Νέα στρατιωτική κλιμάκωση από τις ΗΠΑ – Το πετρέλαιο πλησιάζει τα 93 δολάρια και οι αγορές επιστρέφουν σε κατάσταση συναγερμού
Η ένταση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.
Μιλώντας από τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η στρατιωτική επιχείρηση δεν ολοκληρώθηκε με τα χθεσινά πλήγματα και προανήγγειλε νέα χτυπήματα.
«Τους χτυπήσαμε σκληρά χθες και θα τους χτυπήσουμε ακόμη πιο σκληρά σήμερα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επιτίθενται μέχρι η Τεχεράνη να αποδεχθεί μια συμφωνία που, όπως είπε, «θα είναι ουσιαστική και θα λειτουργεί».
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έρχονται λίγες ώρες μετά τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικούς στόχους, τα οποία σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στην κατάρριψη αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου Apache στην περιοχή του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη δεν έχει αναλάβει επίσημα την ευθύνη για την κατάρριψη του ελικοπτέρου, ωστόσο η ρητορική της ιρανικής ηγεσίας παραμένει ιδιαίτερα επιθετική.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζίζι, προειδοποίησε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι «αυτή τη φορά ο πόλεμος δεν θα περιοριστεί στη Μέση Ανατολή», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης περιφερειακής ή ακόμη και διεθνούς κλιμάκωσης.
Πετρέλαιο και χρηματιστήρια αντιδρούν άμεσα
Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία στις δηλώσεις Τραμπ.
Το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε σχεδόν κατά 2%, φθάνοντας στα 89,72 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το Brent κινήθηκε προς τα 92,74 δολάρια.
Παράλληλα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στη Wall Street βρέθηκαν υπό πίεση, με τον βιομηχανικό δείκτη Dow Jones να χάνει περισσότερες από 600 μονάδες αμέσως μετά τις ανακοινώσεις.
Η αγορά φοβάται ότι η νέα στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω προβλήματα στις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και LNG.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rystad Energy, εάν η σύγκρουση συνεχιστεί και οι ενεργειακές ροές περιοριστούν σημαντικά, το πετρέλαιο θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και προς τα 150 δολάρια το βαρέλι τους επόμενους μήνες.
Οι αγορές αμφισβητούν πλέον το αφήγημα της ειρήνης
Το τελευταίο διάστημα οι διεθνείς αγορές είχαν υιοθετήσει το σενάριο μιας σταδιακής αποκλιμάκωσης της κρίσης.
Ο ίδιος ο Τραμπ επαναλάμβανε τις τελευταίες εβδομάδες ότι μια συμφωνία με το Ιράν βρισκόταν «λίγες ημέρες μακριά».
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο των επιχειρήσεων δείχνει διαφορετική εικόνα.
Παρά τις συνεχείς αναφορές σε διαπραγματεύσεις και εκεχειρία, οι στρατιωτικές συγκρούσεις συνεχίζονται, ενώ η αμοιβαία δυσπιστία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φαίνεται να αυξάνεται.
Η κατάσταση έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που επηρεάζει όχι μόνο την αγορά ενέργειας αλλά και τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών.
Νέος πονοκέφαλος για Fed και ΕΚΤ
Η νέα άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου απειλεί να αναζωπυρώσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό σε μια χρονική στιγμή όπου οι περισσότερες οικονομίες προσπαθούν να τον επαναφέρουν σε διαχειρίσιμα επίπεδα.
Η Federal Reserve και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις επιτοκίων ή σε καθυστέρηση των σχεδίων νομισματικής χαλάρωσης.
Για την Ευρώπη, η οποία παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη από τις εισαγωγές, οι επιπτώσεις είναι δυνητικά μεγαλύτερες, καθώς συνδυάζονται με χαμηλή ανάπτυξη και αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις.
Σύμφωνα με το CNBC, οι επενδυτές βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με δύο αντικρουόμενα σενάρια. Το πρώτο προβλέπει επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας. Το δεύτερο, που κερδίζει έδαφος μετά τις τελευταίες εξελίξεις, προβλέπει παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση με σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές, στον πληθωρισμό και στην παγκόσμια ανάπτυξη.
Η αντίδραση του πετρελαίου, των μετοχών και των ομολόγων δείχνει ότι οι επενδυτές αρχίζουν να προετοιμάζονται για το δεύτερο σενάριο.
SBC Markets Desk | Σχολιο
Η αγορά είχε επενδύσει στην προσδοκία μιας διπλωματικής λύσης. Οι νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ δείχνουν ότι η κρίση απέχει ακόμη από το τέλος της. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει νέο ενεργειακό σοκ, αλλά πόσο μεγάλο θα είναι. Αν το πετρέλαιο κινηθεί προς τα 120-150 δολάρια, οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στα επιτόκια, στις ευρωπαϊκές οικονομίες και στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα είναι σημαντικές. Οι επόμενες ημέρες πιθανόν να αποδειχθούν καθοριστικές τόσο για τη γεωπολιτική ισορροπία όσο και για τη διεθνή οικονομία.
