Οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο δεν διακόπτονται, αλλά ανακατευθύνονται, καθώς ο πόλεμος και οι κυρώσεις αναδιαμορφώνουν τον χάρτη των εξαγωγών. Η μετατόπιση φορτίων προς την Ερυθρά Θάλασσα και η πίεση στις ιρανικές εξαγωγές κρατούν την αγορά σε εγρήγορση για νέες αναταράξεις στις τιμές.
Οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο δεν διακόπτονται, αλλά αλλάζουν διαδρομές, καθώς ΗΠΑ, Ιράν και χώρες του Κόλπου αναπροσαρμόζουν την ενεργειακή τους στρατηγική. Η Μέση Ανατολή παραμένει ενεργειακά λειτουργική, αλλά με διαφορετικούς κόμβους, διαφορετικά λιμάνια και αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο που προεξοφλείται ήδη στη ναυλαγορά.
Πώς ανακατανέμονται οι ροές πετρελαίου και οι θαλάσσιες διαδρομές;
Η Σαουδική Αραβία μεταφέρει ολοένα και μεγαλύτερους όγκους αργού προς το λιμάνι του Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, αξιοποιώντας τον αγωγό East-West για να παρακάμψει τα Στενά του Ορμούζ. Έτσι, σημαντικές ποσότητες εξάγονται με μειωμένο στρατιωτικό κίνδυνο, ενώ η Ras Tanura στον Περσικό Κόλπο υποχωρεί από την ανοιχτή αγορά ναυλώσεων.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι την άνοιξη του 2026 το Yanbu φόρτωσε 29,1 εκατ. βαρέλια αργού, έναντι 26,6 εκατ. στον Αραβικό Κόλπο, παρότι εκεί καταγράφηκαν περισσότερες ναυλώσεις. Η διαφορά οφείλεται στη σαφώς μεγαλύτερη χρήση υπερδεξαμενόπλοιων VLCC στο Yanbu, που το αναδεικνύουν σε βασική αρτηρία εξαγωγής μεγάλων φορτίων προς μακρινούς προορισμούς.
Ποιοι νέοι κόμβοι και κίνδυνοι διαμορφώνουν την αγορά;
Η Φουτζέιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εδραιώνεται ως κυρίαρχο κέντρο της spot αγοράς δεξαμενοπλοίων, συγκεντρώνοντας τις περισσότερες ναυλώσεις στον Κόλπο, χάρη στο πλεονέκτημα ότι βρίσκεται εκτός των Στενών του Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, λιμάνια όπως το Sohar, το Duqm και το Ruwais ενισχύουν τον ρόλο τους στα διυλισμένα προϊόντα, με σαφώς περισσότερα φορτία «clean products» σε σχέση με το Yanbu.
Στον αντίποδα, το ιρανικό Kharg Island μετατρέπεται σε σημείο ασφυκτικής πίεσης, με περίπου 20 δεξαμενόπλοια να εντοπίζονται στην περιοχή με απενεργοποιημένα συστήματα AIS. Η αυστηροποίηση των αμερικανικών κυρώσεων και οι επιχειρήσεις αποκλεισμού δεσμεύουν σημαντικές ποσότητες ιρανικού αργού, αυξάνοντας τον κίνδυνο απότομης μείωσης της προσφοράς αν η ένταση κλιμακωθεί περαιτέρω.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η μέχρι τώρα αναδιάρθρωση των διαδρομών επιτρέπει στις ροές να συνεχιστούν, αποτρέποντας μια άμεση εκτίναξη στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, σε καύσιμα και μεταφορές. Ωστόσο, η συγκέντρωση του ρίσκου γύρω από το Kharg και τα Στενά του Ορμούζ σημαίνει ότι ένα σοβαρό πλήγμα σε ιρανικές ή άλλες ενεργειακές υποδομές θα μπορούσε να μεταφραστεί γρήγορα σε ακριβότερη βενζίνη, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης.
Οι Έλληνες καταναλωτές και επιχειρήσεις, που ήδη λειτουργούν με υψηλό ενεργειακό κόστος, παραμένουν εκτεθειμένοι σε πιθανές νέες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Κάθε επιπλέον ασφάλιστρο κινδύνου στα δεξαμενόπλοια και κάθε περιορισμός προσφοράς στην περιοχή της Μέσης Ανατολής τείνει να περνά, με χρονική υστέρηση, στις αντλίες καυσίμων και στο μεταφορικό κόστος της οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι διακοπή, αλλά ανακατανομή της προσφοράς, με τη Σαουδική Αραβία να θωρακίζει τις εξαγωγές της και το Ιράν να πιέζεται. Για την αγορά σημαίνει ότι το βασικό σενάριο παραμένει μια εύθραυστη ισορροπία, όπου οι τιμές πετρελαίου μπορεί να παραμείνουν συγκρατημένες όσο οι ροές συνεχίζονται, αλλά είναι ευάλωτες σε απότομες ανατιμήσεις αν ο πόλεμος επεκταθεί σε κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές.
Διαβάστε επίσης:
Συμφωνία ΗΠΑ Ιράν στο χείλος της υπογραφής με φόντο το Ορμούζ
ΗΠΑ: Αβέβαιη ειρηνευτική συμφωνία με Ιράν κρατά σε ομηρία τις αγορές ενέργειας
#ΜέσηΑνατολή #ΠερσικόςΚόλπος #ΣαουδικήΑραβία #Ιράν #ΗνωμέναΑραβικάΕμιράτα
