Η άρση κυρώσεων στο Ιράν τίθεται ανοιχτά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά αποκλειστικά υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα αποδείξει έμπρακτα πως τηρεί τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η τοποθέτηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο περιθώριο της συνόδου της Ομάδας των Επτά στη Γαλλία συνδέει ευθέως την ευρωπαϊκή στάση με την αμερικανοϊρανική προσέγγιση.
Η άρση κυρώσεων στο Ιράν τίθεται στο τραπέζι από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σαφή όρο την ύπαρξη «πραγματικής αλλαγής» στη συμπεριφορά της Τεχεράνης και την τήρηση της συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δήλωση έρχεται σε μια στιγμή που η Ουάσιγκτον έχει ήδη χαλαρώσει τη ναυτική πίεση, ανοίγοντας ταυτόχρονα τον δρόμο για οικονομικές ανάσες στο ιρανικό καθεστώς.
Πώς συνδέεται η άρση κυρώσεων στο Ιράν με τη συμφωνία ΗΠΑ–Τεχεράνης;
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα άρει τις κυρώσεις μόνον όταν διαπιστώσει ότι το Ιράν τιμά την προφορική συμφωνία που έχει συνάψει με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ευρωπαϊκή στάση δεν διαμορφώνεται αυτόνομα, αλλά κουμπώνει πάνω στις κινήσεις της Ουάσιγκτον, μετατρέποντας την αμερικανοϊρανική συνεννόηση σε κεντρικό κριτήριο για την ευρωπαϊκή πολιτική.
Στο πλαίσιο αυτής της προφορικής συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη άρει τον ναυτικό αποκλεισμό και έχει ανακοινώσει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το Ιράν αποκτά δικαίωμα επιβολής διοδίων στη θαλάσσια διέλευση, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται έτοιμες να απελευθερώσουν ιρανικά παγωμένα κεφάλαια.
Ποιο είναι το βαθύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στάσης;
Η επιλογή της φον ντερ Λάιεν να μιλήσει για «πραγματική αλλαγή» δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να συνδέσει κάθε χαλάρωση κυρώσεων με μετρήσιμη συμμόρφωση από την πλευρά της Τεχεράνης. Η διατύπωση αφήνει χώρο για πολιτικό έλεγχο και επαναφορά κυρώσεων, εάν η συμπεριφορά του Ιράν θεωρηθεί εκτός συμφωνημένου πλαισίου.
Η τοποθέτηση στο περιθώριο της συνόδου της Ομάδας των Επτά στη Γαλλία εντάσσει το ζήτημα στις ευρύτερες συνεννοήσεις των μεγάλων βιομηχανικών δημοκρατιών. Στην πράξη, η ΕΕ στέλνει μήνυμα ότι δεν θα κινηθεί μονομερώς, αλλά ως τμήμα ενός συντονισμένου δυτικού μετώπου απέναντι στην Τεχεράνη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση προς σταθεροποίηση του πλαισίου με το Ιράν έχει άμεση σημασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται κρίσιμο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου. Η προοπτική άρσης των ευρωπαϊκών κυρώσεων, εφόσον υλοποιηθεί, μπορεί να διαμορφώσει νέο περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές και ελληνικές θέσεις στον διάλογο με την Τεχεράνη, κυρίως σε επίπεδο διπλωματικών επαφών και θαλάσσιας ασφάλειας.
Σχόλιο 
: Η σύνδεση της ευρωπαϊκής στάσης με την προφορική συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης αφήνει την Αθήνα να παρακολουθεί εξελίξεις που διαμορφώνονται αλλού, ενώ επηρεάζουν άμεσα τις θαλάσσιες οδούς στις οποίες στηρίζεται η ελληνική ναυτιλία. Η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά θεσμικά φόρα για να διασφαλίσει ότι κάθε μελλοντική άρση κυρώσεων θα συνοδεύεται από σαφείς δεσμεύσεις για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο.
Διαβάστε επίσης:
ΕΕ επεκτείνει κυρώσεις κατά Ρωσίας με νέα ονόματα και εταιρείες
Ρωσία: Λαβρόφ προειδοποιεί ότι οι Ευρωπαίοι δεν θέτουν όρους
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #Ιράν #ΟύρσουλαφονντερΛάιεν #ΝτόναλντΤραμπ #ΣτενάτουΟρμούζ
