Τραμπ Ιράν βρίσκονται σε μια ιδιότυπη «ένοπλη διαπραγμάτευση», όπου ούτε ο πόλεμος συνεχίζεται ούτε η ειρήνη εδραιώνεται. Ο Αμερικανός πρόεδρος ακυρώνει βομβαρδισμούς, υπόσχεται «πολύ καλή συμφωνία», αλλά παραμένει εγκλωβισμένος ανάμεσα σε αντιφατικές πιέσεις και μη ρεαλιστικούς όρους.
Τραμπ Ιράν συνθέτουν σήμερα τον πιο εκρηκτικό άξονα αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, με μια κατάπαυση του πυρός που μοιάζει περισσότερο με παύση πυρών παρά με ειρήνη. Οι δύο πλευρές κερδίζουν χρόνο μέσα από διαδοχικές φάσεις κλιμάκωσης και εκτόνωσης, σε ένα σκηνικό που θυμίζει «ένοπλη διαπραγμάτευση» και όχι κλασική διπλωματία.
Τραμπ Ιράν: ποιος κρατά πραγματικά το πάνω χέρι;
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ως ο αδύναμος κρίκος, ανίκανος να προχωρήσει είτε σε κλιμάκωση είτε σε καθαρή υποχώρηση. Η επιλογή μιας «στρατιωτικής λύσης» προϋποθέτει επίπεδα κινητοποίησης που η αμερικανική κοινωνία δύσκολα θα ανεχθεί και που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία. Από την άλλη, μια συμφωνία που δεν θα αντανακλά τις μεγαλόστομες «επιτυχίες» που συνηθίζει να διαφημίζει ο Τραμπ θα εκληφθεί ως ήττα.
Έτσι, η διαπραγματευτική ατζέντα μετατοπίζεται από τους αρχικούς στόχους, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα, στη διαχείριση των παρενεργειών του ίδιου του πολέμου, με αιχμή τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη δεν δείχνει καμία βιασύνη να ανοίξει τον πυρηνικό φάκελο πριν εξασφαλίσει υλικά ανταλλάγματα, όπως αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και σταδιακή άρση κυρώσεων, ενισχύοντας την εικόνα ότι κέρδισε επί του πεδίου.
Περιφερειακές πιέσεις, αντιφατικές συμμαχίες και δύσκολη ισορροπία
Στο μέτωπο των συμμαχιών, οι ΗΠΑ βρίσκονται μεταξύ της «σφύρας» των αραβικών εταίρων και του «άκμονος» του Ισραήλ. Οι περισσότερες αραβικές χώρες, με εξαίρεση τα ΗΑΕ, απορρίπτουν την προοπτική νέου πολέμου, φοβούμενες ιρανικά αντίμετρα. Το Ισραήλ, αντίθετα, επιμένει στην αποδυνάμωση του Ιράν με στρατιωτικά μέσα ή τουλάχιστον στην αποσύνδεση του ιρανικού ζητήματος από τον Λίβανο, όπου θέλει πλήρη ελευθερία κινήσεων έναντι της Χεζμπολάχ.
Οι συνεχείς παλινωδίες του Τραμπ, από τις εξαγγελίες «συντριπτικών πληγμάτων» έως τις ανακοινώσεις περί επικείμενης συμφωνίας, έχουν γίνει πλέον ρουτίνα. Ωστόσο, η ακύρωση νέων βομβαρδισμών και η αναφορά σε «πολύ καλή συμφωνία», με υποτιθέμενη συναίνεση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και πιθανή υπογραφή μνημονίου κατανόησης στην Ευρώπη, δείχνουν τουλάχιστον πρόθεση αποφυγής άμεσης κλιμάκωσης.
Πυρηνικό παζάρι, Λίβανος και αγορές πετρελαίου στο μικροσκόπιο
Παρά τις διαβεβαιώσεις Τραμπ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι μια συμφωνία θα απομακρύνει το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, θα περιορίσει το βαλλιστικό πρόγραμμα και θα τερματίσει τη στήριξη προς τη Χεζμπολάχ, πρόκειται για όρους που η Τεχεράνη απορρίπτει. Ο Ιρανός διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ μιλά για «λαθεμένες στρατηγικές» και προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε «ατελείωτο τέλμα». Το IRNA ξεκαθαρίζει ότι το Ιράν δεν δεσμεύεται να αλλάξει το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ ούτε να επαναφέρει τις συνθήκες πριν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
Το πυρηνικό ζήτημα μετατίθεται για μια περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων, με την Τεχεράνη να επιμένει στο δικαίωμά της στον εμπλουτισμό, ενώ ο Λίβανος αποτελεί κρίσιμο αγκάθι. Η Ισλαμική Δημοκρατία απαιτεί ο πόλεμος στον Λίβανο –με πάνω από 3.700 νεκρούς και ισραηλινή κατοχή τμήματος του νότου– να ενταχθεί σε συνολική συμφωνία, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιδιώκει διαχωρισμό των φακέλων. Στο μεταξύ, οι δηλώσεις Τραμπ για αποκλιμάκωση οδήγησαν σε πτώση του Μπρεντ κατά 1,57%, στα 88,96 δολάρια, υπενθυμίζοντας πόσο στενά συνδέεται η γεωπολιτική αβεβαιότητα με τις τιμές ενέργειας.
SBC Red Line
Η πραγματική πίεση για τον Τραμπ δεν προέρχεται μόνο από την Τεχεράνη, αλλά από την ανάγκη να αποφύγει έναν πόλεμο που η αμερικανική κοινωνία και η παγκόσμια οικονομία δύσκολα αντέχουν. Η ρητορική περί «πολύ καλής συμφωνίας» κρύβει ότι τα ουσιαστικά κέρδη μέχρι στιγμής τα έχει κατοχυρώσει το Ιράν στο πεδίο.
Για τις επιχειρήσεις, ειδικά όσες εκτίθενται στην ενέργεια και στις μεταφορές, το μήνυμα είναι ότι η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει βασικός παράγοντας κινδύνου. Ακόμη και μικρές δηλώσεις από Ουάσινγκτον, Τεχεράνη ή Ιερουσαλήμ μπορούν να μεταφραστούν σε απότομες μεταβολές στις τιμές πετρελαίου και στο κόστος logistics.
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια Μέση Ανατολή όπου οι ένοπλες συγκρούσεις μετατρέπονται σε μόνιμο διαπραγματευτικό εργαλείο, με τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ στο επίκεντρο. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να διαμορφώσουν μια συμφωνία που να περιορίζει το ρίσκο για τις αγορές χωρίς να ενισχύει περαιτέρω την περιφερειακή επιρροή του Ιράν.
Διαβάστε επίσης:
ΠΟΛΕΜΟΣ ΙΡΑΝ – 105η ΗΜΕΡΑ: Ο Τραμπ «παγώνει» επιθέσεις μετά την απειλή για Kharg Island – Κοντά σε συμφωνία ή τακτικός ελιγμός;
Τραμπ: Ακυρώνει τα προγραμματισμένα πλήγματα κατά του Ιράν – Οι αγορές πανηγυρίζουν, το πετρέλαιο υποχωρεί
#Τραμπ #Ιράν #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Χεζμπολάχ #Λίβανος #ΣτενάΟρμούζ #πετρέλαιο #γεωπολιτικήκρίση #πυρηνικόπρόγραμμα #ΗΠΑ #Νετανιάχου #εκεχειρία #κυρώσεις #ενέργεια
