Ο ανώτερος διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Ανουάρ Γκαργκάς, καλεί τα κράτη του Κόλπου σε κοινή στάση απέναντι στα ιρανικά πλήγματα με drones. Η Τεχεράνη επιμένει ότι οι επιθέσεις σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ ήταν δικαιολογημένες λόγω της συνεργασίας τους με τις ΗΠΑ.
Σε νέα κλιμάκωση της διπλωματικής έντασης στον Περσικό Κόλπο, ο ανώτερος διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, κάλεσε τις χώρες του Κόλπου να διαμορφώσουν ενιαία απάντηση απέναντι στις τελευταίες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη του Ιράν. Η δημόσια παρέμβασή του αναδεικνύει την ανησυχία στο εσωτερικό του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου για το ενδεχόμενο κάθε κράτος να βρεθεί μόνο του απέναντι σε στρατιωτική πίεση από την Τεχεράνη.
Τι ζητούν τα ΗΑΕ από τους εταίρους στον Κόλπο
Ο Γκαργκάς, πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ, διατύπωσε με σαφήνεια το αίτημα για συλλογική στάση, επικαλούμενος την αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου. Όπως έγραψε στην πλατφόρμα Χ, «υπό το φως της επαναλαμβανόμενης ιρανικής επιθετικότητας κατά της αδελφής κρατικής οντότητας του Κουβέιτ και του Βασιλείου του Μπαχρέιν, πρέπει να υπάρξει σταθερή, ενωμένη και συνεκτική στάση του Κόλπου». Με τη φράση «καμία χώρα του Κόλπου δεν πρέπει να αφεθεί να αντιμετωπίσει μόνη της στοχοποίηση», ο αξιωματούχος των ΗΑΕ επιχειρεί να μετατρέψει τα πλήγματα σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν σε ζήτημα συλλογικής ασφάλειας για όλα τα κράτη της περιοχής.
Στο ίδιο μήνυμα, ο Γκαργκάς υπογράμμισε ότι «η ασφάλεια των αραβικών κρατών του Κόλπου είναι αλληλένδετη, τα συμφέροντά τους είναι κοινά και η μοίρα τους μία». Με αυτόν τον τρόπο, συνδέει τις επιθέσεις όχι μόνο με την άμυνα δύο συγκεκριμένων κρατών, αλλά με τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στον Κόλπο, όπου η παραδοσιακή εξάρτηση από την αμερικανική στρατιωτική παρουσία συνυπάρχει με προσπάθειες περιφερειακής αποκλιμάκωσης.
Η ιρανική θέση και η κατηγορία για συνεργασία με τις ΗΠΑ
Απέναντι στις επικρίσεις, η Τεχεράνη επιμένει ότι τα πλήγματα σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ ήταν δικαιολογημένα, επικαλούμενη τον ρόλο των δύο χωρών στη στήριξη αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η χρήση υποδομών ή εδαφών κρατών του Κόλπου από τις Ηνωμένες Πολιτείες για επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους συνιστά άμεση εμπλοκή τους στη σύγκρουση. Έτσι, η Τεχεράνη επιχειρεί να παρουσιάσει τα πλήγματα ως απάντηση σε εχθρικές ενέργειες και όχι ως μονομερή κλιμάκωση.
Η επίκληση του «δικαιολογημένου πλήγματος» από το Ιράν αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται την περιφερειακή ασφάλεια: κάθε χώρα που διευκολύνει αμερικανικές επιχειρήσεις θεωρείται εν δυνάμει μέρος του μετώπου κατά του Ιράν. Αυτό δημιουργεί ένα πλαίσιο αποτροπής, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο να μετατραπούν οι υφιστάμενες αμερικανικές βάσεις σε στόχους αντιποίνων, με άμεσες συνέπειες για την πολιτική σταθερότητα των μικρών μοναρχιών του Κόλπου.
Ενιαίο μέτωπο ή κατακερματισμός στον Κόλπο;
Η παρέμβαση του Γκαργκάς φωτίζει ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορούν τα κράτη του Κόλπου να διαμορφώσουν πραγματικά ενιαία γραμμή απέναντι στο Ιράν; Η αναφορά του ότι «η επιθετικότητα δεν στοχεύει ένα συγκεκριμένο κράτος, αλλά όλους μας» επιχειρεί να μετατρέψει ένα διμερές ή τριμερές ζήτημα σε συλλογικό θεσμικό θέμα για το σύνολο των αραβικών κρατών του Κόλπου. Σε επίπεδο θεσμών, αυτό παραπέμπει στον ρόλο του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου ως μηχανισμού κοινής ασφάλειας, ο οποίος όμως ιστορικά έχει δοκιμαστεί από ενδοπεριφερειακές διαφωνίες.
Για τα ΗΑΕ, η ανάδειξη της «διασυνδεδεμένης ασφάλειας» λειτουργεί ως μήνυμα τόσο προς την Τεχεράνη όσο και προς τους εταίρους τους: η μεμονωμένη διαχείριση των επιθέσεων με drones ενδέχεται να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική θέση του Κόλπου. Από την άλλη πλευρά, η ιρανική επιχειρηματολογία περί νομιμοποίησης των πληγμάτων, λόγω της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, περιπλέκει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, καθώς συνδέει ευθέως την περιφερειακή ασφάλεια με την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έκκληση των ΗΑΕ για «σταθερή, ενωμένη και συνεκτική στάση» δεν είναι απλώς ρητορική. Θέτει υπό δοκιμασία την ικανότητα των μοναρχιών του Κόλπου να λειτουργήσουν ως μπλοκ, την ώρα που η χρήση drones και επιθέσεων ακριβείας μειώνει το περιθώριο αντίδρασης και αυξάνει τον κίνδυνο ακούσιας κλιμάκωσης.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο συνδέεται έμμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια και τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς, από τις οποίες εξαρτώνται οι διεθνείς τιμές και η ομαλή ροή φορτίων προς τη Μεσόγειο. Η εντεινόμενη αντιπαράθεση Ιράν–κρατών του Κόλπου, με επίκεντρο επιθέσεις σε υποδομές ή εταίρους των ΗΠΑ, αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε μια περιοχή κρίσιμη για τη ναυτιλία και τις εισαγωγές ενέργειας, στοιχείο που η ελληνική διπλωματία και η ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθούν στενά.






