Ο επόμενος γενικός γραμματέας ΟΗΕ θα αναλάβει έναν οργανισμό σε κρίσιμη καμπή αξιοπιστίας, χρηματοδότησης και γεωπολιτικής ισχύος. Η επιλογή διαμορφώνει όχι μόνο την πορεία της πολυμέρειας, αλλά και το πώς οι μεγάλες δυνάμεις θα διαχειριστούν συγκρούσεις, κλίμα και παγκόσμιες ανισότητες την επόμενη δεκαετία.
Ο επόμενος γενικός γραμματέας ΟΗΕ θα αναλάβει έναν οργανισμό σε κρίσιμη καμπή, με αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα και αυξανόμενη εξάρτηση από λίγους μεγάλους χρηματοδότες. Η αποχώρηση Γκουτέρες στο τέλος του έτους ανοίγει μια αναμέτρηση όπου ισχυρά κράτη, περιφερειακές δυνάμεις και αναδυόμενες οικονομίες επιχειρούν να αποτυπώσουν τη δική τους σφραγίδα στην παγκόσμια διακυβέρνηση.
Ποιοι διεκδικούν τη θέση και τι εκπροσωπούν για τον ΟΗΕ;
Η Μισέλ Μπατσελέτ, με παρακαταθήκη προέδρου Χιλής και ύπατης αρμοστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα, εκφράζει την ατζέντα δικαιωμάτων και ισότητας φύλων, επιδιώκοντας να γίνει η πρώτη γυναίκα στη θέση. Η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα, με εμπειρία στην προεδρία της Γενικής Συνέλευσης και ισχυρό αποτύπωμα σε κλίμα και βιώσιμη ανάπτυξη, προβάλλει ως φωνή του Παγκόσμιου Νότου που ζητά ριζική μεταρρύθμιση ενός «υποχρηματοδοτούμενου» ΟΗΕ.
Η Ρεβέκα Γκρυνσπαν, επικεφαλής της UNCTAD, φέρνει στο τραπέζι την οπτική του εμπορίου, του χρέους και της ανάπτυξης, με πρακτική εμπειρία διαμεσολάβησης όπως στη συμφωνία για τα ουκρανικά σιτηρά. Ο Ραφαέλ Γκρόσι, επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, προβάλλει την τεχνοκρατική διαχείριση πυρηνικών κινδύνων και ζητά εξορθολογισμό δομών, με συγχωνεύσεις φορέων και περιορισμό επικαλύψεων.
Πώς επηρεάζουν οι γεωπολιτικές ισορροπίες την επιλογή προσώπου;
Ο Μακί Σαλ, πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης, εκπροσωπεί την αξίωση της Αφρικής για μεγαλύτερο θεσμικό ρόλο, αλλά φέρει μαζί του το βάρος εσωτερικών πολιτικών εντάσεων και διαφωνιών για τη δημοκρατική του διαχείριση. Η στήριξή του από αφρικανικά και γαλλόφωνα δίκτυα θα δοκιμαστεί απέναντι σε επιφυλάξεις δυτικών κρατών για θέματα κράτους δικαίου και πολιτικών ελευθεριών.
Πίσω από τις προσωπικότητες, η πραγματική διαπραγμάτευση διεξάγεται στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου οι ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο διασταυρώνουν βέτο και σφαίρες επιρροής. Η επιλογή θα λειτουργήσει ως συμβολικός συμβιβασμός ανάμεσα σε έναν πιο «πολιτικό» γενικό γραμματέα, που θα συγκρουστεί με τις μεγάλες δυνάμεις, και σε έναν πιο «διαχειριστικό», που θα εστιάσει σε κλίμα, ανάπτυξη και τεχνικές αποστολές.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, ο επόμενος γενικός γραμματέας ΟΗΕ θα είναι κρίσιμος σε τρία μέτωπα: το Κυπριακό, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τη διαχείριση προσφυγικών ροών στην Ανατολική Μεσόγειο. Μια ηγεσία με ισχυρή προσήλωση σε πολυμέρεια, διεθνές δίκαιο και ενίσχυση του ρόλου περιφερειακών οργανισμών θα μπορούσε να ενισχύσει τα ελληνικά επιχειρήματα έναντι αναθεωρητικών δυνάμεων στην περιοχή.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα έχει συμφέρον να στηρίξει προφίλ που ενισχύουν τον θεσμικό ρόλο του ΟΗΕ και τη συνεργασία με την ΕΕ, αποδυναμώνοντας τη λογική διμερών «συναλλαγών» σε βάρος κανόνων. Σε ένα περιβάλλον κατακερματισμένης παγκοσμιοποίησης, η στάση της Ελλάδας στη διαδικασία διαδοχής μπορεί να λειτουργήσει ως χαμηλού κόστους, αλλά υψηλού συμβολισμού επένδυση σε ένα διεθνές πλαίσιο που ευνοεί τις μικρομεσαίες ανοιχτές οικονομίες.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν καταδικάζει τις ΗΠΑ και προειδοποιεί για πυρηνικές επιθέσεις
ΗΑΕ καταδικάζουν τη στάση των Χούθι απέναντι στη Σαουδική Αραβία
#ΟΗΕ #Διεθνήςπολιτική #Γενικόςγραμματέας #Γεωπολιτική #Ελλάδα
