Πρόσθετα έσοδα εκατοντάδων εκατομμυρίων από τα επιχειρηματικά δάνεια – Ποιες τράπεζες ευνοούνται περισσότερο από την πρώτη αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ
Η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά 25 μονάδες βάσης δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον για τον τραπεζικό κλάδο στην Ευρώπη, με τις ελληνικές συστημικές τράπεζες να συγκαταλέγονται μεταξύ των άμεσων ωφελημένων.
Παρότι η επίδραση της πρώτης αύξησης θεωρείται περιορισμένη σε σχέση με τον κύκλο αυξήσεων του 2022-2023, η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πιστωτική επέκταση συνεχίζει να ενισχύεται και οι τράπεζες αναζητούν νέες πηγές αύξησης των καθαρών εσόδων από τόκους.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα επιχειρηματικά δάνεια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανέρχονται συνολικά σε περίπου 123,1 δισ. ευρώ. Σε θεωρητικό επίπεδο, μια αύξηση κατά 0,25% θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετα έσοδα από τόκους έως και 307 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, αν και το πραγματικό όφελος αναμένεται χαμηλότερο λόγω της ύπαρξης σημαντικού ποσοστού δανείων με σταθερό επιτόκιο.
Οι αγορές ίσως προεξοφλούν περισσότερα από όσα θα συμβούν
Ένα σημαντικό στοιχείο της συζήτησης αφορά το κατά πόσο η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε δεύτερη ή ακόμη και τρίτη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026.
Παρά το γεγονός ότι αρκετοί διεθνείς επενδυτικοί οίκοι προβλέπουν τουλάχιστον δύο αυξήσεις, διαχειριστές κεφαλαίων εκτιμούν ότι η αγορά ενδεχομένως υπερβάλλει στις προσδοκίες της.
Ο βασικός λόγος είναι ότι το σημερινό πληθωριστικό κύμα προέρχεται κυρίως από το ενεργειακό σοκ που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και όχι από υπερθέρμανση της οικονομίας. Συνεπώς, η διάρκεια και η ένταση του κύκλου ανόδου των επιτοκίων θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης.
Η πιστωτική επέκταση στηρίζει τα τραπεζικά έσοδα
Παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, οι ενδείξεις από το δεύτερο τρίμηνο παραμένουν θετικές.
Η ζήτηση για επιχειρηματική χρηματοδότηση συνεχίζεται, υποστηριζόμενη από τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, τις ενεργειακές επενδύσεις, τα έργα υποδομών και τις μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Αυτό σημαίνει ότι τα καθαρά έσοδα από τόκους πιθανότατα πέρασαν το χαμηλότερο σημείο τους στα τέλη του 2025 και επιστρέφουν σε ανοδική πορεία.
Ποια τράπεζα κερδίζει περισσότερο
Η Eurobank διαθέτει επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο περίπου 35,2 δισ. ευρώ, με σημαντική παρουσία σε Κύπρο και Βουλγαρία, αγορές που συνεχίζουν να εμφανίζουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με την Ελλάδα.
Η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει το ισχυρότερο momentum πιστωτικής επέκτασης, έχοντας προσθέσει περίπου 1,3 δισ. ευρώ νέων χορηγήσεων μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους.
Η Alpha Bank διαθέτει επιχειρηματικά δάνεια ύψους 31,1 δισ. ευρώ, ενώ η Εθνική Τράπεζα διατηρεί χαρτοφυλάκιο 26,1 δισ. ευρώ, ενισχυμένο και από τις δραστηριότητές της στην Κύπρο.
Με βάση τις παρουσιάσεις προς τους αναλυτές, η επίδραση μιας αύξησης 25 μονάδων βάσης εκτιμάται περίπου στα:
- 40 εκατ. ευρώ για την Εθνική Τράπεζα
- 40 εκατ. ευρώ για την Τράπεζα Πειραιώς
- 35 εκατ. ευρώ για τη Eurobank
- 20 εκατ. ευρώ για την Alpha Bank
Ωστόσο, πιο συντηρητικές εκτιμήσεις περιορίζουν το πραγματικό όφελος περίπου στα 74 εκατ. ευρώ συνολικά, λόγω του μεγάλου ποσοστού δανείων με σταθερά επιτόκια.
Το πλεονέκτημα των χαμηλότοκων καταθέσεων
Η άλλη πλευρά της εξίσωσης είναι το κόστος των καταθέσεων.
Όσο πιο αργά αυξάνεται η αμοιβή των καταθετών τόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος για τις τράπεζες.
Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, η Εθνική Τράπεζα συνεχίζει να εμφανίζει το χαμηλότερο κόστος καταθέσεων, γεγονός που της προσφέρει σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα. Ακολουθεί η Πειραιώς, ενώ υψηλότερο κόστος εμφανίζουν η Alpha Bank και η Eurobank.
Η σύνθεση των καταθετικών λογαριασμών παίζει καθοριστικό ρόλο. Όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή λογαριασμών ταμιευτηρίου και όψεως, τόσο μικρότερη είναι η πίεση για αυξήσεις επιτοκίων καταθέσεων.
Οι τράπεζες παραμένουν από τους βασικούς ωφελημένους
Η πιθανή αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, περιορισμένο κόστος κινδύνου και αυξανόμενη πιστωτική δραστηριότητα.
Παράλληλα, διεθνείς οίκοι όπως η Jefferies, η Deutsche Bank και η UBS συνεχίζουν να θεωρούν ότι οι αποτιμήσεις των ελληνικών τραπεζών παραμένουν χαμηλότερες από τα θεμελιώδη μεγέθη τους.
Η αύξηση των επιτοκίων δεν αναμένεται να μεταβάλει δραματικά την κερδοφορία του κλάδου, ωστόσο λειτουργεί ως πρόσθετος θετικός καταλύτης σε ένα περιβάλλον όπου οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν ήδη ιστορικά υψηλές επιδόσεις.
SBC Banking Insight
Η ουσία δεν βρίσκεται στα επιπλέον 70 ή 300 εκατ. ευρώ τόκων που μπορεί να προκύψουν από μία αύξηση επιτοκίων. Το πραγματικό story για τις ελληνικές τράπεζες είναι η πιστωτική επέκταση. Αν η οικονομία διατηρήσει ρυθμούς ανάπτυξης άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου και συνεχιστούν οι επενδύσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, οι τράπεζες θα συνεχίσουν να αυξάνουν τα έσοδά τους ακόμη και σε ένα περιβάλλον σταδιακής αποκλιμάκωσης επιτοκίων μετά το 2027. Η αγορά παρακολουθεί κυρίως την πορεία των χορηγήσεων και λιγότερο τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις της ΕΚΤ.
