Η συμφωνία με το Ιράν που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί θεαματική υπαναχώρηση από τις ίδιες του τις κόκκινες γραμμές. Η προσωρινή ειρηνευτική φόρμουλα ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις 60 ημερών, αλλά ήδη πολώνει βαθιά το αμερικανικό πολιτικό σκηνικό.
Η συμφωνία με το Ιράν που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί θεαματική υπαναχώρηση από τις ίδιες του τις κόκκινες γραμμές. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποδέχεται πλέον εμπλουτισμό ουρανίου, ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, τα τρία σημεία που επί χρόνια παρουσίαζε ως «απαράδεκτα».
Συμφωνία με το Ιράν: τι πραγματικά αλλάζει;
Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο της G7 στο Εβιάν, ο Τραμπ επανέλαβε ότι η Τεχεράνη «δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», αλλά αναγνώρισε de facto δικαίωμα εμπλουτισμού για ενεργειακούς σκοπούς. Η μετατόπιση είναι εντυπωσιακή, καθώς ο ίδιος και οι Ρεπουμπλικάνοι σύμμαχοί του έως πρόσφατα ζητούσαν «μηδενικό εμπλουτισμό».
Αντίστοιχη στροφή καταγράφηκε και στο θέμα των βαλλιστικών πυραύλων, όπου ο αρχικός στόχος του Πενταγώνου ήταν να «καταστρέψει την πυραυλική απειλή» του Ιράν. Ο Τραμπ υποβάθμισε πλέον το ζήτημα, δηλώνοντας ότι «οι πύραυλοι δεν είναι το πρόβλημα» και ότι «πρέπει να έχουν μερικούς επειδή άλλοι άνθρωποι έχουν μερικούς».
Από τη ρητορική σύγκρουσης στη διαχείριση κόστους
Τρίτο σημείο καμπής είναι τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, δισεκατομμύρια δολάρια που κρατούνται σε ξένους λογαριασμούς με αμερικανικές κυρώσεις. Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι «δεν είναι δικά μας χρήματα, είναι δικά τους» και άφησε να εννοηθεί ότι «θα πρέπει να τα επιστρέψουμε», επικαλούμενος και τη διεθνή εμπιστοσύνη στο δολάριο.
Η επιχειρηματολογία του Λευκού Οίκου στηρίζεται πλέον στο ότι το Ιράν έχει «αποδυναμωθεί τόσο οικονομικά και στρατιωτικά» ώστε ο βασικός στόχος μείωσης της απειλής έχει επιτευχθεί. Αυτό παρουσιάζεται ως βάση για να δοκιμαστεί μια στροφή από την πολιτική καταναγκασμού σε μια πιο διαπραγματεύσιμη σχέση, με προοπτική επανένταξης της Τεχεράνης στην παγκόσμια οικονομία.
Εσωτερικές αντιδράσεις και 60 κρίσιμες ημέρες
Η μεταστροφή Τραμπ έχει προκαλέσει ασυνήθιστες συμμαχίες και ρήγματα στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Παραδοσιακά «γεράκια» όπως ο Μάικ Πενς και η Νίκι Χέιλι αποδοκίμασαν το νέο πλαίσιο, ενώ ορισμένοι από τους πιο σφοδρούς επικριτές του προέδρου χαιρέτισαν την απομάκρυνση από τη λογική της αναπόφευκτης σύγκρουσης.
Την ίδια ώρα, οργανώσεις όπως το Εθνικό Ιρανοαμερικανικό Συμβούλιο μιλούν για «διορθώσεις» σε μια πολιτική δεκαετιών που, όπως υποστηρίζουν, έκανε τον πόλεμο σχεδόν αναπόφευκτο. Ωστόσο, η ενδιάμεση συμφωνία είναι χρονικά περιορισμένη, με παράθυρο 60 ημερών για περαιτέρω διαπραγματεύσεις και χωρίς πλήρη αποσαφήνιση των τελικών όρων.
SBC Red Line
Η πιο ηχηρή παραδοχή πίσω από τη νέα συμφωνία είναι ότι ο Λευκός Οίκος δεν θέλει να πληρώσει το οικονομικό κόστος ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράν. Όταν σύμβουλοι του Τραμπ μιλούν ανοιχτά για κίνδυνο «χειρότερης ύφεσης από τη Μεγάλη Ύφεση», η εξωτερική πολιτική παύει να είναι μόνο γεωπολιτική και γίνεται ωμά οικονομική.
Για τις επιχειρήσεις και τις αγορές, το μήνυμα είναι διπλό: από τη μία, η αποφόρτιση στον Περσικό Κόλπο μειώνει τον άμεσο κίνδυνο διαταραχών στο Στενό του Ορμούζ. Από την άλλη, η ρευστότητα της 60ήμερης ειρηνευτικής φόρμουλας σημαίνει ότι ο κίνδυνος ανατροπής παραμένει ενσωματωμένος στις τιμές ενέργειας και στον σχεδιασμό επενδύσεων.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ουάσιγκτον δοκιμάζει ένα υβριδικό μοντέλο: σκληρές κυρώσεις ως διαπραγματευτικό εργαλείο και, την τελευταία στιγμή, πολιτική εξόδου για να αποφευχθεί η στρατιωτική κλιμάκωση. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν η Τεχεράνη θα αξιοποιήσει το άνοιγμα για οικονομική επανένταξη ή αν θα δούμε μια ακόμα χαμένη ευκαιρία να μετατραπεί μια εύθραυστη ανακωχή σε βιώσιμη συμφωνία.
Διαβάστε επίσης:
Η νέα παγκόσμια ισορροπία: Ειρήνη στη Μέση Ανατολή, σκληρή Fed και ο πόλεμος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν: Τέλος στις εχθροπραξίες, αρχή δύσκολων παζαριών
#Ιράν #ΗΠΑ #ΝτόναλντΤραμπ #διεθνήςπολιτική #πυρηνικόπρόγραμμα #βαλλιστικοίπύραυλοι #παγωμένακεφάλαια #κυρώσεις #G7 #ΣτενότουΟρμούζ #ΜέσηΑνατολή #αμερικανικήδιπλωματία #πολεμικήσύγκρουση #παγκόσμιαοικονομία #ενέργεια
