Με επένδυση άνω των 33 εκατ. ευρώ στο ΕΚΕΤΑ, η κυβέρνηση θέλει την έρευνα να περάσει στην πραγματική οικονομία. Στόχος είναι άλμα παραγωγικότητας, ανταγωνιστικότητας και εξωστρέφειας.
Η ολοκλήρωση των νέων ερευνητικών υποδομών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης στη Θεσσαλονίκη σηματοδοτεί την πρώτη ώριμη φάση του σχεδίου «ΕΚΕΤΑ 2.0», που υποστηρίζεται με πάνω από 33 εκατ. ευρώ. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης παρουσιάζει το κέντρο ως εργαλείο για να συνδεθεί η επιστημονική γνώση με την παραγωγική βάση της χώρας.
Ποιους τομείς στοχεύει η νέα επένδυση
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανέδειξε ότι οι νέες υποδομές ανοίγουν «νέες δυνατότητες για την εφαρμοσμένη έρευνα» σε αγροδιατροφή, υγεία, μεταφορές, ενεργειακή αναβάθμιση, ψηφιακές τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη. Το νέο Συνεδριακό Κέντρο Συνεργατικότητας, η πιλοτική μονάδα θερμοκηπίου και οι ενεργειακές αναβαθμίσεις ερευνητικών εγκαταστάσεων παρουσιάζονται ως παράδειγμα «επένδυσης στη γνώση με σχέδιο, διάρκεια και μετρήσιμα αποτελέσματα».
Κεντρική επιδίωξη, όπως τόνισε, είναι «η καινοτομία να μη μένει στα χαρτιά και στα εργαστήρια, αλλά να περνά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στη βιομηχανία και συνολικά στην πραγματική οικονομία». Το ΕΚΕΤΑ προβάλλεται ως κόμβος συνεργασίας με τη βιομηχανία, με τεχνοβλαστούς που μετατρέπουν ερευνητικά αποτελέσματα σε προστιθέμενη αξία.
Πολιτικές R&D και ο ρόλος της Θεσσαλονίκης
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης χαρακτήρισε τη μέρα «σπουδαία» για τη Θεσσαλονίκη και τη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι «το πέρασμα από την ιδέα στην υποδομή» υλοποιείται με ένα «ολοκληρωμένο πλέγμα υποδομών αιχμής». Η επέκταση της κτιριακής εγκατάστασης του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών, η νέα πιλοτική εγκατάσταση θερμοκηπίου και το συνεδριακό κέντρο εντάσσονται στο πρόγραμμα «ΕΚΕΤΑ 2.0», που «αλλάζει τα δεδομένα της έρευνας στη Βόρεια Ελλάδα».
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι οι συνολικές επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη έχουν φθάσει το 1,54% του ΑΕΠ, φέρνοντας την Ελλάδα στην 4η θέση στην Ευρώπη στις κρατικές δαπάνες για R&D. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται η υπερέκπτωση δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης έως 315% για επιχειρήσεις, τα κίνητρα επαναπατρισμού επιστημόνων και η διασφάλιση άνω των 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για τον εκσυγχρονισμό ερευνητικών κέντρων.
Προς νέο υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας
Στρατηγικής σημασίας παρουσιάζεται και η προετοιμασία για τη σύσταση ενιαίου Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού. Η κυβέρνηση επιδιώκει έτσι ενοποίηση πολιτικών σε πανεπιστήμια, έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, με στόχο μια «ισχυρή και ανταγωνιστική Ελλάδα του μέλλοντος».
Σχόλιο
: Για τις ελληνικές ΜμΕ, η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν οι υποδομές του ΕΚΕΤΑ μεταφραστούν σε προσιτές υπηρεσίες, πιλοτικές εφαρμογές και συνεργασίες που μειώνουν κόστος παραγωγής και ενέργειας. Αν οι φορολογικές υπερεκπτώσεις R&D αξιοποιηθούν ευρέως, μπορεί να ενισχυθεί η επενδυτική δαπάνη σε τεχνολογία και να δημιουργηθούν θέσεις υψηλής ειδίκευσης, βελτιώνοντας μισθούς και συγκρατώντας νέους επιστήμονες στη χώρα. Για την εθνική οικονομία, η διασύνδεση έρευνας–βιομηχανίας είναι κρίσιμη για αύξηση παραγωγικότητας και εξαγωγών, άρα και για πιο βιώσιμη ανάπτυξη σε ένα περιβάλλον επιβραδυνόμενου ΑΕΠ.






