπόφευκτη για τα παιδιά υπέρβαρων γονέων. Ακόμη και με γενετική προδιάθεση, το αν και πώς θα εκφραστούν αυτά τα γονίδια εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον, τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.
Την ίδια ώρα, η μελέτη δεν αμφισβητεί τη σημασία της καλής υγείας της μητέρας στην εγκυμοσύνη. Η παχυσαρκία στην κύηση είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη κύησης, προεκλαμψίας και άλλων σοβαρών περιγεννητικών επιπλοκών, ανεξάρτητα από το μελλοντικό βάρος του παιδιού.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για μια ελληνική οικογένεια, το βασικό μήνυμα είναι διπλό: ναι, η παιδική παχυσαρκία έχει ισχυρή γενετική βάση, αλλά όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να την προλάβετε. Αν εσείς ή ο/η σύντροφός σας έχετε αυξημένο βάρος, το παιδί σας έχει μεγαλύτερη προδιάθεση, άρα χρειάζεται ακόμα πιο προσεκτικό περιβάλλον.
Αυτό σημαίνει σταθερά γεύματα, μεσογειακή διατροφή στο σπίτι, περιορισμό των αναψυκτικών και των συχνών «σνακ» με ζάχαρη, και καθημερινή κίνηση αντί για πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες. Οι ειδικοί της μελέτης επισημαίνουν ότι η απλή μείωση του βάρους των γονέων πριν από την εγκυμοσύνη, από μόνη της, μάλλον δεν αρκεί για να μειώσει σημαντικά την παιδική παχυσαρκία.
Πιο ουσιαστική επίδραση φαίνεται να έχει το τι συμβαίνει στα πρώτα χρόνια ζωής: τι τρώει το παιδί, πώς μαθαίνει να διαχειρίζεται την πείνα και το συναίσθημά του, αν η οικογένεια χρησιμοποιεί το φαγητό ως «παρηγοριά». Αν γνωρίζετε ότι στην οικογένεια υπάρχει ιστορικό αυξημένου βάρους, αξίζει να ζητήσετε νωρίς τη βοήθεια παιδιάτρου ή διαιτολόγου, πριν το πρόβλημα παγιωθεί.
Σχόλιο
: Τα ευρήματα «γκρεμίζουν» την εύκολη λύση των αποσπασματικών εκστρατειών αδυνατίσματος για μελλοντικούς γονείς ως απάντηση στην παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα. Δείχνουν ότι χρειαζόμαστε σοβαρές, μακροπρόθεσμες πολιτικές πρόληψης σε σχολεία, δήμους και πρωτοβάθμια φροντίδα, ειδικά για οικογένειες με ισχυρό κληρονομικό φορτίο, αλλιώς το ΕΣΥ θα συνεχίσει να «πληρώνει» το κόστος χρόνιων νοσημάτων που ξεκινούν από τα παιδικά χρόνια.
Πηγή: iatronet.gr






