Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας προωθεί τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, με μηχανισμό διακοπής παροχής υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Η παρέμβαση συνδέεται άμεσα με το κόστος ρεύματος και την ανάπτυξη εργαλείων όπως το on-bill financing.
Σε τελική ευθεία φαίνεται να εισέρχεται μια από τις πιο κρίσιμες θεσμικές παρεμβάσεις στην αγορά λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας, με επίκεντρο τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και τον τρόπο που αυτές επιβαρύνουν τις χρεώσεις προμήθειας. Μετά από πολυετή επεξεργασία και διαβουλεύσεις της ΡΑΑΕΥ, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) δηλώνει ότι η πρόταση τροποποίησης των άρθρων 39 και 42 του Κώδικα Προμήθειας έχει φθάσει πλέον στο γραφείο του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με μοναδική εκκρεμότητα την υπογραφή της σχετικής απόφασης.
Μηχανισμός διακοπής παροχής με αρχή αναλογικότητας
Η πρόταση του ΕΣΠΕΝ εισάγει έναν νέο μηχανισμό που επιτρέπει στον προηγούμενο προμηθευτή να υποβάλει αίτημα απενεργοποίησης παροχής, όταν υπάρχουν ουσιώδεις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η δυνατότητα αυτή δεν εφαρμόζεται αδιακρίτως, αλλά στηρίζεται στην αρχή της αναλογικότητας και συνοδεύεται από σαφείς δικλείδες προστασίας.
Συγκεκριμένα, η ενεργοποίηση του μέτρου προϋποθέτει ότι έχουν εξαντληθεί όλες οι δυνατότητες διακανονισμού, ενώ προβλέπονται ρυθμίσεις ώστε ο καταναλωτής να μην έρχεται αιφνιδιαστικά αντιμέτωπος με παλιές εκκρεμότητες. Ο στόχος, όπως τονίζει ο Σύνδεσμος, είναι να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του καταναλωτή και στην ανάγκη να μην μεταφέρεται συστηματικά το κόστος των ανεξόφλητων λογαριασμών στους συνεπείς πληρωτές.
Ληξιπρόθεσμα, στρεβλώσεις και κόστος για τους συνεπείς
Ο ΕΣΠΕΝ υπενθυμίζει ότι ο Κώδικας Προμήθειας θεσπίστηκε το 2013 και έκτοτε δεν έχει επικαιροποιηθεί ουσιαστικά, παρά τις μεγάλες αλλαγές στην αγορά. Το αποτέλεσμα είναι ότι κρίσιμες πτυχές, όπως η αλλαγή προμηθευτή και η διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών που συνδέονται με αυτή, παραμένουν ελλιπώς ρυθμισμένες.
Κατά τον Σύνδεσμο, η υφιστάμενη κατάσταση επιβαρύνει τους προμηθευτές με πρόσθετο κόστος που φθάνει σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το κόστος αυτό περιορίζει τα περιθώρια για ακόμη πιο ανταγωνιστικές τιμές και τελικά μεταφέρεται στους συνεπείς καταναλωτές, μέσα από το συνολικό κόστος που ενσωματώνεται στις χρεώσεις προμήθειας.
Η αγορά προμήθειας περιγράφεται ως έντονα ανταγωνιστική, με ευρύ φάσμα προϊόντων και επιλογών για τον καταναλωτή. Ο ΕΣΠΕΝ υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος του κόστους που εμφανίζεται στο «ανταγωνιστικό σκέλος» των τιμολογίων δεν οφείλεται σε έλλειψη ανταγωνισμού, αλλά σε διαρθρωτικές αδυναμίες και θεσμικές εκκρεμότητες που δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο των προμηθευτών.
On-bill financing και νέα εποχή ενεργειακών υπηρεσιών
Η ανάγκη τακτοποίησης των θεσμικών εκκρεμοτήτων γίνεται ακόμη πιο πιεστική καθώς η αγορά περνά σε ένα νέο μοντέλο ενεργειακών υπηρεσιών. Κεντρικό εργαλείο σε αυτή τη μετάβαση είναι το «on-bill financing», μέσω του οποίου οι ενεργειακές αναβαθμίσεις και ο σχετικός εξοπλισμός χρηματοδοτούνται και αποπληρώνονται σταδιακά μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το εργαλείο αυτό αναμένεται να αποτελέσει βασικό κανάλι αξιοποίησης πόρων ύψους 2,5 δισ. ευρώ από το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Οι προμηθευτές δεν περιορίζονται πλέον στην πώληση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αναλαμβάνουν ρόλο παρόχου ολοκληρωμένων λύσεων: από την ενεργειακή αναβάθμιση μέχρι τη διαχείριση και βελτιστοποίηση της κατανάλωσης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τεχνολογίες όπως μπαταρίες πίσω από τον μετρητή, αντλίες θερμότητας, έξυπνες ηλεκτρικές συσκευές που ανταποκρίνονται σε σήματα τιμών και φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων. Αυτές οι υποδομές μπορούν να μειώσουν το κόστος προμήθειας για τον τελικό καταναλωτή και ταυτόχρονα να περιορίσουν το συνολικό κόστος λειτουργίας του συστήματος, προσφέροντας υπηρεσίες ευελιξίας.
Πιστωτικός κίνδυνος και προϋπόθεση για χαμηλότερες τιμές
Η ανάπτυξη του on-bill financing και των νέων ενεργειακών υπηρεσιών συνεπάγεται σημαντικό πρόσθετο πιστωτικό κίνδυνο για τους προμηθευτές. Ο ΕΣΠΕΝ συνδέει ευθέως την επιτυχία αυτού του μοντέλου με την επίλυση του ζητήματος των ληξιπρόθεσμων οφειλών, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη διεύρυνση χρηματοδοτικών εργαλείων όσο το θεσμικό πλαίσιο παραμένει ατελές.
Η επικαιροποίηση του Κώδικα Προμήθειας δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως τυπική κανονιστική εκκρεμότητα, αλλά ως αναγκαία προϋπόθεση για να περιοριστούν δομικές επιβαρύνσεις που σήμερα ενσωματώνονται στις χρεώσεις προμήθειας. Μόνο έτσι, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, μπορεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά, πιο βιώσιμα και με πιο προσιτές τιμές για τον τελικό καταναλωτή.
«Ακριβό ρεύμα» και ρόλος των κανόνων της αγοράς
Στο δημόσιο διάλογο για το ενεργειακό κόστος, ο ΕΣΠΕΝ επισημαίνει ότι η πρόσβαση σε προσιτή ηλεκτρική ενέργεια είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα, καθώς το ρεύμα αποτελεί βασικό αγαθό για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και συνολικά την οικονομία. Οι υψηλές τιμές έχουν άμεση και ορατή επίπτωση, όμως η απάντηση, κατά τον Σύνδεσμο, δεν βρίσκεται σε παρεμβάσεις στα τιμολόγια ή στην εμπορική πολιτική μιας ήδη ανταγωνιστικής αγοράς.
Αντίθετα, προτείνεται η εστίαση στα διαρθρωτικά στοιχεία του κόστους ενέργειας και προμήθειας, τα οποία παραμένουν «κρυμμένα» μέσα στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων, χωρίς να αποτελούν πραγματικό πεδίο ανταγωνισμού. Η ουσιαστική μείωση του κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις προϋποθέτει ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και δίκαιο θεσμικό πλαίσιο. Όπως υπογραμμίζεται, «το ακριβό ρεύμα δεν είναι μόνο θέμα αγοράς. Είναι και θέμα κανόνων».
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή και την εγχώρια αγορά ενέργειας, η επικαιροποίηση του Κώδικα Προμήθειας λειτουργεί ως προϋπόθεση για πιο διαφανείς και σταθερές χρεώσεις ρεύματος. Αν περιοριστεί το βάρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών που σήμερα «μοιράζεται» στους συνεπείς, δημιουργείται χώρος για πιο ανταγωνιστικά τιμολόγια και για ασφαλέστερη ανάπτυξη εργαλείων όπως το on-bill financing, που μπορούν να χρηματοδοτήσουν ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς μεγάλο αρχικό κόστος. Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις θα έχουν περισσότερες επιλογές για να μειώσουν τους λογαριασμούς τους μέσω εξοικονόμησης και έξυπνης διαχείρισης κατανάλωσης, υπό την προϋπόθεση ότι το θεσμικό πλαίσιο θα θωρακίσει τόσο τους συνεπείς πελάτες όσο και τη βιωσιμότητα των προμηθευτών.
#ενέργεια #ηλεκτρικό_ρεύμα #ΕΣΠΕΝ #Εξοικονομώ #ΡΑΑΕΥ
