Τα φορολογικά έσοδα τροφοδοτούν πρωτογενές πλεόνασμα 3,65 δισ. ευρώ στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, πολύ πάνω από τον στόχο του προϋπολογισμού. Κεντρικός μοχλός ο ΦΠΑ, που αυξάνεται λόγω ακρίβειας και κατανάλωσης, ενώ οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης υποχωρούν.
Τα φορολογικά έσοδα τροφοδοτούν εντυπωσιακή υπέρβαση στόχων στον κρατικό προϋπολογισμό, με πρωτογενές πλεόνασμα 3,65 δισ. ευρώ στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 έναντι πρόβλεψης για 1,24 δισ. ευρώ. Το συνολικό ισοζύγιο γυρίζει σε πλεόνασμα 103 εκατ. ευρώ, την ώρα που ο σχεδιασμός προέβλεπε έλλειμμα 2,18 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι τα δημόσια οικονομικά στηρίζονται πλέον σε σταθερή ροή φόρων κατανάλωσης.
Πώς διαμορφώνονται τα φορολογικά έσοδα και ο ρόλος του ΦΠΑ;
Τα έσοδα από φόρους φτάνουν τα 28,03 δισ. ευρώ στο πεντάμηνο, με την υπεραπόδοση να αποδίδεται κυρίως στον ΦΠΑ, ο οποίος επωφελείται από την ακρίβεια και τη μεγάλη ονομαστική αξία των συναλλαγών. Ακόμη και αν αφαιρεθούν τα έκτακτα ποσά από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και τη δεύτερη δόση για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, τα φορολογικά έσοδα παραμένουν στα 27,59 δισ. ευρώ, πάνω από τον στόχο κατά 171 εκατ. ευρώ ή 0,6%.
Καθοριστική είναι η συμβολή του ΦΠΑ, με εισπράξεις 12,34 δισ. ευρώ και υπέρβαση 650 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις προβλέψεις, στοιχείο που αναδεικνύει πόσο κεντρικός έχει γίνει ο φόρος κατανάλωσης για το ταμείο του κράτους. Ακόμη και χωρίς το έκτακτο ποσό των 306 εκατ. ευρώ από την Εγνατία, τα έσοδα ΦΠΑ παραμένουν αυξημένα κατά 344 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, αποτυπώνοντας τόσο την επιμονή της ακρίβειας όσο και την ενισχυμένη φορολογική συμμόρφωση.
Ποιες τάσεις καταγράφονται σε εισόδημα, ακίνητα και κατανάλωση;
Στη φορολογία ακινήτων, τα έσοδα φτάνουν τα 1,51 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 31 εκατ. ευρώ, εξέλιξη που συνδέεται με τη σταθερά υψηλή αξία της ακίνητης περιουσίας και την τακτοποίηση υποχρεώσεων. Στους φόρους εισοδήματος, τα έσοδα διαμορφώνονται σε 8,85 δισ. ευρώ, με οριακή υπέρβαση 7 εκατ. ευρώ, όμως πίσω από τον συνολικό αριθμό κρύβονται αντιστροφές: τα φυσικά πρόσωπα πληρώνουν περισσότερα, ενώ τα νομικά πρόσωπα λιγότερα.
Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων ξεπερνά τον στόχο κατά 211 εκατ. ευρώ, γεγονός που δείχνει τόσο αύξηση δηλωμένων εισοδημάτων όσο και περιορισμό της φοροδιαφυγής. Αντίθετα, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων υστερεί κατά 105 εκατ. ευρώ και οι λοιποί φόροι εισοδήματος κατά 99 εκατ. ευρώ, υποδηλώνοντας πιο συγκρατημένη κερδοφορία ή διαφορετικό χρονοπρογραμματισμό πληρωμών από τις επιχειρήσεις.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η βασική αρνητική νότα έρχεται από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, με έσοδα 2,58 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 224 εκατ. ευρώ από τον στόχο, εξέλιξη που αντανακλά χαμηλότερη κατανάλωση σε προϊόντα με υψηλή φορολογία και αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες. Για τα νοικοκυριά, η υπεραπόδοση του ΦΠΑ σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του δημοσιονομικού πλεονάσματος προέρχεται από την καθημερινή δαπάνη, την ώρα που η ακρίβεια διαβρώνει το διαθέσιμο εισόδημα.
Για τις επιχειρήσεις, τα στοιχεία δείχνουν ότι η πραγματική οικονομία κινείται, αλλά η υστέρηση στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και στους ΕΦΚ καταγράφει προσαρμογή σε ένα περιβάλλον υψηλών τιμών και προσεκτικότερης κατανάλωσης. Το υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζει ότι μέρος της υπέρβασης στο πρωτογενές αποτέλεσμα οφείλεται σε χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και εσόδων, ωστόσο ακόμη και μετά την αφαίρεση αυτών των παραγόντων, η επίδοση παραμένει καλύτερη από τον στόχο κατά περίπου 246 εκατ. ευρώ, αφήνοντας περιθώρια για μελλοντικές στοχευμένες παρεμβάσεις.
Σχόλιο 
: Η εικόνα ενός προϋπολογισμού που «κλείνει» χάρη στον ΦΠΑ δείχνει ότι το βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής πέφτει κυρίως στην κατανάλωση, άρα στον μέσο πολίτη και στις μικρές επιχειρήσεις. Για τους επενδυτές, το πρωτογενές πλεόνασμα ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας, αλλά το διαρθρωτικό ερώτημα παραμένει: πώς θα μετατοπιστεί σταδιακά το φορολογικό μείγμα από την κατανάλωση στην παραγωγή και την επένδυση, χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία των δημόσιων οικονομικών.
#Προϋπολογισμός #ΦΠΑ #ΦορολογικάΈσοδα #ΠρωτογενέςΠλεόνασμα #ΕιδικοίΦόροιΚατανάλωσης
