Οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη δεν οφείλονται μόνο στην αυξημένη ζήτηση ή στις γεωπολιτικές κρίσεις, αλλά πλέον και σε επιθέσεις χάκερς. Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προσπαθεί να θωρακίσει την προμήθεια 136 κρίσιμων σκευασμάτων, χωρίς όμως να κλείσει την πόρτα στην παγκόσμια παραγωγή.
Οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη δεν οφείλονται μόνο στην αυξημένη ζήτηση ή στις γεωπολιτικές κρίσεις, αλλά πλέον και σε επιθέσεις χάκερς. Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προσπαθεί να θωρακίσει την προμήθεια 136 κρίσιμων σκευασμάτων, χωρίς όμως να κλείσει την πόρτα στην παγκόσμια παραγωγή.
Πόσο σοβαρές είναι οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη;
Τον χειμώνα του 2022 η Ευρώπη βρέθηκε σχεδόν χωρίς αμοξικιλλίνη, ένα από τα πιο βασικά αντιβιοτικά. Η ζήτηση για παιδιατρικά σκευάσματα εκτοξεύτηκε κατά 500% και οι εταιρείες δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν, προκαλώντας ελλείψεις σε όλα τα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ευρωπαϊκών αρχών, από τον Ιανουάριο 2022 έως τον Οκτώβριο 2024 καταγράφηκαν κρίσιμες ελλείψεις σε 136 φάρμακα. Η αυξημένη ζήτηση ήταν μόνο ένα κομμάτι του προβλήματος, καθώς η αλυσίδα παραγωγής και διανομής αποδείχθηκε εύθραυστη σε πολλά σημεία.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν άμεσα την προμήθεια πρώτων υλών. Η αστάθεια γύρω από το Στενό του Ορμούζ φέρεται να δυσκολεύει την πρόσβαση σε ουσίες που χρησιμοποιούνται για κοινά φάρμακα όπως ασπιρίνη, παρακεταμόλη και αντιβιοτικά. Αντίστοιχα, το 2018 η αφρικανική πανώλη των χοίρων στην Κίνα έπληξε την παραγωγή ηπαρίνης, καθώς η χώρα καλύπτει περίπου το 80% της παγκόσμιας προσφοράς.
Πώς επηρεάζουν οι χάκερς την ασφάλεια στην προμήθεια φαρμάκων;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι περίπου οι μισές ελλείψεις συνδέονται με προβλήματα στην παραγωγή. Η Ευρώπη εξαρτάται έντονα από την Κίνα και την Ινδία για τα δραστικά φαρμακευτικά συστατικά, δηλαδή τις ουσίες που αποτελούν την «καρδιά» πολλών φαρμάκων. Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί ευπάθειες σε κρίσεις, αλλά και σε κυβερνοεπιθέσεις.
Ο καθηγητής Εντατικής Θεραπείας Alexander Vlaar από το Amsterdam UMC προειδοποιεί ότι το hacking χτυπά πλέον καίρια την υγεία. Δεν απειλεί μόνο την προμήθεια φαρμάκων, αλλά και κρίσιμες υπηρεσίες όπως η διασταύρωση αίματος και τα ηλεκτρονικά αρχεία ασθενών, που είναι απαραίτητα για ασφαλή θεραπεία.
Τον Μάρτιο, μεγάλη πολυεθνική εταιρεία ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, που προμηθεύει απινιδωτές, συσκευές μέτρησης γλυκόζης και μηχανήματα καρδιοαναπνευστικής ανάνηψης, δέχθηκε σοβαρή κυβερνοεπίθεση. Το περιστατικό επηρέασε σημαντικό όγκο προμηθειών, δείχνοντας πόσο εύκολα μπορεί να διακοπεί η ροή κρίσιμου υλικού σε νοσοκομεία.
Ποια μέτρα παίρνει η Ευρώπη για τις ελλείψεις φαρμάκων;
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει αναλάβει να κάνει αξιολόγηση ευπάθειας σε 300 κρίσιμες δραστικές ουσίες, που αντιστοιχούν σε περίπου 19.000 φάρμακα. Στόχος είναι να εντοπιστούν τα πιο αδύναμα σημεία στην αλυσίδα εφοδιασμού, ώστε να υπάρξουν εναλλακτικές λύσεις πριν ξεσπάσει νέα κρίση.
Παράλληλα, ο νέος Νόμος για τα Κρίσιμα Φάρμακα δίνει κίνητρα για να μεταφερθεί στην ΕΕ μέρος της παραγωγής που σήμερα γίνεται σε τρίτες χώρες. Προβλέπει ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ταχύτερες διοικητικές και ρυθμιστικές διαδικασίες για επενδύσεις σε παραγωγή κρίσιμων φαρμάκων εντός Ευρώπης.
Οι ευρωπαϊκές αρχές ξεκαθαρίζουν ότι δεν επιδιώκουν να «κλείσουν» την αγορά. Η αλυσίδα εφοδιασμού φαρμάκων είναι παγκόσμια και κατακερματισμένη, με πολλές εγκαταστάσεις να συμμετέχουν στην παραγωγή ενός μόνο φαρμάκου. Δεν θεωρείται ρεαλιστικό να παράγονται όλα τα κρίσιμα σκευάσματα αποκλειστικά εντός ΕΕ, αλλά επιδιώκεται μεγαλύτερη ισορροπία και ασφάλεια.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν ασθενή στην Ελλάδα, οι ελλείψεις φαρμάκων σημαίνουν ότι μπορεί ξαφνικά να μην βρίσκει το αντιβιοτικό, το αντιπηκτικό ή το παιδιατρικό σιρόπι που χρειάζεται. Αυτό οδηγεί σε αλλαγές αγωγής την τελευταία στιγμή, περισσότερες επισκέψεις σε γιατρούς και φαρμακεία, αλλά και αυξημένο άγχος για γονείς και χρονίως πάσχοντες.
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και ο καλύτερος έλεγχος της αλυσίδας εφοδιασμού μπορούν να μειώσουν αυτά τα φαινόμενα. Ωστόσο, οι κυβερνοεπιθέσεις δείχνουν ότι η ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα εργοστασίων και πρώτων υλών, αλλά και ψηφιακής προστασίας των συστημάτων υγείας.
Για τους Έλληνες ασθενείς είναι κρίσιμο να ενημερώνονται έγκαιρα από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους όταν υπάρχουν ελλείψεις, ώστε να σχεδιάζεται ασφαλής εναλλακτική αγωγή. Για το ΕΣΥ, η πρόκληση είναι να παρακολουθεί στενά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, να συμμετέχει στον σχεδιασμό αποθεμάτων και να θωρακίσει τα πληροφοριακά του συστήματα απέναντι σε χάκερς.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα, ως μικρή αγορά με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ελλείψεις φαρμάκων και σε διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας. Χρειάζεται εθνικό σχέδιο κρίσιμων φαρμάκων, υποχρεωτικά αποθέματα για βασικά σκευάσματα και σοβαρές επενδύσεις στην κυβερνοασφάλεια των νοσοκομείων, αλλιώς κάθε διεθνής κρίση ή κυβερνοεπίθεση θα μεταφράζεται άμεσα σε κίνδυνο για την υγεία των ασθενών.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Σεμαγλουτίδη: Γιατί τρώμε λιγότερο ακόμη κι όταν δεν πεινάμε
Νέα δεδομένα για λεκανεμάμπη σε πρώιμο Αλτσχάιμερ
#Φάρμακα #Ελλείψεις #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Κυβερνοεπιθέσεις #Φαρμακευτικήπολιτική
