Η χαμηλή παραγωγικότητα αναδεικνύεται σε κεντρικό «αγκάθι» για την ελληνική οικονομία, παρά τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη και τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών. Η Τράπεζα της Ελλάδος τη συνδέει άμεσα με την ταχύτητα σύγκλισης των εισοδημάτων και του βιοτικού επιπέδου με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η χαμηλή παραγωγικότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας έκθεσης «Νομισματική Πολιτική 2025-2026» της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία τη χαρακτηρίζει ως μία από τις βασικές διαρθρωτικές προκλήσεις της χώρας. Παρά τους ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική άνοδο της παραγωγικότητας, η πραγματική σύγκλιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει αργή.
Πόσο κοστίζει στην Ελλάδα η χαμηλή παραγωγικότητα;
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η οικονομία αναπτύσσεται, αλλά η αναβάθμιση του παραγωγικού υποδείγματος παραμένει αδύναμη, με την παραγωγικότητα εργασίας να «παραμένει στα ίδια επίπεδα» το πρώτο τρίμηνο του 2026. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της απασχόλησης δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη βελτίωση στην απόδοση ανά εργαζόμενο, περιορίζοντας το περιθώριο για διατηρήσιμες μισθολογικές αυξήσεις.
Ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας έχει προειδοποιήσει ότι μισθολογικές αυξήσεις που δεν στηρίζονται σε άνοδο της παραγωγικότητας μπορούν να υπονομεύσουν την αναπτυξιακή δυναμική. Η ΤτΕ καταγράφει το ζήτημα αυτό ως βασικό εγχώριο κίνδυνο για τα επόμενα χρόνια, συνδέοντάς το με την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τη σταθερότητα του μοναδιαίου κόστους εργασίας.
Γιατί η Ελλάδα δουλεύει περισσότερο αλλά παράγει λιγότερο;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι Έλληνες εργάζονται τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη, αλλά η παραγωγικότητα εργασίας φθάνει μόλις στο 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ. Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΣΕΒ είναι ακόμη πιο αιχμηρά: το 2024 η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο διαμορφώθηκε στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και ανά ώρα εργασίας μόλις στο 43%.
Το χάσμα αυτό αποτυπώνει ένα σοβαρό διαρθρωτικό έλλειμμα, που δεν σχετίζεται με την «ένταση» της εργασίας αλλά με την οργάνωση της παραγωγής, την τεχνολογία και τις δεξιότητες. Η ΤτΕ συνδέει την επίλυση του προβλήματος με περισσότερη καινοτομία, παραγωγικότερες επιχειρήσεις και αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά η σύγκλιση με τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες θα μείνει περιορισμένη.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει ότι η ενίσχυση της παραγωγικότητας περνά μέσα από επενδύσεις σε υποδομές, ψηφιακά δίκτυα και ανθρώπινο κεφάλαιο, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η ταχύτερη διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί, σύμφωνα με την έκθεση, να αυξήσει τη συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από συμπληρωματικές επενδύσεις και οργανωτικές αλλαγές.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ότι η κερδοφορία και οι μισθολογικές πολιτικές δεν μπορούν να στηριχθούν μόνο σε περισσότερες ώρες εργασίας αλλά σε καλύτερη αξιοποίηση κεφαλαίου και τεχνολογίας. Για τους εργαζόμενους, η μακροχρόνια βελτίωση εισοδημάτων συνδέεται άμεσα με την αναβάθμιση δεξιοτήτων, ενώ για τα δημόσια οικονομικά, η παραγωγικότητα αποτελεί προϋπόθεση για διατηρήσιμη ανάπτυξη και αύξηση φορολογικών εσόδων χωρίς επιβάρυνση συντελεστών.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η χαμηλή παραγωγικότητα σημαίνει βραδύτερη άνοδο μισθών σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και περιορισμένη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, η πρόκληση μεταφράζεται σε ανάγκη για επενδύσεις σε τεχνολογία, οργάνωση και κατάρτιση προσωπικού, ώστε να αντέξουν στον ανταγωνισμό και να προσφέρουν καλύτερες αμοιβές χωρίς να διακυβεύεται η βιωσιμότητά τους.
#ΤράπεζατηςΕλλάδος #παραγωγικότητα #ΓιάννηςΣτουρνάρας #ΙΟΒΕ #ΣΕΒ
