Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε την αποκατάσταση της εξωτερικής τροφοδοσίας στο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια μετά από πολύωρη διακοπή. Η εξέλιξη αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη ευαλωτότητα της ενεργειακής υποδομής σε συνθήκες πολέμου.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επιβεβαίωσε ότι η εξωτερική ηλεκτροδότηση στο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια στην Ουκρανία αποκαταστάθηκε, έπειτα από μία από τις μεγαλύτερης διάρκειας διακοπές από την έναρξη του πολέμου. Για 15 ώρες, η εγκατάσταση βασίστηκε αποκλειστικά στις εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ, το τελευταίο επίπεδο ασφαλείας για την ψύξη κρίσιμων συστημάτων.
Σύμφωνα με ανάρτηση της υπηρεσίας στην πλατφόρμα X, επρόκειτο για τη 18η απώλεια εξωτερικής τροφοδοσίας από την έναρξη της σύρραξης. Ο γενικός διευθυντής του IAEA Ραφαέλ Γκρόσι τόνισε ότι το περιστατικό «υπογραμμίζει την ακραία ευθραυστότητα του ηλεκτρικού δικτύου» γύρω από τη Ζαπορίζια και την «επείγουσα ανάγκη» να προχωρήσουν οι προγραμματισμένες επισκευές στις γραμμές μεταφοράς.
Γιατί ανησυχεί ο IAEA για τη Ζαπορίζια;
Η επανειλημμένη απώλεια εξωτερικής τροφοδοσίας σε ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά εργοστάσια της Ευρώπης αναδεικνύει τον κίνδυνο που δημιουργεί ο πόλεμος για την πυρηνική ασφάλεια. Κάθε μετάβαση σε γεννήτριες ντίζελ είναι διαχειρίσιμη μόνο ως προσωρινή λύση, καθώς εξαρτάται από αποθέματα καυσίμων, τεχνική επάρκεια και σταθερή πρόσβαση συντήρησης.
Ο Γκρόσι συνέδεσε ρητά τις αναγκαίες επισκευές με την ανάγκη για κατάπαυση του πυρός ειδικού σκοπού, σημειώνοντας ότι πρέπει να γίνουν «υπό την προστασία εκεχειρίας με μεσολάβηση του IAEA». Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η υπηρεσία δεν περιορίζεται σε τεχνικές επισημάνσεις, αλλά επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ελάχιστο πλαίσιο ασφάλειας εντός της πολεμικής ζώνης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχήματος από βλάβη ή διακοπή ρεύματος.
Πολεμική σύγκρουση και θεσμική ευθύνη
Η επαναλαμβανόμενη ανάγκη ενεργοποίησης γεννητριών αποκαλύπτει ότι η ενεργειακή υποδομή γύρω από τη Ζαπορίζια λειτουργεί στα όρια της αντοχής της. Η αναφορά του IAEA σε «ακραία ευθραυστότητα» του δικτύου μεταφράζεται σε διαρκή κίνδυνο για ένα σύστημα που, θεσμικά, έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί σε περιβάλλον σταθερότητας και όχι σε συνθήκες στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η επιλογή της υπηρεσίας να ζητήσει εκεχειρία ειδικού σκοπού για την προστασία των εργασιών συντήρησης αποτελεί έμμεση κριτική προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Θέτει ως ελάχιστη υποχρέωση τον σεβασμό της πυρηνικής ασφάλειας, ανεξάρτητα από το πεδίο των στρατιωτικών επιδιώξεων, και μεταφέρει την ευθύνη για τυχόν κλιμάκωση κινδύνου σε όσους δεν διασφαλίζουν αυτό το πλαίσιο.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η υπόθεση της Ζαπορίζια υπενθυμίζει ότι η πυρηνική ασφάλεια δεν είναι ζήτημα μόνο των άμεσα εμπλεκόμενων χωρών, αλλά ευρωπαϊκό και περιφερειακό δημόσιο αγαθό. Η Αθήνα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γειτονική χώρα σε περιοχή με πολλούς πυρηνικούς σταθμούς, έχει συμφέρον να στηρίζει θεσμικά πλαίσια και αποστολές που μειώνουν τον κίνδυνο ατυχήματος, καθώς οι επιπτώσεις μιας σοβαρής δυσλειτουργίας θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα σύνορα της Ουκρανίας.
#Ουκρανία #IAEA #Ζαπορίζια #πυρηνικήασφάλεια #πόλεμος
