Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αποκτήσουν το ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο χωρίς επίσημη συμφωνία. Η δήλωση επαναφέρει στο προσκήνιο το δίλημμα ανάμεσα στη στρατιωτική ισχύ και τη διπλωματική διαχείριση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέβασε εκ νέου τους τόνους γύρω από το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν χρειάζεται καμία τυπική συμφωνία με την Τεχεράνη για να εξασφαλίσει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο της. Με δηλώσεις του σε δημοσιογράφους, περιέγραψε μια εικόνα απόλυτης αμερικανικής επιχειρησιακής υπεροχής, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η πρόσβαση στο υλικό θα μπορούσε να επιβληθεί μονομερώς.
Τι είπε ο Τραμπ για στρατιωτική δράση και ουράνιο;
Ο Τραμπ απέρριψε ρητά το σενάριο χερσαίων δυνάμεων ή μεγάλης κλίμακας επιχείρησης, χαρακτηρίζοντάς το υπερβολικά επικίνδυνο και χρονοβόρο. Ανέφερε ότι στρατιωτικά σενάρια εξετάστηκαν στην αρχή, αλλά τελικά απορρίφθηκαν λόγω ανησυχιών για απώλειες και κλιμάκωση. Την ίδια στιγμή, όμως, δήλωσε: «Θα μπορούσαμε να το πάρουμε τώρα. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσαν να μας σταματήσουν αν το θέλαμε, αλλά δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε».
Με αυτή τη φράση, ο Αμερικανός πρόεδρος έστειλε διπλό μήνυμα: αφενός ότι οι ΗΠΑ θεωρούν πως έχουν τη στρατιωτική και τεχνολογική δυνατότητα να ελέγξουν το ιρανικό υλικό, αφετέρου ότι, προς το παρόν, επιλέγουν να μην ενεργοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα. Επικαλέστηκε τις δυνατότητες επιτήρησης των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον έχει «πλήρη ορατότητα» της κατάστασης και ότι το υλικό θα μπορούσε να ανακτηθεί εφόσον κρινόταν αναγκαίο.
Διπλωματία ή επίδειξη ισχύος;
Παρά τη ρητορική ισχύος, ο Τραμπ τόνισε ότι η διπλωματία παραμένει η προτιμώμενη πορεία. Η αναφορά του ότι «δεν υπάρχει λόγος» για άμεση επιχείρηση λειτουργεί ως σήμα προς συμμάχους και αντιπάλους ότι η Ουάσινγκτον δεν επιδιώκει άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση. Ωστόσο, η θέση ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αποκτήσουν το ουράνιο χωρίς συμφωνία υπονομεύει την κεντρική λογική των πολυμερών διαπραγματεύσεων και ενισχύει την εικόνα μιας πολιτικής βασισμένης στη μονομερή ισχύ.
Σε θεσμικό επίπεδο, η προσέγγιση αυτή μετατοπίζει το βάρος από τις δεσμευτικές συμφωνίες στον συσχετισμό ισχύος επί του πεδίου. Για το διεθνές σύστημα μη διάδοσης, η ιδέα ότι κρίσιμο πυρηνικό υλικό μπορεί να αντιμετωπιστεί με «ανά πάσα στιγμή» στρατιωτική πρόσβαση, αντί με διαφανείς μηχανισμούς ελέγχου, δημιουργεί προηγούμενο που δυσκολεύει μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, οι δηλώσεις Τραμπ επιβεβαιώνουν ότι η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή παραμένει προσωποκεντρική και λιγότερο θεσμική. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη αστάθεια στο πλαίσιο όπου η Αθήνα επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως αξιόπιστος εταίρος στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο απέναντι στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελληνική διπλωματία καλείται να κινηθεί σε περιβάλλον όπου οι συμφωνίες μπορούν να υποκαθίστανται από μονομερείς δηλώσεις ισχύος, αυξάνοντας την ανάγκη για σταθερές πολυμερείς συμμαχίες και προσεκτική διαχείριση των περιφερειακών εντάσεων.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ουράνιο #διπλωματία
