Ιράν IAEA σε νέα τροχιά έντασης, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι ο διεθνής οργανισμός παραμένει χωρίς πρόσβαση σε κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η αντιπαράθεση ανοίγει εκ νέου το ζήτημα αξιοπιστίας της πρόσφατης κατανόησης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Ιράν IAEA σε ευθεία σύγκρουση, καθώς ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ δήλωσε ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας παραμένει αποκλεισμένος από τις κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη καλεί τον Ραφαέλ Γκρόσι να «σταματήσει να εκδίδει πολιτικές δηλώσεις» και να περιοριστεί στα τεχνικά του καθήκοντα.
Πού οδηγεί η σύγκρουση Ιράν IAEA για τις επιθεωρήσεις;
Η δημόσια τοποθέτηση της Τεχεράνης επιβεβαιώνει ότι η πρόσβαση της IAEA σε κρίσιμες εγκαταστάσεις παραμένει κλειστή, παρά τις πρόσφατες κινήσεις αποκλιμάκωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η άρνηση επιθεωρήσεων σε κατεστραμμένους χώρους περιορίζει ουσιαστικά τη δυνατότητα του οργανισμού να επαληθεύσει την κατάσταση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι είχε προηγουμένως υπογραμμίσει ότι οι επιθεωρήσεις είναι αναγκαίες για να δοθεί αξιοπιστία στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη πρόσφατα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Με την ιρανική πλευρά να καταγγέλλει «πολιτικές δηλώσεις», το τεχνικό σκέλος της εποπτείας μπλέκεται εκ νέου με τη γεωπολιτική αντιπαράθεση.
Πώς επηρεάζει το μνημόνιο Τεχεράνης–Ουάσιγκτον η αντιπαράθεση;
Η σύνδεση που κάνει ο Γκρόσι ανάμεσα στις επιθεωρήσεις και την αξιοπιστία του μνημονίου αναδεικνύει το κεντρικό διακύβευμα: χωρίς επιτόπιο έλεγχο, κάθε διμερής κατανόηση μένει χωρίς ανεξάρτητη επαλήθευση. Αυτό δημιουργεί κενό εμπιστοσύνης, τόσο μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών όσο και έναντι των υπόλοιπων κρατών που παρακολουθούν το πυρηνικό ζήτημα.
Η ιρανική απαίτηση να περιοριστεί ο Οργανισμός σε «μη πολιτικό» ρόλο δείχνει την προσπάθεια της Τεχεράνης να οριοθετήσει αυστηρά το πλαίσιο των ελέγχων. Σε πρακτικό επίπεδο, όμως, η συνεχής διαφωνία για την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις καθιστά δυσκολότερη οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ένταση στις σχέσεις Ιράν IAEA και η αβεβαιότητα γύρω από το μνημόνιο Τεχεράνης–Ουάσιγκτον διαμορφώνουν ένα πιο ρευστό περιβάλλον ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Κάθε επιδείνωση στο πυρηνικό ζήτημα ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Αθήνα επιδιώκει σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα, ως κράτος–μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της IAEA, έχει συμφέρον να στηρίξει λύσεις που ενισχύουν τον θεσμικό ρόλο των επιθεωρήσεων, χωρίς να εγκλωβιστεί σε διμερείς αντιπαραθέσεις. Η σταθερή προσήλωση σε μη διάδοση και διαφάνεια αποτελεί το πιο συνεκτικό πλαίσιο για την ελληνική διπλωματία απέναντι σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιφερειακό σκηνικό.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Τεχεράνη συζητά δεσμευμένα κεφάλαια με Κατάρ στη Ντόχα
Κατάρ: Υπουργείο Εξωτερικών διαψεύδει άμεσες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν
#Ιράν #ΔιεθνήςΟργανισμόςΑτομικήςΕνέργειας #ΡαφαέλΓκρόσι #ΗνωμένεςΠολιτείες #Πυρηνικόπρόγραμμα
