Βρυξέλλες: «Δεν θέλουμε κανείς να έχει διακόπτη απενεργοποίησης της Ευρώπης» – Νέοι κανόνες για cloud, τεχνητή νοημοσύνη και μικροτσίπ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει το πιο αποφασιστικό βήμα της μέχρι σήμερα προς την τεχνολογική αυτονομία, παρουσιάζοντας ένα νέο πακέτο μέτρων που στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από αμερικανικές και κινεζικές τεχνολογίες σε κρίσιμους τομείς όπως το cloud computing, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ημιαγωγοί.
Το νέο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και αυξανόμενης ανησυχίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το κατά πόσο η ήπειρος διαθέτει τον έλεγχο των κρίσιμων ψηφιακών υποδομών της.
Η πρόεδρος της European Commission, Ursula von der Leyen, ήταν σαφής:
«Δεν μπορούμε να εξαρτόμαστε από άλλους για τις τεχνολογίες που κρατούν τα νοσοκομεία μας σε λειτουργία, τα ενεργειακά μας δίκτυα σταθερά και τις δημόσιες υπηρεσίες ασφαλείς».
Ο φόβος του «διακόπτη απενεργοποίησης»
Στο επίκεντρο των νέων μέτρων βρίσκεται η ανησυχία ότι κρίσιμες ευρωπαϊκές υπηρεσίες βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε αμερικανικούς παρόχους cloud.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Henna Virkkunen, δήλωσε ότι η Ευρώπη θέλει να διασφαλίσει πως κανένας πάροχος κρίσιμων υπηρεσιών cloud δεν θα διαθέτει ουσιαστικά έναν «διακόπτη απενεργοποίησης» που θα μπορούσε να επηρεάσει ζωτικές λειτουργίες κρατών και δημόσιων οργανισμών.
Η συζήτηση συνδέεται άμεσα με τον αμερικανικό νόμο Cloud Act, ο οποίος επιτρέπει στις αμερικανικές αρχές να ζητούν δεδομένα από αμερικανικές εταιρείες ανεξαρτήτως του πού αυτά αποθηκεύονται.
Για τις Βρυξέλλες, αυτό δημιουργεί ένα ζήτημα κυριαρχίας που δεν αφορά μόνο την προστασία προσωπικών δεδομένων, αλλά και την εθνική ασφάλεια, τη δημόσια διοίκηση και τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.
Ο νέος νόμος για Cloud και Τεχνητή Νοημοσύνη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία του νέου πλαισίου «Cloud and AI Development Act», το οποίο θα καθορίζει διαφορετικά επίπεδα ψηφιακής κυριαρχίας για τις υπηρεσίες cloud που χρησιμοποιούνται από δημόσιους οργανισμούς και κρίσιμες υποδομές.
Στόχος είναι τα πιο ευαίσθητα δεδομένα να παραμένουν εντός ευρωπαϊκού εδάφους και να προστατεύονται από εξωευρωπαϊκές νομικές παρεμβάσεις.
Η προσέγγιση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας. Μέχρι σήμερα η Ευρώπη επικεντρωνόταν κυρίως στην προστασία δεδομένων. Πλέον μετακινείται προς μια ευρύτερη στρατηγική τεχνολογικής κυριαρχίας που περιλαμβάνει ιδιοκτησία υποδομών, επιχειρησιακό έλεγχο και ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας.
Chips Act 2.0: Η μάχη των μικροτσίπ
Παράλληλα παρουσιάστηκε και το νέο «Chips Act 2.0», το οποίο φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από ασιατικές και αμερικανικές αλυσίδες παραγωγής ημιαγωγών.
Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη προηγμένων μονάδων παραγωγής μικροτσίπ εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στους επεξεργαστές που χρησιμοποιούνται στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ, ενέργεια, ταλέντο και ψηφιακές υποδομές θα καθορίσει ποιες οικονομίες θα κυριαρχήσουν στη νέα εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η μεγάλη ευρωπαϊκή ανησυχία
Πίσω από τις ανακοινώσεις κρύβεται μια στρατηγική πραγματικότητα.
Σήμερα η αγορά cloud της Ευρώπης κυριαρχείται από αμερικανικούς ομίλους όπως η Amazon Web Services, η Microsoft και η Google Cloud.
Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, οι μεγαλύτερες πλατφόρμες, τα μοντέλα και οι υποδομές αναπτύσσονται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή βιομηχανική βάση, αλλά υστερεί σημαντικά στην κλίμακα των επενδύσεων και στην ανάπτυξη ψηφιακών πρωταθλητών.
SBC Market View
Η Ευρώπη έχει καταλάβει ότι η εξάρτηση από ξένες τεχνολογίες δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.
Η ενεργειακή κρίση, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στη Μέση Ανατολή και η επιτάχυνση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν αλλάξει τη στρατηγική σκέψη των Βρυξελλών. Όπως η Ευρώπη αναζητά ενεργειακή ανεξαρτησία, έτσι πλέον επιδιώκει και ψηφιακή ανεξαρτησία.
Το ερώτημα είναι αν η ήπειρος μπορεί να δημιουργήσει πραγματικούς τεχνολογικούς πρωταθλητές ή αν θα περιοριστεί στη ρύθμιση των τεχνολογιών που παράγουν άλλοι.
Γιατί η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες οικονομικές δυνάμεις δεν κυριαρχούν μόνο επειδή θέτουν κανόνες. Κυριαρχούν επειδή δημιουργούν τις τεχνολογίες που οι υπόλοιποι αναγκάζονται να χρησιμοποιούν.
Η μάχη για την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία μόλις ξεκίνησε και θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα γεωοικονομικά θέματα της επόμενης δεκαετίας.
