Η «συμφωνία κυρίων» επιστρέφει στο τραπέζι της κυβέρνησης ως κεντρικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στην αγορά τροφίμων. Η σύσκεψη της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου με βιομηχανίες και σούπερ μάρκετ θα κρίνει αν η πίεση στις τιμές θα γίνει με άτυπη δέσμευση ή με παράταση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.
Η «συμφωνία κυρίων» επιστρέφει στο τραπέζι της κυβέρνησης ως κεντρικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την ώρα που λήγουν τα πρώτα έκτακτα μέτρα και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν την ακρίβεια ως βασική πηγή δυσαρέσκειας. Τη Δευτέρα 29 Ιουνίου, στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης καλεί τους επικεφαλής των βιομηχανιών και των σούπερ μάρκετ σε μια κρίσιμη σύσκεψη για την επόμενη μέρα στις τιμές.
Στο τραπέζι θα καθίσουν οι πρόεδροι των τριών βασικών φορέων της αγοράς καταναλωτικών αγαθών – ΣΕΒ, ΣΕΒΤ και Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας – με στόχο μια πιο στοχευμένη παρέμβαση από τις προηγούμενες. Η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι περνά από τις τεχνικές ρυθμίσεις σε μια πολιτική πρώτης γραμμής απέναντι στην ακρίβεια, μετά και την πρόσφατη παρουσίαση της πλατφόρμας σύγκρισης τιμών «PosoKanei».
Πώς θα λειτουργήσει η νέα συμφωνία κυρίων στην πράξη;
Το βασικό σενάριο προβλέπει μια «εθνική κοινωνική συμφωνία» με μειώσεις τιμών σε συγκεκριμένους κωδικούς προϊόντων που έχουν βαρύτητα στο καλάθι του νοικοκυριού. Η διαφορά σε σχέση με το παρελθόν είναι ότι η συμφωνία κυρίων δεν θα είναι γενική, αλλά θα πατά πάνω σε δεδομένα πωλήσεων από εταιρείες ερευνών αγοράς όπως η Circana και η NielsenIQ.
Η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει την εικόνα των μειώσεων σε προϊόντα χαμηλής ζήτησης, όπως συνέβη πέρυσι με τους περίπου 2.000 κωδικούς της πρωτοβουλίας «μείωση τιμής», που δεν άλλαξαν ουσιαστικά τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ. Επιδιώκει επίσης οι μειώσεις να είναι άμεσες και καθαρές, όχι τμηματικές ή τύπου προωθητικών ενεργειών, ώστε να μην επαναληφθεί η σύγχυση των καταναλωτών για το τι πραγματικά φθηναίνει στα ράφια.
Πλαφόν ή μεταφορά της συμφωνίας κυρίων για τον Σεπτέμβριο;
Το δεύτερο σενάριο μεταθέτει την εφαρμογή της συμφωνίας κυρίων για τον Σεπτέμβριο, με παράταση έως τότε του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους των σούπερ μάρκετ. Η αγορά θεωρεί πιο ρεαλιστική τη μετάθεση, αλλά δεν επιθυμεί την παράταση του πλαφόν, που περιορίζει την ευελιξία τιμολόγησης.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος θέτει ωστόσο δημόσια το δίλημμα: ή συμφωνία τώρα, ή πλαφόν ως το φθινόπωρο, τονίζοντας ότι χωρίς κάποιο από τα δύο εργαλεία δεν υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος. Κατά τον ίδιο, η συμφωνία πρέπει να καλύπτει βασικά προϊόντα του ελληνικού νοικοκυριού, αλλιώς η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να κρατήσει το πλαφόν σε ισχύ.
Τι ζητά η αγορά και ποιο είναι το κρυφό ρίσκο;
Το τρίτο σενάριο, που προτιμάται από την αγορά, προβλέπει συμφωνία κυρίων από τον Σεπτέμβριο, αλλά παύση του πλαφόν από την 1η Ιουλίου 2026, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν χρόνο προετοιμασίας και να απαλλαγούν από τον περιορισμό στο περιθώριο κέρδους. Σε αυτή την εκδοχή, δεν αποκλείεται μια άτυπη δέσμευση ότι δεν θα υπάρξουν νέες ανατιμήσεις στο μεσοδιάστημα.
Το σενάριο αυτό συγκρούεται με τις δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού, αλλά η αγορά εκτιμά ότι δεν είναι εκτός πραγματικότητας, καθώς το πλαφόν έχει αντιπάλους και εντός κυβέρνησης. Πίσω από τη διαπραγμάτευση κρύβεται και ο προεκλογικός παράγοντας: η κυβέρνηση χρειάζεται χειροπιαστή αποκλιμάκωση στις τιμές, ενώ οι επιχειρήσεις επιδιώκουν σταθερό πλαίσιο, χωρίς μόνιμη διοικητική πίεση στα περιθώρια κέρδους.
SBC Red Line
Η «συμφωνία κυρίων» είναι στην ουσία μια πολιτική λύση σε ένα οικονομικό πρόβλημα, που μεταφέρει την ευθύνη από τα κυβερνητικά μέτρα στη «κοινωνική ευαισθησία» της αγοράς. Κανείς όμως δεν μπορεί να εγγυηθεί πόσο θα διαρκέσει η αυτοσυγκράτηση τιμών όταν υποχωρήσει η πολιτική πίεση.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο το ύψος των τιμών, αλλά ο βαθμός κρατικής παρέμβασης στην τιμολόγηση. Για τα νοικοκυριά, η διαφορά θα φανεί στο ταμείο: αν οι μειώσεις δεν αφορούν τους λίγους κρίσιμους κωδικούς του καλαθιού, η «συμφωνία» θα μείνει στα χαρτιά.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η χώρα αναζητά μόνιμο μηχανισμό συγκράτησης τιμών σε μια ευρωπαϊκή αγορά όπου η ακρίβεια στα τρόφιμα παραμένει επίμονη. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν η ψηφιακή διαφάνεια τύπου «PosoKanei» και οι άτυπες συμφωνίες μπορούν να αντικαταστήσουν σταδιακά τα σκληρά οριζόντια μέτρα, χωρίς να χαθεί ο έλεγχος στον πληθωρισμό τροφίμων.
Διαβάστε επίσης:
ΠΑΣΟΚ προτείνει το «ΑΓΟΡΑ360º» και ασκεί κριτική στο PosoKanei
#ακρίβεια #συμφωνίακυρίων #σούπερμάρκετ #πλαφόνκέρδους #τιμέςτροφίμων #κυβερνητικάμέτρα #ΤάκηςΘεοδωρικάκος #ΚυριάκοςΜητσοτάκης #βιομηχανίατροφίμων #ΣΕΒ #ΣΕΒΤ #ΈνωσηΣούπερΜάρκετΕλλάδας #πληθωρισμόςτροφίμων #PosoKanei #ελληνικόνοικοκυριό
