Ο Ντόναλντ Τραμπ διαμηνύει ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν το ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο στο «όχι πολύ μακρινό μέλλον». Η τοποθέτηση αναδεικνύει την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης Ουάσινγκτον–Τεχεράνης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι επιθυμεί να περιέλθει στην κατοχή της Ουάσινγκτον το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, εκτιμώντας ότι αυτό θα συμβεί «κάποια στιγμή, στο όχι πολύ μακρινό μέλλον». Με τον τρόπο αυτόν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σε μια περίοδο παρατεταμένης έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών.
Τι είπε ο Τραμπ για τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει να επιτρέψει στις ΗΠΑ να «σκάψουν και να βγάλουν το θαμμένο πυρηνικό υλικό». Ο ίδιος υποστήριξε ότι «κάποιες φορές» το Ιράν συμφώνησε και «κάποιες άλλες» όχι, σημειώνοντας ότι «άλλαξαν γνώμη μερικές φορές». Η διατύπωση αυτή αφήνει να εννοηθεί ένα ασταθές πλαίσιο επαφών, χωρίς όμως να αποσαφηνίζεται αν πρόκειται για επίσημες διαπραγματεύσεις ή για ανεπίσημες διερευνητικές συζητήσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι οι περιοχές όπου βρίσκονται τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν είναι «πολύ ασφαλείς», υπογραμμίζοντας τον ρόλο των δορυφορικών μέσων επιτήρησης. Όπως είπε, «διαστημικές κάμερες» καταγράφουν κάθε γωνία των εγκαταστάσεων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον θεωρεί πως διαθέτει πλήρη εικόνα των κινήσεων της Τεχεράνης. Με χαρακτηριστική φράση πρόσθεσε ότι «αν πάει οποιοσδήποτε εκεί, θα δούμε ακριβώς τι συμβαίνει και θα το ανατινάξουμε λίγο περισσότερο», διατυπώνοντας έμμεση απειλή στρατιωτικής δράσης κατά των υποδομών.
Ποιο είναι το θεσμικό και γεωπολιτικό διακύβευμα
Οι αναφορές του Τραμπ αγγίζουν τον πυρήνα του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης πυρηνικών όπλων, όπου ο ρόλος του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των επιθεωρήσεών του είναι κρίσιμος. Η δημόσια συζήτηση για «σκάψιμο» και απομάκρυνση εμπλουτισμένου ουρανίου από ξένη χώρα, χωρίς σαφή αναφορά σε πολυμερείς μηχανισμούς, ενισχύει την εικόνα μιας διμερούς αντιπαράθεσης ισχύος αντί για θεσμική διαχείριση. Παράλληλα, η επίκληση της τεχνολογικής επιτήρησης και η ρητορική περί πιθανής καταστροφής εγκαταστάσεων λειτουργούν ως μοχλός πίεσης προς την Τεχεράνη, αλλά και ως μήνυμα προς τους συμμάχους των ΗΠΑ που ανησυχούν για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, κάθε κλιμάκωση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν επηρεάζει έμμεσα το περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας. Η Αθήνα, ως κράτος–μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμμαχος των ΗΠΑ, καλείται να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ισορροπώντας ανάμεσα στη νατοϊκή της δέσμευση και στη σταθερότητα της ευρύτερης γειτονιάς της, όπου μια κρίση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να έχει αλυσιδωτές γεωπολιτικές συνέπειες.






