Το σήμα ότι επενδυτές φεύγουν από την Ινδονησία μετατρέπει μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ασίας σε δοκιμασία αξιοπιστίας για τις αγορές. Η απότομη αναστροφή στις ροές κεφαλαίων συμπίπτει με εκτίναξη των δημοσιονομικών πιέσεων και αμφισβήτηση του αναπτυξιακού μοντέλου.
Το σήμα ότι επενδυτές φεύγουν από την Ινδονησία έρχεται μετά από μια τριετία σταθερής ανάπτυξης περίπου 5%, που θεωρούνταν υπόδειγμα για τις αναδυόμενες αγορές. Η εκτόξευση του κόστους καυσίμων λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με φιλόδοξες προεκλογικές δεσμεύσεις, ανέτρεψε απότομα την εικόνα στα χρηματιστήρια και στην αγορά συναλλάγματος.
Γιατί επενδυτές φεύγουν από την Ινδονησία;
Η κυβέρνηση Πραμπόβο Σουμπιάντο έχει χτίσει την πολιτική της νομιμοποίηση πάνω σε υπόσχεση ανάπτυξης 8%, με τεράστια προγράμματα δαπανών σε στέγαση, υγεία και παιδεία, καθώς και τη δημιουργία κρατικού επενδυτικού ταμείου με υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία που προσεγγίζουν τα 900 δισ. δολάρια. Οι αγορές βλέπουν πλέον ότι αυτή η στρατηγική στηρίζεται σε διαρκώς μεγαλύτερα ελλείμματα, σε μια χώρα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν υπόδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας με όριο ελλείμματος 3% του ΑΕΠ.
Η απότομη αύξηση των επιδοτήσεων καυσίμων, που ξεπέρασαν τον αρχικό προϋπολογισμό κατά δισεκατομμύρια δολάρια, λειτούργησε ως καταλύτης για την αλλαγή κλίματος. Η ρουπία υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά, το χρηματιστήριο της Τζακάρτα μπήκε σε τροχιά διόρθωσης και τα ξένα κεφάλαια κατέγραψαν τη μεγαλύτερη καθαρή έξοδο από την ασιατική κρίση του 1997-1998.
Πόσο ευάλωτο είναι το ινδονησιακό μοντέλο ανάπτυξης;
Τυπικά, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, κοντά στο 40,8%, παραμένει χαμηλότερος από πολλούς συνομηλίκους της Ινδονησίας στον αναδυόμενο κόσμο. Ωστόσο, το πραγματικό βάρος βρίσκεται στο κόστος εξυπηρέτησης: εκτιμάται ότι έως και το ένα τέταρτο των φορολογικών εσόδων θα κατευθυνθεί σε τόκους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τις συστάσεις διεθνών οργανισμών.
Η αδυναμία της χώρας να αυξήσει επαρκώς τα φορολογικά έσοδα, σε συνδυασμό με μεγάλες λήξεις χρέους που πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν, ενισχύει τον φόβο ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης θα στηριχθεί σε ακριβότερο δανεισμό. Οι οίκοι αξιολόγησης έχουν ήδη μετατρέψει την προοπτική της χώρας σε αρνητική, ενώ οι προειδοποιήσεις για πιθανή υποβάθμιση από καθεστώς «αναδυόμενης» σε «συνοριακή» αγορά απειλούν να κλειδώσουν έναν φαύλο κύκλο αποεπένδυσης.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η αναταραχή στην Ινδονησία λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ποιότητα των θεσμών και η διαφάνεια των αγορών είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας. Οι ελληνικές επιχειρήσεις με παρουσία στη νοτιοανατολική Ασία, κυρίως στη ναυτιλία, στην ενέργεια και στις πρώτες ύλες, θα πρέπει να επαναξιολογήσουν τον κίνδυνο χώρας και τις συμβάσεις τους με ινδονησιακούς αντισυμβαλλομένους.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση της Ινδονησίας δείχνει ότι ακόμη και χώρες με σχετικά χαμηλό χρέος μπορούν να βρεθούν υπό πίεση, όταν οι αγορές αμφισβητήσουν τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής στρατηγικής και τη διαφάνεια των κεφαλαιαγορών τους. Για την Ελλάδα, που επιχειρεί να προσελκύσει μακροπρόθεσμα κεφάλαια, το μάθημα είναι διπλό: σταθερή προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία και συνεπής ενίσχυση της θεσμικής αξιοπιστίας σε χρηματιστήριο, τράπεζες και ρυθμιστικό πλαίσιο.
#Ινδονησία #Αναδυόμενεςαγορές #Κεφαλαιαγορές #Δημόσιοχρέος #Επενδύσεις
