Η υπέρταση και άνοια συνδέονται πολύ στενότερα από όσο νομίζαμε, με τους νευρολόγους να τονίζουν ότι η αρρύθμιστη πίεση αυξάνει κυρίως τον κίνδυνο αγγειακής άνοιας αλλά μπορεί να επιταχύνει και τη νόσο Αλτσχάιμερ. Το μήνυμα είναι σαφές: ρύθμιση της πίεσης από τη νεαρή ηλικία, για προστασία μνήμης και εγκεφάλου.
Η υπέρταση και άνοια συνδέονται πολύ στενότερα από όσο νομίζαμε, με τους νευρολόγους να προειδοποιούν ότι η αρρύθμιστη πίεση αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο αγγειακής άνοιας και συμβάλλει και στη νόσο Αλτσχάιμερ. Νέα ελληνικά δεδομένα δείχνουν πως η σωστή ρύθμιση της πίεσης μπορεί να προλάβει σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων άνοιας.
Πώς σχετίζονται υπέρταση και άνοια στον εγκέφαλο;
Σε επιστημονική ημερίδα στη Θεσσαλονίκη, που συνδιοργάνωσαν το Πανελλήνιο Ινστιτούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων της Alzheimer Hellas και το Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ, νευρολόγοι ανέλυσαν τον ρόλο της πίεσης στις δύο κυριότερες μορφές άνοιας: την αγγειακή άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ. Στο πλαίσιο ενός πρωτότυπου «debate» παρουσιάστηκαν μελέτες που δείχνουν ότι η υπέρταση είναι κεντρικός, αλλά τροποποιήσιμος, παράγοντας κινδύνου.
Η ειδική νευρολόγος Ανθούλα Τσολάκη τόνισε ότι περίπου 40% των ανθρώπων που υφίστανται πρώτο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο εμφανίζουν ήπια νοητική διαταραχή μέσα σε έξι μήνες, ενώ ένα 20% μπορεί να αναπτύξει άνοια. Τα ιστοπαθολογικά ευρήματα δείχνουν ότι στο στάδιο της ήπιας νοητικής διαταραχής, περίπου 1 στους 4 έχει καθαρά αγγειακές βλάβες και οι μισοί μικτού τύπου (αγγειακές και εκφυλιστικές).
Σε επίπεδο πληθυσμού, η μείωση της συστολικής πίεσης κατά μόλις 5 mmHg μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού κατά 22% (και κατά 41% στους διαβητικούς) και περιορίζει κατά 35% την πιθανότητα δεύτερου εγκεφαλικού. Επειδή κάθε εγκεφαλικό πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο για άνοια, η ρύθμιση της πίεσης λειτουργεί ουσιαστικά ως «εμβόλιο» για τον εγκέφαλο.
Αγγειακή άνοια ή Αλτσχάιμερ: ποια επηρεάζεται περισσότερο;
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η υπέρταση στη μέση ηλικία είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική για την αγγειακή άνοια, με μεγαλύτερη επίπτωση στους άνδρες και σε πληθυσμούς με μεγάλες διακυμάνσεις της συστολικής πίεσης. Ενδιαφέρον έχει μεγάλη μελέτη σε 2,5 εκατομμύρια άτομα, που φάνηκε να δείχνει ότι για κάθε 10 mmHg υψηλότερη πίεση μειώνεται ο κίνδυνος άνοιας. Όμως, όπως εξήγησε η κ. Τσολάκη, αυτό ισχύει μόνο για τα πρώτα 5 χρόνια παρακολούθησης.
Σε μεγαλύτερους χρόνους, η εικόνα αλλάζει: παρατηρείται μικρότερος κίνδυνος για καθαρή νόσο Αλτσχάιμερ με υψηλότερη πίεση, αλλά πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος για αγγειακής αιτιολογίας άνοια. Συμπερασματικά, η υπέρταση αναδεικνύεται σε βασικό τροποποιήσιμο παράγοντα για όλες τις μορφές νοητικής έκπτωσης με αγγειακή συνιστώσα και αποτελεί κύριο θεραπευτικό στόχο στην πρόληψη άνοιας.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Νευρολογίας του ΑΠΘ Θωμάς Τέγος παρουσίασε δεδομένα που συνδέουν τη χρόνια υπέρταση και με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Όπως εξήγησε, μήνες μετά από ένα ισχαιμικό εγκεφαλικό μπορεί να εμφανιστεί δευτερογενής νευροεκφύλιση, με αυξημένη εναπόθεση β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, χαρακτηριστικό της Αλτσχάιμερ. Αντίστοιχα, στα αιμορραγικά εγκεφαλικά, η αλληλουχία οιδήματος, φλεγμονής, απόπτωσης και τελικά εκφύλισης οδηγεί σε μόνιμη βλάβη.
Σύμφωνα με τον κ. Τέγο, η υπέρταση μπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για άνοια τύπου Αλτσχάιμερ είτε άμεσα, επηρεάζοντας τα αγγεία και τον εγκέφαλο, είτε έμμεσα, μέσω ισχαιμικού ή αιμορραγικού εγκεφαλικού ή σε μικτού τύπου άνοια. Μελέτες δείχνουν ότι παθολογοανατομικά οι περισσότερες άνοιες είναι μικτές: έχουν και αγγειακά και εκφυλιστικά στοιχεία, απλώς άλλοτε υπερισχύουν τα εκφυλιστικά (κλινική εικόνα Αλτσχάιμερ) και άλλοτε τα αγγειακά (κλινική εικόνα αγγειακής άνοιας).
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα ή μια Ελληνίδα μέσης ηλικίας, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η πίεση δεν αφορά μόνο την καρδιά, αφορά άμεσα και τη μνήμη και τον κίνδυνο άνοιας. Η συστηματική μέτρηση της πίεσης από την παιδική και εφηβική ηλικία, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται, μπορούν να γλιτώσουν χρόνια νοητικής έκπτωσης.
Αν έχετε υπέρταση, η αυστηρή ρύθμιση με συνεργασία καρδιολόγου ή παθολόγου μειώνει όχι μόνο τον κίνδυνο εγκεφαλικού αλλά και τον κίνδυνο να εμφανίσετε αγγειακή ή μικτού τύπου άνοια. Αν έχετε ήδη περάσει εγκεφαλικό, η πρόληψη δεύτερου επεισοδίου είναι κρίσιμη για να προστατεύσετε όσο γίνεται τη μνήμη σας.
Στην πράξη αυτό σημαίνει: τακτική μέτρηση πίεσης στο σπίτι ή στο φαρμακείο, έλεγχο βάρους, περιορισμό αλατιού, διακοπή καπνίσματος, άσκηση και πιστή λήψη των φαρμάκων που έχει συστήσει ο γιατρός. Και κάτι ακόμη: αν παρατηρείτε διαταραχές μνήμης σε εσάς ή σε δικό σας άνθρωπο με ιστορικό υπέρτασης ή εγκεφαλικού, ζητήστε έγκαιρα εκτίμηση από νευρολόγο, γιατί η πρώιμη παρέμβαση κάνει διαφορά.
Σχόλιο 
: Σε μια χώρα με υψηλά ποσοστά υπέρτασης και χαμηλή συμμόρφωση στη θεραπεία, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η πολιτεία πρέπει να αντιμετωπίσει την πίεση ως ζήτημα δημόσιας υγείας για την άνοια, όχι μόνο για τα εγκεφαλικά. Προγράμματα συστηματικού ελέγχου πίεσης σε σχολεία, Κέντρα Υγείας και φαρμακεία, σε συνδυασμό με εκπαίδευση του πληθυσμού, μπορούν να μειώσουν μελλοντικά το τεράστιο φορτίο άνοιας στο ΕΣΥ και στις οικογένειες.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Σακχαρούχα ροφήματα στην παιδική ηλικία αυξάνουν την υπέρταση
#Υπέρταση #Άνοια #Αλτσχάιμερ #Εγκεφαλικό #Νευρολογία
