Τα κωλύματα εκλογιμότητας επανέρχονται σήμερα στο επίκεντρο της συζήτησης στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η Νέα Δημοκρατία καταθέτει πρόταση που μεταφέρει τις λεπτομέρειες σε κοινό νόμο και αλλάζει τον τρόπο εφαρμογής των ρυθμίσεων.
Τα κωλύματα εκλογιμότητας επανέρχονται σήμερα στο επίκεντρο της συζήτησης στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, μαζί με τα ασυμβίβαστα έργα με το βουλευτικό αξίωμα. Η συζήτηση αφορά τα άρθρα 56 και 57, με τη Νέα Δημοκρατία να εισηγείται μεταφορά των λεπτομερειών στον κοινό νομοθέτη και ειδικό κανόνα για το πότε θα ισχύουν οι αλλαγές.
Πώς αλλάζουν τα κωλύματα εκλογιμότητας και τα ασυμβίβαστα;
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει ότι το Σύνταγμα θα περιγράφει μόνο τις γενικές αρχές για τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα, ενώ ο αναλυτικός κατάλογος θα καθορίζεται με νόμο. Αυτό σημαίνει πιο ευέλικτο πλαίσιο, όπου η Βουλή θα μπορεί να προσαρμόζει τις ρυθμίσεις χωρίς νέα συνταγματική αναθεώρηση.
Παράλληλα, η μεταφορά στον νόμο αυξάνει το βάρος της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η οποία θα ορίζει ποιοι μπορούν να είναι υποψήφιοι και ποια επαγγελματική δραστηριότητα συμβιβάζεται με το βουλευτικό αξίωμα. Η θεσμική ισορροπία μετακινείται από τη σταθερότητα του Καταστατικού Χάρτη στη δυναμική της εκάστοτε κοινοβουλευτικής σύνθεσης.
Ποιος θα αποφασίζει και πότε θα ισχύουν οι αλλαγές;
Κομβικό στοιχείο της πρότασης είναι ο χρόνος εφαρμογής των αλλαγών στα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα. Η βασική αρχή είναι ότι οι νέοι κανόνες θα ισχύουν, κατά κανόνα, από τις μεθεπόμενες εκλογές, ώστε να αποφεύγεται η κατηγορία ότι οι ρυθμίσεις «ράβονται» για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Ωστόσο, προβλέπεται εξαίρεση: αν ο σχετικός νόμος υπερψηφιστεί από τα δύο τρίτα του όλου αριθμού των βουλευτών, τότε οι αλλαγές θα μπορούν να ισχύουν ήδη από τις αμέσως επόμενες εκλογές. Η αυξημένη πλειοψηφία λειτουργεί ως φίλτρο συναίνεσης, αλλά ταυτόχρονα δίνει στις μεγάλες συναινέσεις τη δύναμη να επηρεάζουν άμεσα τον εκλογικό ανταγωνισμό.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον ψηφοφόρο, οι ρυθμίσεις αυτές καθορίζουν ποιοι έχουν δικαίωμα να ζητήσουν την ψήφο του και υπό ποιους όρους μπορούν να συνδυάζουν πολιτικό και επαγγελματικό ρόλο. Η μεταφορά των λεπτομερειών στον νόμο σημαίνει ότι οι κανόνες για την εκπροσώπηση μπορεί να αλλάζουν συχνότερα, ανάλογα με τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες.
Η πρόβλεψη για εφαρμογή από τις μεθεπόμενες εκλογές επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι βουλευτές δεν θα νομοθετούν «για τον εαυτό τους» ενόψει άμεσης κάλπης, ενώ η ρήτρα των 2/3 ανοίγει τον δρόμο για ταχύτερες αλλαγές όταν υπάρχει διακομματική συμφωνία. Σε κάθε περίπτωση, η διαφάνεια γύρω από τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα παραμένει κρίσιμη για την εμπιστοσύνη στη Βουλή και στην ποιότητα της αντιπροσώπευσης.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να μετακινηθεί το βάρος από το Σύνταγμα στον κοινό νόμο για τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα δείχνει μια Βουλή που ζητά μεγαλύτερη ευχέρεια να ορίζει τους όρους του ίδιου του ανταγωνισμού της. Το αν αυτό θα λειτουργήσει ως εργαλείο θεσμικής προσαρμογής ή ως μέσο ευκαιριακών ρυθμίσεων θα κριθεί από το αν οι μελλοντικές πλειοψηφίες θα σεβαστούν το πνεύμα της αυξημένης συναίνεσης και της μη αυτοεξυπηρέτησης.
Διαβάστε επίσης:
Η κυβέρνηση καταθέτει νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Βουλή
Βουλή ψηφίζει ρυθμίσεις για δάνεια Κατσέλη και εισόδημα πολιτών
#ΝέαΔημοκρατία #Βουλή #Σύνταγμα #ΕπιτροπήΑναθεώρησης #κωλύματαεκλογιμότητας
