Ο ελληνικός πληθωρισμός αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός από την ίδια την κρίση, ακόμη και μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για τη λήξη του πολέμου. Παρά την ταχεία αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές ενέργειας, οι πιέσεις σε τρόφιμα, ενοίκια και υπηρεσίες δείχνουν ότι η μάχη με το κόστος ζωής μόλις ξεκινά.
Ο ελληνικός πληθωρισμός αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός από την ίδια την κρίση, ακόμη και μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για τη λήξη του πολέμου. Η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο δεν αρκεί για να εξαλείψει τις αυξήσεις που έχουν ήδη ενσωματωθεί σε τρόφιμα, ενοίκια και υπηρεσίες.
Μπορεί ο ελληνικός πληθωρισμός να υποχωρήσει μόνο με φθηνότερα καύσιμα;
Η τιμή του πετρελαίου από τα 96 δολάρια το βαρέλι στις αρχές του μήνα υποχώρησε κοντά στα 78 δολάρια, δηλαδή στα προ κρίσης επίπεδα. Αντίστοιχα, το φυσικό αέριο έπεσε γύρω στα 40 ευρώ η θερμική μεγαβατώρα, από τα 48-49 ευρώ της κρίσης, αν και παραμένει υψηλότερα από τα 29-30 ευρώ προ κρίσης.
Στην αντλία, αυτό μεταφράζεται σε προσδοκία για αμόλυβδη κάτω από 2 ευρώ το λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα και πετρέλαιο κίνησης στα 1,5-1,6 ευρώ. Ωστόσο, η μετακύλιση δεν είναι αυτόματη, ενώ η σύνδεση της χονδρικής τιμής ρεύματος με το φυσικό αέριο καθυστερεί τις μειώσεις στους λογαριασμούς ενέργειας.
Τουριστική περίοδος, καύσιμα και «όψιμες» ανατιμήσεις
Το οικονομικό επιτελείο ανησυχεί ότι, μπαίνοντας βαθιά στην τουριστική περίοδο, το κέντρο βάρους της κατανάλωσης καυσίμων μεταφέρεται στις τουριστικές περιοχές, όπου οι τιμές είναι «παραδοσιακά» υψηλότερες. Έτσι, ακόμη και αν η διεθνής τιμή πέσει, ο επισκέπτης σε νησιά και δημοφιλείς προορισμούς δύσκολα θα δει ουσιαστική ανακούφιση.
Παράλληλα, προεξοφλούνται «όψιμες» ανατιμήσεις στα ράφια, μόλις αρθεί το πλαφόν στο ποσοστό κέρδους των σούπερ μάρκετ που επιβλήθηκε πριν από 3,5 μήνες. Τα νέα αποθέματα θα ενσωματώνουν το προηγούμενο, υψηλό ενεργειακό κόστος, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις, ειδικά σε προϊόντα που παράχθηκαν μέσα στην κρίση.
Τρόφιμα, υπηρεσίες και ενοίκια: οι μόνιμες εστίες πίεσης
Στα νωπά τρόφιμα –φρούτα, λαχανικά, κρέας, ψάρια– οι ανατιμήσεις ήταν συνεχείς, συχνά με διψήφια ποσοστά σε μηνιαία βάση, και εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος συναντά περιορισμένη παραγωγή, επιδημίες στα αμνοερίφια και υψηλές διεθνείς τιμές, ιδίως στο μοσχαρίσιο κρέας, που στηρίζεται σε εισαγωγές.
Αμέσως μετά θα ακολουθήσουν τα βιομηχανοποιημένα τρόφιμα, των οποίων η παραγωγή έγινε με ακριβή ενέργεια, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τα ευάλωτα νοικοκυριά, όπου τα τρόφιμα απορροφούν έως και 35% του εισοδήματος. Στις υπηρεσίες, οι αυξήσεις σε εστίαση, ξενοδοχεία και ψυχαγωγία κινούνται στο 7%-9%, ενώ σε άλλες υπηρεσίες και θερινές ανατιμήσεις φτάνουν έως 10%.
Χρόνιες στρεβλώσεις: από τα ενοίκια μέχρι τον «πληθωρισμό της απληστίας»
Πέρα από την πρόσφατη κρίση, τα συναρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Ανάπτυξης καλούνται να αντιμετωπίσουν τις μόνιμες στρεβλώσεις που κρατούν τον ελληνικό πληθωρισμό περίπου 1% πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό. Οι αυξήσεις σε βασικά τρόφιμα μετά το 2022 υποχώρησαν ελάχιστα, δημιουργώντας σωρευτικές επιβαρύνσεις έως και 30% σε συγκεκριμένα είδη.
Στα ενοίκια, οι αυξήσεις έφτασαν το 11% έως το τέλος του 2025 και επιβραδύνθηκαν γύρω στο 8% το 2026, συμπαρασύροντας και το κόστος επισκευής και συντήρησης κατοικιών. Η άνοδος δεν συνδέεται με την κρίση, αλλά με την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, κάτι που σημαίνει ότι δεν αναμένεται άμεση αποκλιμάκωση, ακόμη κι αν οι διεθνείς τιμές ενέργειας σταθεροποιηθούν.
Πολυεθνικές, μικρές αγορές και δομή λιανεμπορίου
Το ΔΝΤ έχει επισημάνει για την Ελλάδα και άλλες μικρές οικονομίες της Ε.Ε. το φαινόμενο του «πληθωρισμού της απληστίας». Μεγάλες πολυεθνικές διατηρούν ανέπαφο το περιθώριο κέρδους, αρνούμενες να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων, σε αγορές όπου δεν χωρούν πολλοί μεγάλοι παίκτες, ενισχύοντας έτσι τάσεις καρτέλ.
Ο πρωθυπουργός έχει ζητήσει ευρωπαϊκή λύση για αυτό το ζήτημα, χωρίς μέχρι στιγμής απτό αποτέλεσμα. Στο εσωτερικό, η εικόνα επιβαρύνεται από τον μεγάλο αριθμό μικρών παντοπωλείων, που λόγω όγκου αγορών δεν μπορούν να πετύχουν τις τιμές των μεγάλων αλυσίδων, συντηρώντας έτσι υψηλότερο επίπεδο τιμών σε σημαντικό τμήμα της αγοράς.
SBC Red Line
Η λήξη του πολέμου ρίχνει το πετρέλαιο, αλλά δεν σβήνει τα αποτυπώματα τεσσάρων ετών αυξήσεων σε τρόφιμα, ενοίκια και υπηρεσίες. Ο κίνδυνος είναι η δημόσια συζήτηση να εστιάσει μόνο στην αντλία, αγνοώντας τον δομικό χαρακτήρα του προβλήματος.
Για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, το πραγματικό τεστ θα είναι οι τιμές του φθινοπώρου, όταν τα «όψιμα» κόστη παραγωγής θα έχουν περάσει πλήρως στα ράφια και στους τιμοκαταλόγους. Χωρίς στοχευμένα μέτρα σε τρόφιμα, στέγη και υπηρεσίες, η όποια ανάσα στα καύσιμα θα χαθεί στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι η Ελλάδα δεν έχει μόνο πρόβλημα εισαγόμενου κόστους, αλλά και δομής αγοράς και ανταγωνισμού. Το επόμενο στοίχημα για το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είναι να περάσει από τη διαχείριση κρίσεων σε μόνιμες παρεμβάσεις που θα ευθυγραμμίσουν τον ελληνικό πληθωρισμό με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Διαβάστε επίσης:
Πετρέλαιο Brent υποχωρεί κάτω από τα 78 δολάρια με άρση ρίσκου
Η Ελλάδα στη ζώνη μεγάλης πτώσης diesel αλλά με ακριβή αντλία
#πληθωρισμός #ελληνικήοικονομία #τιμέςτροφίμων #ενοίκια #ενέργεια #πετρέλαιο #φυσικόαέριο #σούπερμάρκετ #τουριστικήπερίοδος #υπουργείοΕθνικήςΟικονομίας #υπουργείοΑνάπτυξης #νοικοκυριά #υπηρεσίες #ακρίβεια #καρτέλ
