Σε δημόσια διαβούλευση έως 9 Ιουλίου 2026 τίθεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για Βιομηχανία και Εφοδιαστική Αλυσίδα. Το ΥΠΕΝ επιχειρεί να συνδέσει παραγωγή, logistics και περιβάλλον σε ένα ενιαίο μοντέλο ανάπτυξης.
Η έναρξη της διαβούλευσης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα σηματοδοτεί μια προσπάθεια ανασχεδιασμού του παραγωγικού χάρτη της χώρας. Το ισχύον πλαίσιο του 2008 θεωρείται πλέον ασύμβατο με τις σημερινές ενεργειακές, γεωπολιτικές και εφοδιαστικές προκλήσεις.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσιάζει το νέο ΕΧΠ ως «σύγχρονο χωρικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης», προσαρμοσμένο στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Η διαβούλευση διεξάγεται ηλεκτρονικά, ανοίγοντας το πεδίο συμμετοχής σε επιχειρήσεις, επενδυτές και τοπικές κοινωνίες.
Βιομηχανία και logistics ως ενιαία παραγωγική αλυσίδα
Κεντρική τομή του σχεδιασμού είναι η οργανική ενσωμάτωση της εφοδιαστικής αλυσίδας στον χωρικό σχεδιασμό. Παραγωγή, αποθήκευση, μεταφορές, logistics, εμπορευματικά κέντρα, λιμάνια και δίκτυα διανομής αντιμετωπίζονται πλέον ως ένα ενιαίο παραγωγικό σύστημα.
Η μετατόπιση από τη μεμονωμένη χωροθέτηση βιομηχανικών μονάδων στη συνολική οργάνωση αλυσίδων παραγωγής και διακίνησης στοχεύει σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα. Σε περιβάλλον ασταθών τιμών ενέργειας και συχνών διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ο χωροταξικός σχεδιασμός αποκτά σαφή οικονομική διάσταση.
Από τη διάσπαρτη δόμηση σε οργανωμένους υποδοχείς
Το νέο ΕΧΠ επιχειρεί σταδιακή απομάκρυνση από το μοντέλο διάσπαρτων εκτός σχεδίου εγκαταστάσεων. Δίνεται προτεραιότητα σε οργανωμένους υποδοχείς, επιχειρηματικά πάρκα και περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης.
Η στόχευση είναι διπλή: μείωση συγκρούσεων χρήσεων γης και περιβαλλοντική εξυγίανση περιοχών με έντονες πιέσεις, αλλά και δημιουργία σαφέστερων κανόνων για επενδυτές και επιχειρήσεις. Η ασφάλεια δικαίου αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη βιομηχανική πολιτική.
Ευρωπαϊκές προτεραιότητες, μητροπολιτικά κέντρα και περιβάλλον
Το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για βιώσιμη βιομηχανία, ασφάλεια εφοδιασμού, κρίσιμες πρώτες ύλες και ενεργειακή ασφάλεια. Η βιομηχανία και τα logistics χαρακτηρίζονται ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής και γεωοικονομικής ανθεκτικότητας, με την περιβαλλοντική προστασία να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματικός, όχι ανταγωνιστικός στόχος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε Αττική και Θεσσαλονίκη, όπου ήδη συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας. Προωθείται ο περιορισμός της άναρχης διάχυσης, ο εκσυγχρονισμός υφιστάμενων υποδοχέων και η οργανωμένη ανάπτυξη νέων συγκεντρώσεων.
Η περιβαλλοντική διάσταση ενισχύεται με Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ειδικές κατευθύνσεις για προστατευόμενες περιοχές. Δεν μεταβάλλονται τα καθεστώτα προστασίας Natura 2000, ενώ προβλέπονται ζώνες αποκλεισμού και αυστηροί όροι σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά και πολιτιστικά ζώνες.
Αγροτική γη, νησιά και παραγωγική βάση
Το ΕΧΠ εισάγει ειδικές προβλέψεις για την αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας και τις δραστηριότητες που συνδέονται με την αγροδιατροφική οικονομία. Για τον νησιωτικό χώρο, ο στόχος είναι η διατήρηση της φυσιογνωμίας των νησιών, με ταυτόχρονη κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών λειτουργιών.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει όλο το φάσμα της παραγωγικής οικονομίας: από μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις και μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις, έως αγροδιατροφικές δραστηριότητες και υπηρεσίες logistics. Έτσι, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο συνεκτικό και προβλέψιμο πλαίσιο χωρικής οργάνωσης για τα επόμενα χρόνια.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, ένα πιο οργανωμένο βιομηχανικό και εφοδιαστικό μοντέλο μπορεί να σημαίνει σταδιακά μικρότερες διαταραχές στην αγορά, πιο σταθερές τιμές προϊόντων και καλύτερη ανθεκτικότητα σε κρίσεις εφοδιασμού. Για την αγορά ενέργειας, η συγκέντρωση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς διευκολύνει τον σχεδιασμό δικτύων και υποδομών, με προοπτική πιο αποδοτικής κατανάλωσης και επενδύσεων σε σύγχρονες ενεργειακές λύσεις. Για τους επενδυτές, η σαφέστερη χωροθέτηση και η σύνδεση με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες αυξάνουν την προβλεψιμότητα και μειώνουν τον χωρικό κίνδυνο σε βιομηχανικά και logistics έργα.
#βιομηχανία #logistics #ενέργεια #περιβάλλον #επενδύσεις
