Οι αμυντικές δαπάνες παρουσιάζονται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως «τίμημα για την ελευθερία μας» και ως στρατηγική επιλογή εντός ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο πρωθυπουργός συνδέει το εξοπλιστικό πρόγραμμα των 28 δισ. € με τον ρόλο της Ελλάδας ως «πρωταγωνίστριας» στον ευρωπαϊκό πυλώνα της Συμμαχίας και με την αποτροπή απέναντι στην Τουρκία.
Οι αμυντικές δαπάνες βρίσκονται πλέον στο κέντρο της κυβερνητικής αφήγησης για την ασφάλεια, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τις χαρακτηρίζει ρητά «τίμημα για την ελευθερία μας» μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως μία από τις ελάχιστες χώρες που έχουν ήδη ξεπεράσει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για κύριες αμυντικές δαπάνες, την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μεταθέτουν αντίστοιχες δεσμεύσεις για το 2035.
Πώς εντάσσονται οι αμυντικές δαπάνες στη νέα αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ;
Ο πρωθυπουργός περιγράφει τη μετατόπιση βάρους εντός της Συμμαχίας ως προϋπόθεση για τη διατήρηση της ενότητας και του «ευρωατλαντικού χαρακτήρα» του ΝΑΤΟ. Υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης, τόσο λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία όσο και λόγω της συζήτησης για «στρατηγική αυτονομία» στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προβάλλεται ως χώρα που «βρίσκεται ήδη εκεί που άλλες ελπίζουν να βρεθούν το 2035», αξιοποιώντας τις ιδιαίτερες γεωπολιτικές της συνθήκες ως επιχείρημα για διαχρονικά αυξημένες δαπάνες. Η ενίσχυση του «ευρωπαϊκού πυλώνα» του ΝΑΤΟ συνδέεται ρητά με την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε. (άρθρο 42 παράγραφος 7), μεταφέροντας τη συζήτηση από το επίπεδο της συμμαχικής πειθαρχίας στο επίπεδο θεσμικής υποχρέωσης.
Πώς επηρεάζουν οι επιλογές σε Τουρκία, F-35 και Μέση Ανατολή την ελληνική στρατηγική;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφεύγει να σχολιάσει ευθέως την ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, επιμένοντας ότι «δεν είναι δουλειά της Ελλάδας» να υποδεικνύει στις ΗΠΑ σε ποιον θα πουλήσουν οπλικά συστήματα. Την ίδια στιγμή, υπενθυμίζει τα «σημαντικά νομικά εμπόδια» που απορρέουν από την αγορά των S-400 από την Άγκυρα, ενώ αναδεικνύει ως δεδομένο ότι τα ελληνικά F-35 έχουν ήδη παραγγελθεί και θα αρχίσουν να εξυπηρετούνται επιχειρησιακά από το 2027.
Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, η κυβέρνηση συνδέει την αμυντική της πολιτική με τον ρόλο της Ελλάδας ως «παγκόσμιας ναυτικής υπερδύναμης» και εγγυήτριας της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και η ετοιμότητα για παρουσία σε πιθανή αποστολή στα στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει εντολή ΟΗΕ, δείχνουν μια σταδιακή διεύρυνση της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας πέρα από το άμεσο περιβάλλον του Αιγαίου.
Πώς τοποθετούνται τα κόμματα και οι θεσμοί στο νέο πλαίσιο;
Το εξοπλιστικό πρόγραμμα των 28 δισ. €, εγκεκριμένο από το ΚΥΣΕΑ, παρουσιάζεται από τον πρωθυπουργό ως επιλογή με «ευρύτερη διακομματική στήριξη», στοιχείο που μετατρέπει τις αμυντικές δαπάνες σε διαρκή δέσμευση του πολιτικού συστήματος και όχι μόνο της σημερινής κυβέρνησης. Η επίκληση της υπερηφάνειας για τις φρεγάτες «Belh@rra» και τα νέα αεροσκάφη επιχειρεί να συνδέσει την υψηλή δαπάνη με απτά σύμβολα ισχύος, αλλά και με την ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και των ναυπηγοεπισκευαστικών μονάδων.
Σε θεσμικό επίπεδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτηρίζει το τουρκικό casus belli «ιστορική ανορθογραφία» που δεν συμβαδίζει ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με το κλίμα στη Συμμαχία. Την ίδια ώρα, επιμένει ότι η βασική διαφορά με την Τουρκία παραμένει η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με αποκλειστικό πλαίσιο επίλυσης το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μακρόχρονης συνύπαρξης χωρίς οριστική λύση.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον Έλληνα φορολογούμενο, οι αμυντικές δαπάνες σημαίνουν ότι ένα σημαντικό τμήμα του κρατικού προϋπολογισμού δεσμεύεται μακροχρόνια για εξοπλισμούς, με τον ίδιο τον πρωθυπουργό να αναγνωρίζει ότι «τα χρήματα αυτά λείπουν από άλλες κρατικές δαπάνες». Η κυβέρνηση επιχειρεί να αντισταθμίσει αυτή τη διαπίστωση με την υπόσχεση ενίσχυσης της αποτροπής, αλλά και με την προοπτική εγχώριας προστιθέμενης αξίας μέσω της αμυντικής βιομηχανίας και νέων επιχειρήσεων που προμηθεύουν τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Σε επίπεδο διακυβέρνησης, η επιλογή για σταθερά υψηλές αμυντικές δαπάνες περιορίζει τον δημοσιονομικό χώρο για κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις σε υγεία ή παιδεία και μειώσεις φόρων, χωρίς όμως αυτό να τίθεται ευθέως ως δίλημμα στην πολιτική συζήτηση. Παράλληλα, η ενεργός συμμετοχή σε αποστολές εκτός συνόρων, από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι ενδεχόμενα τα στενά του Ορμούζ, αυξάνει τον διεθνή ρόλο της χώρας αλλά και την ανάγκη για διαρκή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους, τα οφέλη και τα όρια της ελληνικής εμπλοκής.
Σχόλιο 
: Η ρητορική του «τιμήματος της ελευθερίας» μετατρέπει τις αμυντικές δαπάνες από τεχνικό ζήτημα προϋπολογισμού σε αξιακή επιλογή με σχεδόν υπερκομματικό χαρακτήρα. Αυτό όμως σημαίνει ότι η ουσιαστική συζήτηση για το μέγεθος, τη δομή και την αποτελεσματικότητα των εξοπλισμών μεταφέρεται στο περιθώριο, την ώρα που η Ελλάδα αναλαμβάνει δεσμεύσεις δεκαετιών σε ένα περιβάλλον ρευστών συμμαχιών και μεταβαλλόμενων απειλών.
Διαβάστε επίσης:
Μητσοτάκης: F-35, Τουρκία και «ιστορική ανορθογραφία» του casus belli
Δένδιας συναντά Καναδό ομόλογο και προαναγγέλλει επίσκεψη στον Καναδά
#ΚυριάκοςΜητσοτάκης #ΝΑΤΟ #αμυντικέςδαπάνες #Ελλάδα-Τουρκία #ΕυρωπαϊκήΈνωση
