Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 εκτινάχθηκε στα 3,65 δισ. ευρώ, πολύ πάνω από τον αρχικό στόχο. Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων, με αιχμή τον ΦΠΑ, και η ταχύτερη εισροή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης αλλάζουν τα δεδομένα στη δημοσιονομική εικόνα.
Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 εκτινάχθηκε στα 3,65 δισ. ευρώ, πολύ πάνω από τον στόχο των 1,243 δισ. ευρώ. Τα καθαρά έσοδα έφτασαν τα 30,216 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον προϋπολογισμό κατά 2,528 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω φορολογικών εσόδων και πρόωρων ευρωπαϊκών ροών.
Πώς διαμορφώνεται το πρωτογενές πλεόνασμα και από πού προέρχεται;
Σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφάνισε πλεόνασμα 103 εκατ. ευρώ, αντί για προϋπολογισμένο έλλειμμα 2,176 δισ. ευρώ. Το πρωτογενές πλεόνασμα των 3,650 δισ. ευρώ υπολείπεται της αντίστοιχης επίδοσης του 2025 (5,343 δισ. ευρώ), παραμένει όμως σημαντικά καλύτερο από τον φετινό στόχο.
Αν αφαιρεθούν οι ετεροχρονισμοί πληρωμών και τα πρόωρα ταμειακά έσοδα από Ταμείο Ανάκαμψης και ΠΔΕ, καθώς και η δόση για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η «καθαρή» υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα περιορίζεται σε 246 εκατ. ευρώ. Αυτό υπογραμμίζει ότι μέρος της φετινής εικόνας οφείλεται σε χρονικές μετατοπίσεις και όχι σε μόνιμη βελτίωση.
ΦΠΑ, φόροι εισοδήματος και Ταμείο Ανάκαμψης: Ποιοι τραβούν το κάρο;
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 28,031 δισ. ευρώ, ενισχυμένα από έκτακτα ποσά 306 εκατ. ευρώ που σχετίζονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό. Χωρίς αυτά, τα φορολογικά έσοδα φτάνουν τα 27,590 δισ. ευρώ, 0,6% πάνω από τον στόχο.
Ο ΦΠΑ αποτελεί τον βασικό «αιμοδότη», με έσοδα 12,340 δισ. ευρώ και υπέρβαση 650 εκατ. ευρώ έναντι στόχου· εξαιρώντας τα 306 εκατ. ευρώ της Εγνατίας, η υπέρβαση διαμορφώνεται στα 344 εκατ. ευρώ. Στους φόρους εισοδήματος, η συνολική επίδοση είναι οριακά καλύτερη του στόχου (+7 εκατ. ευρώ), με τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων να υπεραποδίδει κατά 211 εκατ. ευρώ, ενώ ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων υστερεί κατά 105 εκατ. ευρώ.
Ειδικοί φόροι, επενδύσεις και ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης παραμένουν η «αδύναμη» γραμμή του προϋπολογισμού, με έσοδα 2,584 δισ. ευρώ, 224 εκατ. ευρώ κάτω από τον στόχο, ένδειξη είτε χαμηλότερης κατανάλωσης σε προϊόντα με υψηλή φορολογία είτε μετατόπισης σε άλλες μορφές δαπανών. Αντίθετα, οι φόροι ακίνητης περιουσίας φτάνουν τα 1,509 δισ. ευρώ, 31 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο, επιβεβαιώνοντας τη σταθερά υψηλή φορολογική απόδοση της αγοράς ακινήτων.
Καθοριστική για την εικόνα των εσόδων είναι η ταχύτερη ροή κοινοτικών πόρων. Οι «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 3,319 δισ. ευρώ, με υπέρβαση 1,306 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 884 εκατ. ευρώ που εισπράχθηκε νωρίτερα από το προβλεπόμενο. Τα συνολικά έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 2,519 δισ. ευρώ, 574 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο, ενώ και τα «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ενισχύθηκαν από επιπλέον έσοδα ΠΔΕ.
Τι δείχνουν οι τεχνικές κινήσεις και οι ετεροχρονισμοί για την επόμενη μέρα;
Η καταγραφή της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού επηρεάζει πολλαπλά τα μεγέθη, με ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ που αποδόθηκε και επιστράφηκε, πριν καταγραφεί ξανά ως «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών». Έτσι, τα έσοδα αυτής της κατηγορίας διαμορφώνονται σε 1,098 δισ. ευρώ, αλλά χωρίς την Εγνατία περιορίζονται στα 792 εκατ. ευρώ, με υπέρβαση 278 εκατ. ευρώ έναντι στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων αυξήθηκαν στα 3,435 δισ. ευρώ, 231 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ για την ίδια συναλλαγή. Παράλληλα, τον Μάιο τα καθαρά έσοδα έφτασαν τα 5,040 δισ. ευρώ, 418 εκατ. ευρώ πάνω από τον μηνιαίο στόχο, επιβεβαιώνοντας ότι η θετική τάση δεν είναι συγκυριακή ενός μόνο μήνα, αλλά διαμορφώνεται σταδιακά μέσα στο έτος.
SBC Red Line
Η εικόνα του πρωτογενούς πλεονάσματος είναι σαφώς καλύτερη από τον στόχο, αλλά σε μεγάλο βαθμό «φουσκωμένη» από πρόωρες εισπράξεις και ετεροχρονισμούς πληρωμών. Για όποιον διαβάζει πίσω από τους αριθμούς, η μόνιμη βελτίωση είναι αισθητά μικρότερη από ό,τι δείχνει ο τίτλος.
Για τις επιχειρήσεις, η υπεραπόδοση στον ΦΠΑ και στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων σημαίνει ότι η φορολογική πίεση στην κατανάλωση και στην εργασία παραμένει υψηλή, ενώ η υστέρηση στον φόρο νομικών προσώπων υποδηλώνει ότι τα κέρδη δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η πραγματική φορολογική ικανότητα των εταιρειών δεν βελτιώνεται όσο τα δημοσιονομικά μεγέθη.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΠΔΕ λειτουργούν ως βασικά «μαξιλάρια» του προϋπολογισμού, αλλά αυτή η στήριξη είναι από τη φύση της προσωρινή. Το επόμενο στοίχημα είναι αν η οικονομία θα μπορέσει να παράγει διατηρήσιμα φορολογικά έσοδα χωρίς να στηρίζεται σε έκτακτα έσοδα παραχωρήσεων και πρόωρες κοινοτικές ροές.
Διαβάστε επίσης:
Τράπεζα της Ελλάδος: Ανθεκτική ανάπτυξη με σκιά τον πληθωρισμό
#πρωτογενέςπλεόνασμα #κρατικόςπροϋπολογισμός #φορολογικάέσοδα #ΦΠΑ #ΕιδικοίΦόροιΚατανάλωσης #ΤαμείοΑνάκαμψης #ΠρόγραμμαΔημοσίωνΕπενδύσεων #φόροςεισοδήματος #φορολογίαακινήτων #δημοσιονομικήπολιτική #ελληνικήοικονομία #έσοδακράτους #ΕγνατίαΟδός #καζίνοΕλληνικό #δημοσιονομικόισοζύγιο
